Sosyal medyada “Vanlı Kara Haydar” adıyla tanınan Mehmet Fatih Tançalan, Van Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alınmasının ardından çıkarıldığı nöbetçi sulh ceza hakimliğince tutuklandı. Tançalan hakkında sosyal medya paylaşımları nedeniyle Türk milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni ve devletin kurum ve organlarını aşağılama iddiasının yanı sıra “suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama” suçlaması kapsamında işlem yapıldı. Tutuklama kararı ise malvarlığı değerlerini aklama suçlaması üzerinden verildi.
SOSYAL MEDYA PAYLAŞIMLARI SORUŞTURMAYA KONU OLDU
Tançalan’ın Muradiye’deki evinde gözaltına alınmasına uzanan süreçte, sosyal medyaya yansıyan görüntüler incelemeye alındı. Kaynaklarda Tançalan’ın 25 olay kaydının bulunduğu belirtilirken, emniyetteki işlemlerinin ardından dosyadaki mali iddialar da soruşturmanın önemli bir bölümünü oluşturdu. Tançalan ise polislerle ilgili sosyal medyada gündem olan görüntünün bilgisi dışında kaydedildiğini, polis memurlarına teşekkür etmek amacıyla yanlarına gittiğini ve emniyet teşkilatını küçük düşürme kastının bulunmadığını savundu.
Türk Ceza Kanunu’nun 301. maddesi; Türk milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni ve maddede sayılan devlet kurumlarını alenen aşağılamayı düzenliyor. Aynı maddede eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamalarının suç oluşturmayacağı açıkça belirtilirken, bu suçtan dolayı soruşturma yapılması da Adalet Bakanının iznine bağlanıyor. Bu nedenle sosyal medya paylaşımlarının yalnızca tepki çekmesi değil, içerik ve bağlamının kanundaki suçun unsurlarını oluşturup oluşturmadığı hukuki değerlendirmede belirleyici oluyor.
ALTIN GÖRÜNTÜLERİ MALİ İNCELEMEYİ GÜNDEME GETİRDİ
Soruşturmanın diğer ayağını ise Tançalan ile sosyal medya fenomeni Çağla Öz’ün Van’daki düğünü ve öncesinde düzenlenen kına gecesinden yayılan görüntüler oluşturdu. Çok sayıda ziynet eşyasının görüldüğü görüntüler sosyal medyada geniş yankı uyandırırken, Tançalan’ın mali profili ve görüntülere yansıyan ekonomik yaşam standardı da inceleme konusu oldu. Savcılık tarafından Mali Suçları Araştırma Kurulundan (MASAK) mali inceleme talep edildi.
Tançalan, hakimlikteki savunmasında düğün masraflarının sponsorlar tarafından karşılandığını ve görüntülerde yer alan altınların satın alınmadığını öne sürdü. Ziynet eşyalarını Muradiye’de tanıdığı bir kuyumcudan kiraladığını ve düğünün ardından geri verdiklerini savunan Tançalan, eşinin sosyal medyada tanınması nedeniyle bazı şirketlerin düğüne sponsor olduğunu ifade etti. Hakimlik kararına yansıyan değerlendirmede ise sponsorluk ve ziynet eşyalarına ilişkin bu savunmayı doğrulayan bilgi ve belgenin soruşturma evrakında bulunmadığı belirtildi.
MASAK İNCELEMESİ NASIL İŞLİYOR?
MASAK’ın yürüttüğü mali analizler, tek başına bir kişinin suçlu olduğunun kabul edildiği anlamına gelmiyor. Suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin mevzuat kapsamında mali hareketler, gelir kaynakları, malvarlığı değerleri ve gerektiğinde bunlarla bağlantılı işlemler incelenebiliyor. Cumhuriyet savcılıkları da suçtan gelir elde edildiğine ve bunun aklanmış olabileceğine ilişkin ciddi emare bulunması halinde MASAK’tan uzmanlık gerektiren mali inceleme talep edebiliyor.
Bu tür dosyalarda yalnızca sosyal medyada görülen otomobil, taşınmaz, düğün harcaması veya ziynet eşyası gibi unsurlar üzerinden sonuca varılması söz konusu değil. Görünen ekonomik yaşam ile yasal gelir kaynakları arasındaki ilişkinin belgelerle açıklanıp açıklanamadığı önem taşıyor. Sponsorluk, kiralama veya emanet olduğu ileri sürülen yüksek değerli mallar açısından sözleşme, fatura, ödeme kaydı ve benzeri belgelerin bulunması mali hareketlerin kaynağının ortaya konulmasında önem kazanabiliyor.
AKLAMA SUÇUNDA KAYNAK VE İŞLEMLER ARAŞTIRILIYOR
Türk Ceza Kanunu’nda suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ayrı bir suç olarak düzenleniyor. Hukuki değerlendirmede bir malvarlığı değerinin yalnızca yüksek tutarlı olması yeterli görülmüyor; bunun bir suçtan kaynaklanıp kaynaklanmadığı ve yasa dışı kaynağını gizlemek ya da meşru yoldan elde edilmiş izlenimi vermek amacıyla işlem yapılıp yapılmadığı araştırılıyor. Bu nedenle mali soruşturmalarda para hareketlerinin kaynağı, taraflar arasındaki ilişkiler ve malvarlığının edinilme biçimi birlikte değerlendiriliyor.
SOSYAL MEDYADAKİ LÜKS YAŞAM PAYLAŞIMLARI MERCEK ALTINDA
Son yıllarda sosyal medyada yüksek harcamalar, değerli takılar, lüks araçlar ve benzeri unsurların sergilendiği görüntüler, mali profille ilgili şüphe oluşması halinde soruşturmalarda başlangıç noktalarından biri olabiliyor. Ancak sosyal medya görüntüsü tek başına suçun kanıtı niteliği taşımıyor. Benzer mali incelemelerde belirleyici olan, paylaşımda görülen malvarlığının gerçek sahibinin kim olduğu, nasıl edinildiği ve kaynağının yasal belgelerle açıklanıp açıklanamadığı oluyor.
YARGILAMA SÜRECİ DEVAM EDECEK
Tançalan hakkında verilen tutuklama kararı bir mahkumiyet hükmü anlamına gelmiyor. Soruşturmanın devamında MASAK incelemesinden ve diğer araştırmalardan elde edilecek bulgular savcılık tarafından değerlendirilecek. Yeterli şüphe oluşması halinde iddianame hazırlanabilecek, aksi durumda ise kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilebilecek. Tançalan hakkındaki suçlamaların kesinleşip kesinleşmeyeceği, soruşturma ve olası yargılama sürecinin sonunda belli olacak.
