Türkiye'nin önemli el sanatları merkezlerinden Sakarya'da, geleneksel yöntemlerle üretilen ot süpürgesi mesleği teknolojiye yenik düşme tehlikesi yaşıyor. Bir dönem 700 civarında ustanın faaliyet gösterdiği sektörde, günümüzde yalnızca 70 usta üretime devam ediyor.
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 2018 yılında "Sakarya Süpürgesi" adıyla tescillenen ürün, Adapazarı ilçesindeki atölyelerde hayat buluyor. Sakarya Ticaret Borsası üzerinden ihale usulüyle alınan süpürge otları, kükürtle kurutma ve sarartma işlemlerinin ardından ustaların elinde şekillenerek Türkiye'nin dört bir yanına gönderiliyor.
USTALAR İLERLEYEN YAŞLARINA RAĞMEN DİRENİYOR
Aktarılan bilgilere göre, sektörde kalan ustaların büyük bir bölümü 60 yaşın üzerinde bulunuyor. Baba mesleğini 30 yıldır sürdüren 50 yaşındaki Yusuf Manastır, günde üç ustanın ortalama 100 süpürge üretebildiğini bildirdi. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte ot süpürge kullanımının kırsal kesimlerle sınırlı kaldığını belirten Manastır, genç neslin bu ürünü tanımadığını vurguladı.
Meslekte 52 yılını geride bırakan 69 yaşındaki Mustafa Çalışkan ise çırak yetişmemesinin en büyük sorun olduğunu açıkladı. Zahmetli üretim süreci nedeniyle yeni neslin bu alana yönelmediğini ifade eden Çalışkan, tezgah sayısındaki azalmanın mesleğin geleceği adına ümitsizlik yarattığını aktardı.
GELENEKSEL MESLEKLERDE YÜZDE 90'LIK KAYIP
Sakarya'daki süpürgeci sayısının 700'den 70'e düşmesi, Türkiye genelinde el emeğine dayalı geleneksel mesleklerin yaşadığı yüzde 90 oranındaki daralmanın somut bir örneğini oluşturuyor. Sanayileşme ve elektrikli ev aletlerinin yaygınlaşması, usta-çırak ilişkisiyle günümüze ulaşan zanaatların kültürel miras olarak korunması gerekliliğini ortaya koyuyor.
