Doğu Afrika ülkesi Cibuti'den Yemen'e ulaşmaya çalışan düzensiz göçmenleri taşıyan teknenin batması sonucu 109 kişi hayatını kaybetti, 116 kişi kayboldu. Uluslararası Göç Örgütü (IOM), 305 kişinin bulunduğu teknenin 8-9 Ekim 2026 gecesi Obock kentinin kuzeyindeki Guhere açıklarında battığını açıkladı. Faciadan 80 kişi sağ kurtulurken kayıpları arama çalışmaları sürüyor.
HAYATINI KAYBEDENLERİN 15'İ ÇOCUK
IOM tarafından açıklanan verilere göre, arama ve kurtarma çalışmalarında 109 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. Yaşamını yitirenlerin 52'sinin erkek, 42'sinin kadın ve 15'inin çocuk olduğu belirlendi. Hayatını kaybeden çocukların 9'unun kız, 6'sının erkek olduğu bildirildi.
Teknede bulunan 305 kişiden 225'inin yaşamını yitirdiği veya kaybolduğu belirtilirken 80 kişinin kurtarıldığı açıklandı. Buna göre teknedeki her 10 kişiden yaklaşık 7'si hayatını kaybetti ya da kayıplar arasında yer aldı. Cibuti makamları, kayıp 116 kişiye ulaşabilmek için denizdeki arama ve kurtarma faaliyetlerini sürdürüyor.
KURTULANLARIN TAMAMI ETİYOPYA VATANDAŞI
Faciadan sağ kurtulan 80 kişinin tamamının Etiyopya vatandaşı olduğu bildirildi. Kurtarılanlardan 64'ü, IOM tarafından işletilen Obock Göçmen Müdahale Merkezi'ne yerleştirildi. Merkezde göçmenlere geçici barınma, gıda, sağlık hizmetleri ve psikososyal destek sağlanıyor.
IOM Cibuti Misyon Şefi Alexandre Coissac, yaşanan facianın ardından Cibuti makamlarıyla koordinasyon içerisinde acil müdahale çalışmalarının yürütüldüğünü belirtti. Coissac, can kayıplarının Afrika Boynuzu'ndan Körfez ülkelerine ulaşmaya çalışan göçmenlerin karşılaştığı ölümcül tehlikeleri bir kez daha ortaya koyduğunu vurguladı.
2025 YILINDA 922 GÖÇMEN ÖLDÜ VEYA KAYBOLDU
Uluslararası Göç Örgütü'nün Ocak-Aralık 2025 dönemini kapsayan Doğu Göç Rotası Raporu'na göre, Afrika Boynuzu ile Arap Yarımadası arasındaki güzergâhta 922 göçmen hayatını kaybetti veya kayboldu. Aynı sayı 2024 yılında 558 olarak kaydedilmişti. Böylece ölüm ve kayıp vakalarında bir yılda yaklaşık yüzde 65 artış yaşandı.
IOM'nin Kayıp Göçmenler Projesi verilerine göre 2025, Doğu Göç Rotası'nda kayıtların tutulmaya başlandığı 2014 yılından bu yana en fazla ölüm ve kayıp vakasının yaşandığı yıl oldu. Örgütün raporunda, 2014-2025 döneminde bu güzergâhta en az 4 bin 368 kişinin hayatını kaybettiği veya kaybolduğu belirtildi.
GÖÇ HAREKETLİLİĞİ BİR YILDA YÜZDE 18 ARTTI
IOM'nin 2025 yılı Doğu Göç Rotası Raporu, bölgedeki göç hareketliliğinin de arttığını ortaya koydu. Rapora göre 2024 yılında yaklaşık 430 bin 200 olan göç hareketi sayısı, 2025 yılında 506 bin 600'e yükseldi. Bu artışta insan kaçakçılarının kontrol noktalarından kaçınmak amacıyla daha uzak ve tehlikeli güzergâhları kullanmasının etkili olduğu belirtildi.
