Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), çalışma hayatında yaşanan kazalar veya meslek hastalıkları neticesinde kalıcı hasar gören vatandaşlara önemli haklar sunuyor. Sözcü Gazetesi'nin aktardığına göre, SGK Başuzmanı İsa Karakaş'ın detaylandırdığı mevzuat, belirli şartları taşıyan kişilere yaş veya prim günü sayısına bakılmaksızın ömür boyu sürekli iş göremezlik geliri bağlanmasına olanak tanıyor. Sigortalının vefatı halinde ise geride kalan hak sahiplerine ölüm aylığı, evlenecek kız çocuklarına çeyiz yardımı ve defin masrafları için cenaze ödeneği gibi ek destekler de sağlanıyor.
MAAŞ BAĞLANMA ŞARTLARI NELER?
Sürekli iş göremezlik gelirinden faydalanabilmek için temel kural, SGK Sağlık Kurulu tarafından onaylanmış bir maluliyet raporuna sahip olmak. Bu rapora göre sigortalının meslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 oranında azaldığının resmi olarak saptanması gerekiyor. Kayıp oranı yüzde 10'un altında kalanlara gelir bağlanmazken, oran arttıkça alınacak ödeme miktarı da yükseliyor. Ayrıca 4/1-(b) statüsündeki Bağ-Kur sigortalılarının bu haktan yararlanabilmesi için genel sağlık sigortası dahil kuruma hiçbir prim borçlarının bulunmaması şartı aranıyor.
BU HAK EMEKLİLİKTEN NASIL AYRILIYOR?
Sürekli iş göremezlik geliri, standart bir emeklilik maaşından ziyade kaybedilen bedensel bütünlüğün ve iş gücünün telafisi niteliğini taşıyor. Bu nedenle sistem, normal emeklilikteki yaş ve uzun süreli sigortalılık şartlarını devre dışı bırakıyor. En dikkat çekici detay ise bu geliri alan kişilerin işten ayrılma veya iş yerini kapatma zorunluluğunun bulunmaması. Vatandaşlar hem mevcut işlerinde çalışmaya devam edip maaşlarını alabiliyor hem de SGK'dan bağlanan sürekli geliri tahsil edebiliyor. Başvurular doğrudan kuruma, posta yoluyla veya e-Devlet üzerinden gerçekleştirilebiliyor.
ÖDEME MİKTARI NASIL HESAPLANIYOR?
Gelir hesaplaması, kazadan önceki 12 aylık dönemin son 3 ayındaki prime esas kazançların toplamı üzerinden yapılıyor. İşe girdiği ilk gün kaza geçiren ve geçmiş primi olmayan bir çalışan için ise aynı işi yapan emsal bir işçinin günlük kazancı temel alınıyor. Yeni düzenlemeyle birlikte mağduriyetlerin önüne geçmek amacıyla hızlı bağlama usulü devrede tutuluyor. Sağlık kurulu kararı çıktığı anda, müfettiş raporları beklenmeden gelir bağlama işlemi tamamlanıyor. Ancak daha sonra yapılan detaylı tahkikatlarda olayın iş kazası veya meslek hastalığı olmadığı tespit edilirse, ödenen tüm tutarlar yasal faiziyle birlikte kişiden geri tahsil ediliyor.
