Alanya kıyılarında mikroplastik yoğunluğu Akdeniz ortalamasını 65'e katladı
Alanya kıyılarında yapılan ölçümlerde mikroplastik yoğunluğunun bazı noktalarda Akdeniz ortalamasının 60-65 katına çıktığı belirlendi.
Alanya sahillerinde yürütülen araştırma, denizdeki mikroplastik kirliliğinin boyutunu ortaya koydu. Mart ayından bu yana Adana'dan Fethiye'ye uzanan kıyı hattında numune toplayan araştırmacılar, Alanya'daki bazı istasyonlarda Akdeniz ortalamasının çok üzerinde değerlerle karşılaştı.
Sonuçlar, Alanya Belediyesi Meclis Salonu'nda düzenlenen toplantıda Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi, İstanbul Politikalar Merkezi ve Sabancı Üniversitesi Araştırmacısı Prof. Dr. Sedat Gündoğdu tarafından açıklandı.
DÖRT DENİZ NOKTASINDAN NUMUNE ALINDI
Araştırma kapsamında dört deniz istasyonu ile iki arıtma tesisi çıkışı incelendi. Gündoğdu, arıtma tesislerinden yalnızca birinde sınırlı düzeyde sorun tespit edildiğini, asıl yoğunluğun denizden alınan örneklerde görüldüğünü söyledi.
Gündoğdu'nun paylaştığı verilere göre bazı istasyonlardaki mikroplastiklerin yüzde 60'ı, bazı noktalarda ise yüzde 93'ü plastik geri dönüşüm tesislerinde parçalanan plastiklerle bağlantılı çıktı.
Gündoğdu, araştırmanın ulaştığı seviyeyi şu sözlerle açıkladı:
Bazı bölgelerdeki yoğunluk ise Akdeniz ortalamasının 60-65 kat üzerine çıktı.
KİRLİLİK ADANA VE MERSİN'DEN TAŞINIYOR
Araştırma ekibinin değerlendirmesine göre mikroplastiklerin önemli bölümü doğrudan Alanya'daki kaynaklardan çıkmıyor. Yoğun yağışlarla birlikte kaçak deşarj ve yasa dışı atık dökümlerinden denize ulaşan parçacıkların, Levant akıntısıyla Adana ve Mersin kıyılarından batıya doğru taşındığı belirtiliyor.
Bu taşınım hattının Alanya'nın yanı sıra Kemer ve Fethiye kıyılarına kadar uzandığı ifade edildi. Araştırmada Adana'daki tek bir kaçak deşarj noktasından saatte yaklaşık 1,5 ila 2 milyar mikroplastik parçacığın Akdeniz'e ulaşabildiği bilgisi de paylaşıldı.
Adana'daki plastik geri dönüşüm tesislerinin çevresel etkilerine ilişkin Mart 2026'da yayımlanan ayrı bir bilimsel çalışma da benzer bir tablo ortaya koydu. Sedat Gündoğdu ve Salim Avcıoğlu'nun araştırmasında, bazı kanallarda geri dönüşüm tesisi deşarjlarının ardından mikroplastik yoğunluğunun 132 kata kadar arttığı ve hesaplanan akışın saatte 5,3 milyar parçacığı aşabildiği bildirildi.
ALANYA TURİZMİ İÇİN DE RİSK
Alanya açısından sorun yalnızca deniz ekosistemiyle sınırlı değil. Kent ekonomisinin en güçlü alanlarından biri olan turizmin doğrudan temiz deniz ve sahil kalitesine bağlı olması, mikroplastik kirliliğini ekonomik açıdan da önemli hale getiriyor.
Gündoğdu, plastik geri dönüşüm tesislerinde "sıfır mikroplastik deşarjı" standardının uygulanması gerektiğini belirtti. Tesislerin çıkış sularının düzenli denetlenmesi ve kaçak deşarjlara karşı kontrolün artırılması da öneriler arasında yer aldı.
PLASTİK ATIK İTHALATI DA GÜNDEMDE
Toplantıda Türkiye'nin plastik atık ithalatı da tartışıldı. Belediyelerin Türkiye genelinde yılda yaklaşık 3,3 milyon ton plastik atık topladığı belirtilerek geri dönüşüm sektörünün ham madde ihtiyacının önemli bölümünün ülke içinden karşılanabileceği ifade edildi.
Araştırmacılar, ithal plastik atık miktarının azaltılması veya ithalatın sona erdirilmesiyle geri dönüşüm tesislerinden kaynaklanan çevresel baskının düşürülebileceğini savunuyor.
Sedat Gündoğdu'nun 2025 ve 2026 yıllarında yayımlanan bilimsel çalışmalarında da Türkiye'deki farklı deniz ve tatlı su alanlarında mikroplastik kirliliğinin yaygınlığına ilişkin bulgular yer alıyor.
ALANYA'DA ARAŞTIRMA SÜRECEK
Mart 2026'da başlayan saha çalışmasının Adana, Mersin ve Antalya kıyılarındaki mikroplastik hareketinin daha ayrıntılı biçimde ortaya çıkarılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Alanya'daki son ölçümlerin ortaya koyduğu 60-65 katlık yoğunluk ise kıyı kirliliğinin yalnızca sahilde görülebilen plastik atıklardan ibaret olmadığını gösteriyor. Deniz suyunda çıplak gözle fark edilemeyen mikroplastiklerin kaynağının belirlenmesi ve deşarj noktalarının kontrol altına alınması, araştırmanın öne çıkan başlıkları arasında bulunuyor.
Alternatif başlıklar:
1. Alanya denizinde mikroplastik alarmı: Yoğunluk 65 kata çıktı 2. Alanya kıyılarında ölçüldü: Mikroplastikte çarpıcı sonuç 3. Alanya sahillerine plastik akıntısı: Bilimsel araştırma ortaya çıkardı 4. Alanya denizinde mikroplastik seviyesi Akdeniz ortalamasını aştı 5. Alanya kıyılarındaki mikroplastik kirliliğinin kaynağı araştırıldı
Kaynak: Alanya Postası; Prof. Dr. Sedat Gündoğdu'nun açıklamaları; Environmental Monitoring and Assessment, 29 Mart 2026.
