MEYVE ve sebzelerin tüketiminde çoğu zaman tercih edilmeyen kabuk, sap ve çekirdeklerin sanılandan daha yüksek besin değerine sahip olabileceği ortaya çıktı. İngiltere'deki King's College London bünyesinde yürütülen araştırmada, günlük hayatta sıklıkla çöpe atılan meyve ve sebze parçalarının lif oranları incelendi. Araştırmanın sonuçları, bazı ürünlerin tüketilmeyen bölümlerinin önemli miktarda lif barındırdığını gösterdi.
12 MEYVE VE SEBZENİN ATILAN BÖLÜMLERİ İNCELENDİ
Araştırmacılar, aralarında pancar, biber, brokoli, bal kabağı, karnabahar, kivi, pırasa, ananas ve karpuzun bulunduğu 12 farklı taze ürünün lif değerlerini analiz etti.
Yapılan incelemelerde, 10 ürünün kabuk, sap veya çekirdek gibi genellikle atılan bölümlerinin, tüketilen etli kısımlarına göre daha fazla lif içerdiği tespit edildi.
Bulgular, meyve ve sebzelerin hazırlanması sırasında atılan bazı parçaların beslenme açısından değerlendirilebileceğini ortaya koydu.
KARPUZ KABUĞUNDAKİ LİF MİKTARI ŞAŞIRTTI
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri karpuz kabuğuyla ilgili oldu.
Yapılan analizlerde 100 gram karpuz kabuğunda 2,10 gram lif bulunduğu belirlendi. Bu miktarın bir dilim tam buğday ekmeğinin içerdiği lif miktarına yakın olduğu ifade edildi.
Yaz aylarında en çok tüketilen meyveler arasında yer alan karpuzun kabuğu, çoğunlukla herhangi bir işlem yapılmadan çöpe atılıyor. Araştırma ise karpuzun uygun şekilde hazırlanabilen kabuk bölümünün lif açısından değerlendirilebileceğini gösteriyor.
BAL KABAĞI VE ANANASTA DA DİKKAT ÇEKEN SONUÇ
Bal kabağının kabuk ve çekirdeklerinden oluşan 100 gramlık örnekte 9,25 gram lif tespit edildi.
Ananasın kabuğu ve sert orta bölümünün lif miktarının ise meyvenin yumuşak, yenilen kısmına kıyasla yaklaşık beş kat fazla olduğu belirlendi.
Bununla birlikte araştırmacılar, yüksek lif içeriğinin bir bölümün doğrudan yenilebilir veya güvenli olduğu anlamına gelmediğine dikkat çekiyor. Özellikle sert ve sindirimi güç bölümlerin tüketiminde uygun hazırlama yöntemleri önem taşıyor.
BROKOLİDE SONUÇ FARKLI ÇIKTI
Araştırmada bütün sebzelerin atılan bölümlerinin daha yüksek lif içermediği de ortaya çıktı.
Brokolinin sap kısmındaki lif miktarının çiçek bölümüne göre yüzde 28,4 daha düşük olduğu tespit edildi.
Bu sonuç, meyve ve sebzelerin farklı bölümlerinin besin değerlerinin ürüne göre değişebileceğini gösterdi.
GÜNLÜK LİF TÜKETİMİ ÖNERİLEN MİKTARIN ALTINDA
Araştırmada lif tüketiminin sağlık açısından önemine de dikkat çekildi.
Lifli besinler, bağırsak hareketlerinin düzenlenmesine ve sindirim sisteminin sağlıklı çalışmasına katkıda bulunuyor. Ayrıca tokluk hissini destekleyerek dengeli beslenmede önemli rol oynuyor.
Birleşik Krallık'ta yetişkinler için günlük 30 gram lif tüketimi önerilirken, araştırmada aktarılan verilere göre yetişkinlerin yalnızca yüzde 4'ü bu miktara ulaşabiliyor.
Ortalama günlük lif tüketiminin ise 16,4 gram olduğu belirtiliyor.
UZMANLARDAN GIDA İSRAFINA DİKKAT ÇEKEN UYARI
Araştırmanın proje lideri Dr. Rachel Gibson, tüketicilerin satın aldıkları meyve ve sebzelerin önemli bir bölümünü çöpe attığına dikkat çekti.
Gibson, bu durumun hem besin değerinin kaybedilmesine hem de ekonomik açıdan israfa neden olduğunu belirtti.
Araştırmacılar, uygun şekilde değerlendirilebilen kabuk, sap ve çekirdeklerin beslenmeye dahil edilmesinin hem lif tüketimini artırabileceğini hem de gıda atıklarını azaltabileceğini ifade ediyor.
MEYVE VE SEBZELERİN KABUKLARI TÜKETİLEBİLİR Mİ?
Uzmanlar, meyve ve sebzelerin mümkün olduğunca bütününden yararlanmayı amaçlayan ve “kökünden ucuna beslenme” olarak bilinen yaklaşımın önemine işaret ediyor.
Bu kapsamda kivinin uygun şekilde yıkanarak kabuğuyla tüketilmesi, brokoli saplarının çorba ve sebze yemeklerinde kullanılması ve yenilebilir diğer parçaların farklı tariflerde değerlendirilmesi öneriliyor.
Ancak her meyve veya sebzenin kabuğu, sapı ya da çekirdeği tüketime uygun değil. Bu nedenle besinlerin yalnızca güvenli ve yenilebilir bölümlerinin değerlendirilmesi gerekiyor.
ARAŞTIRMALAR DEVAM EDECEK
Çalışmanın yalnızca 12 ürünün çiğ örnekleri üzerinde gerçekleştirilmesi nedeniyle sonuçların tüm meyve ve sebzelere genellenemeyeceği belirtiliyor.
Pişirme, haşlama ve diğer hazırlama yöntemlerinin lif miktarı ile sindirilebilirlik üzerindeki etkilerinin daha kapsamlı çalışmalarla incelenmesi gerektiği ifade ediliyor.
Araştırma, günlük hayatta farkında olmadan çöpe atılan bazı besin parçalarının değerlendirilebileceğini ortaya koyarken, gıda israfının önlenmesi ve sağlıklı beslenme açısından yeni bir tartışma başlattı.