Aynı raporda, 2025 yılı sonunda Yemen'de yaklaşık 132 bin 300, Somali'de 6 bin 600 ve Cibuti'de 400 göçmenin mahsur kaldığı tahmin edildi. Göçmenlerin yolculuk sırasında şiddet, insan ticareti, gözaltı, kötü muamele ve tehlikeli ulaşım koşullarıyla karşılaştığı kaydedildi.
MART AYINDA DA AYNI BÖLGEDE TEKNE BATMIŞTI
Cibuti açıklarında 26 Mart 2026'da açıklanan bir başka tekne faciasında 9 kişi hayatını kaybetmiş, 45 kişi kaybolmuştu. Obock yakınlarından Yemen'e gitmek üzere hareket eden ve 300'den fazla göçmeni taşıyan teknenin batmasının ardından 266 kişi kurtarılmıştı. IOM, olayın ardından yaptığı açıklamada denizin dalgalı olduğunu, kuvvetli rüzgârın etkili olduğunu ve teknenin aşırı yüklü bulunduğunu bildirmişti.
Ekim ayında meydana gelen son faciada açıklanan 109 ölüm ve 116 kayıp, mart ayındaki kazanın bilançosunun çok üzerine çıktı. İki olayda toplam 118 kişinin yaşamını yitirdiği, 161 kişinin ise kaybolduğu bildirildi.
DOĞU GÖÇ ROTASI NEDEN BU KADAR TEHLİKELİ?
Doğu Göç Rotası, başta Etiyopya ve Somali olmak üzere Afrika Boynuzu ülkelerinden hareket eden göçmenlerin Cibuti üzerinden Yemen'e, oradan da Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkelerine ulaşmak için kullandığı güzergâh olarak biliniyor. Göçmenler, Afrika ile Arap Yarımadası'nı birbirinden ayıran Babülmendep Boğazı ve çevresindeki sulardan geçmeye çalışıyor.
IOM'nin 2026 yılı Bölgesel Göçmen Müdahale Planı'na göre, deniz yolculuğunu tamamlayan göçmenler de Yemen'deki güvenlik sorunları nedeniyle ciddi tehlikelerle karşılaşıyor. İnsan kaçakçılığı, zorla çalıştırma, şiddet, alıkoyma ve ekonomik sömürü, güzergâh boyunca kaydedilen başlıca riskler arasında bulunuyor.
2026 YILINDA 1,7 MİLYON KİŞİNİN YARDIMA İHTİYACI VAR
IOM'nin 2026 yılı için hazırladığı bölgesel müdahale planında, Cibuti, Etiyopya, Somali, Kenya, Tanzanya ve Yemen'de yaklaşık 1,7 milyon kişinin insani yardıma ihtiyaç duyacağı öngörüldü. Bu kişilerin yaklaşık 996 binini göçmenlerin, 687 binini ise göç hareketlerinden etkilenen yerel toplulukların oluşturduğu belirtildi.
Örgütün 2025 yılı faaliyet verilerine göre, Doğu Göç Rotası üzerindeki göçmen müdahale merkezlerinde 20 bin 800 kişiye yardım sağlandı. Bu sayı 2024 yılındaki 13 bin kişiye göre yüzde 61 artış gösterdi. Yardım alanların yaklaşık 5 bin 200'ünü çocuklar oluştururken bu çocukların yüzde 46'sının yanında ebeveyni veya refakatçisi bulunmadığı kaydedildi.
IOM, son tekne faciasının ardından Cibuti'deki arama ve kurtarma kapasitesinin güçlendirilmesi, hayatta kalan göçmenlere yönelik insani yardımların artırılması ve güvenli göç yollarının geliştirilmesi çağrısında bulundu. Guhere açıklarında kaybolan 116 kişiye yönelik arama çalışmalarının sonuçları, facianın kesin can kaybı bilançosunu belirleyecek.
