Bağ-Kur kapsamında çalışan küçük esnafın emeklilik için tamamlaması gereken prim gün sayısının 9 binden 7 bin 200’e indirilmesine yönelik beklenti devam ediyor. Düzenleme hayata geçirilirse, kapsama giren esnaf açısından mevcut şartlara göre 1.800 günlük prim farkı ortadan kalkacak. SGK Uzmanı Emin Yılmaz ise düzenlemenin Meclis sürecine ilişkin değerlendirmesinde önümüzdeki yılı işaret etti.
AMAÇ SSK VE BAĞ-KUR ARASINDAKİ FARKI AZALTMAK
Mevcut sosyal güvenlik sisteminde çalışanların emeklilik koşulları tabi oldukları sigortalılık statüsüne ve ilk sigortalılık tarihlerine göre değişebiliyor. Küçük esnafın gündemindeki düzenlemenin temelinde ise 4/B kapsamındaki esnaf ve sanatkârların prim şartının 4/A kapsamındaki çalışanlarla yakınlaştırılması bulunuyor. Emeklilik sisteminde gündeme gelen yeni düzenlemeleri daha önce aktardığımız haberimizde de çalışma süresi ve prim günlerinin emeklilik açısından taşıdığı önem ele alınmıştı. TBMM’ye daha önce sunulan çeşitli kanun tekliflerinde de 4/B kapsamındaki esnaf ve sanatkârlar için gereken 9 bin günlük şartın 7 bin 200 güne indirilmesi ve iki sigortalılık statüsü arasındaki farkın giderilmesi amaçlandı.
MECLİS'TE DÜZENLEME İÇİN TEKLİFLER BULUNUYOR
Konunun yalnızca kamuoyundaki beklentiden ibaret olmadığı, TBMM kayıtlarına da yansıdığı görülüyor. 2023, 2024, 2025 ve 2026 dönemlerinde Bağ-Kur prim şartının 7 bin 200 güne çekilmesini amaçlayan farklı kanun teklifleri Meclis Başkanlığına sunuldu. 2026 yılında sunulan tekliflerden bazıları Plan ve Bütçe Komisyonuna sevk edilirken, TBMM kayıtlarında bu tekliflerin son durumu “komisyonda” olarak yer alıyor. Dolayısıyla 7 bin 200 gün uygulaması yürürlüğe girmiş bir hak değil; yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.
YASALAŞMASI İÇİN RESMİ SÜREÇ TAMAMLANMALI
Prim gününün düşürülebilmesi için sosyal güvenlik mevzuatında değişiklik yapılması gerekiyor. Bir düzenlemenin kanunlaşması halinde kapsam, yürürlük tarihi, hangi Bağ-Kur'luların yararlanacağı ve geçiş hükümleri de metinde netleşecek. Bu nedenle mevcut aşamada yalnızca “9 bin gün yerine 7 bin 200 gün” hesabına bakarak kesin bir emeklilik tarihi belirlemek mümkün değil. Esnafın ilk sigortalılık tarihi, yaşı, prim ödeme geçmişi ve varsa farklı sigortalılık statülerindeki hizmetleri de kişisel emeklilik hesabında önemini koruyor.
1.800 GÜNLÜK FARK ESNAF İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?
Planlanan değişiklik, prim ödeme süresi bakımından 1.800 günlük, başka bir ifadeyle kesintisiz prim ödemesi üzerinden değerlendirildiğinde yaklaşık 5 yıllık bir fark anlamına geliyor. Özellikle kendi primini kendisi ödeyen küçük işletme sahipleri açısından bu süre önemli. Kira, enerji, vergi ve diğer işletme giderlerinin yanında sosyal güvenlik primlerini de karşılamak zorunda olan esnaf için prim gün şartının yüksekliği uzun süredir tartışılan başlıklardan biri. Konu 2026 yılında TBMM Genel Kurulunda da gündeme getirildi; milletvekilleri ekonomik maliyetler altında prim ödemelerini sürdürmenin küçük esnaf açısından güçleştiğini dile getirdi.
DAHA ÖNCE DE BENZER TEKLİFLER VERİLDİ
Bağ-Kur'luların prim şartının 7 bin 200 güne indirilmesine ilişkin talep yeni değil. TBMM kayıtlarında farklı tarihlerde aynı veya benzer amacı taşıyan teklifler bulunuyor. Örneğin 2023 yılında sunulan bir teklifte 4/B'li esnaf ve sanatkârların 9 bin günlük prim şartının 7 bin 200 güne indirilerek 4/A kapsamındaki sigortalılarla eşitlenmesi hedeflendi. Sonraki yasama yıllarında da benzer içerikli teklifler Meclis gündemine taşındı. Bu durum, konunun uzun süredir sosyal güvenlik politikalarının tartışmalı başlıklarından biri olduğunu gösteriyor.
ESNAFIN ŞİMDİ NE YAPMASI GEREKİYOR?
Düzenleme henüz yürürlüğe girmediği için Bağ-Kur'lular açısından mevcut mevzuat ve kişiye özel emeklilik şartları geçerliliğini sürdürüyor. Bu nedenle yalnızca olası değişikliğe güvenerek prim ödemelerini veya sigortalılık işlemlerini değiştirmek yerine SGK kayıtlarının düzenli kontrol edilmesi önem taşıyor. Özellikle prim borcu, durdurulmuş hizmet süresi, farklı statülerde çalışma veya geçmiş hizmetlerin birleştirilmesi gibi durumlarda emeklilik hesabı kişiden kişiye farklılaşabiliyor.
KAPSAMIN KİMLERİ İÇERECEĞİ YASA METNİYLE NETLEŞECEK
Düzenlemeye ilişkin en önemli başlıklardan biri de kapsam olacak. Kamuoyundaki tartışma ağırlıklı olarak küçük esnaf üzerinde yoğunlaşsa da hangi meslek gruplarının, hangi işletme büyüklüklerinin veya hangi sigortalılık başlangıçlarının düzenlemeye dahil edileceği ancak kabul edilecek yasal metinle kesinleşebilir. Bu nedenle 7 bin 200 gün beklentisi bulunan Bağ-Kur'lular açısından Meclis sürecinin ve SGK tarafından yapılacak resmi duyuruların takip edilmesi gerekiyor.
GÖZLER MECLİS SÜRECİNDE
TBMM kayıtları, 9 bin günlük prim şartının 7 bin 200 güne indirilmesini amaçlayan tekliflerin daha önce de gündeme geldiğini ancak sürecin henüz tamamlanmadığını ortaya koyuyor. Bu nedenle düzenlemenin yürürlük tarihi ve nihai kapsamı konusunda kesinleşmiş bir takvimden söz etmek mümkün değil. SGK Uzmanı Emin Yılmaz'ın önümüzdeki yılı işaret eden değerlendirmesi beklentiyi yeniden gündeme taşırken, küçük esnaf açısından belirleyici gelişme düzenlemenin TBMM'de kabul edilerek yasalaşması ve uygulama ayrıntılarının resmen açıklanması olacak.
