Ekonomi yazarı Alaattin Aktaş, yatırım fonlarında başlayan krizin finans piyasalarını aşarak reel ekonomiye ulaştığını bildirdi. CNBC-e ekranlarında yayınlanan programda piyasalardaki son durumu değerlendiren Aktaş, yaşanan nakit sıkışıklığının şirketlerin finansman yapısını bozduğunu aktardı. Süreci bir tsunamiye benzeten Aktaş, Merkez Bankasının aldığı önlemlere rağmen finansman sorununun tüm piyasalara yayılmaya devam ettiğini vurguladı.
ŞİRKETLERİN KISA VADELİ BORÇ ÇIKMAZI
Finansal olmayan kuruluşların tahvil borcu bakiyesinin 23 Ekim itibarıyla 187 milyar liraya ulaştığına dikkat çeken Aktaş, bu rakamın 130 milyar liralık kısmının kısa vadeli borçlardan oluştuğunu açıkladı. Özellikle yıl sonuna kadar vadesi dolacak tahvillerin geri ödenmesinde büyük bir belirsizlik yaşanıyor. Merkez Bankasının şirketlerin vadesi gelen tahvillerini ödemesi için kullanılacak kredileri büyüme sınırının dışında tutmasına rağmen, bankacılık sisteminin geri dönüş riski nedeniyle kredi kullandırmakta isteksiz davrandığı belirtildi.
İŞTEN ÇIKARMA RİSKİ VE LİKİDİTE SIKINTISI
Piyasadaki nakit arayışının şirketleri ödeme güçlüğüne sürüklediğini aktaran Aktaş, tahvil borçlarının geri ödenememesinin zincirleme bir reaksiyon başlatacağını ifade etti. Üretim ve satışların etkilenmesiyle birlikte şirketlerin ilk önlem olarak işten çıkarmaları gündeme alacağı uyarısında bulunuldu. Öte yandan Takasbank Para Piyasası'nda ciddi bir tıkanma yaşandığı, geçtiğimiz haftalarda havuzun tamamen kuruduğu ve sisteme kamu bankaları aracılığıyla kaynak aktarıldığı öne sürüldü. Reel sektörün önemli finansman kaynaklarından olan faktoring şirketlerinin de fon bulmakta büyük zorluk çektiği aktarıldı.
YATIRIMCI KAYIPLARI YÜZDE 95'İ BULDU
Fon krizinin borsada işlem yapan bireysel yatırımcıları da derinden etkilediği açıklandı. Fonların portföyünde bulunan bazı hisse senetlerinde yüzde 80 ile yüzde 95 arasında değişen oranlarda ciddi reel kayıplar yaşandığı bildirildi. Yatırımcılara yönelik 1 milyon liraya kadar yapılacağı açıklanan ara ödemelerin beklentileri karşılamadığını belirten Aktaş, alacağını tam olarak tahsil etmeyi uman birçok kişinin 250 bin lira ile yetinmek zorunda kaldığını, bazılarının ise bu tutarı dahi alamadığını ifade etti. Yaşanan bu kayıpların, yatırımcıların günlük ekonomik faaliyetlerini ve harcama planlarını da doğrudan kesintiye uğrattığı kaydedildi.
