Alanya’da iki önemli sektör temsilcisinden ekonomi ve maliyet baskısına ilişkin peş peşe uyarılar geldi. Alanya Emlakçılar Derneği (ALEMDER) Başkanı Özgür Erbaş, yüksek enflasyon, finansmana erişimde yaşanan güçlükler ve yabancı talebindeki gerilemenin emlak piyasasını tıkanma noktasına getirdiğini belirtirken, tarım sektöründe ise yükselen akaryakıt maliyetlerinin üretimden nakliyeye kadar bütün zinciri etkilediği ifade edildi.
EMLAK SEKTÖRÜNDE KIŞ ÖNCESİ TEDBİR ÇAĞRISI
ALEMDER Başkanı Özgür Erbaş, pandemiden bu yana sektörün art arda gelen ekonomik sorunlarla mücadele ettiğini, işletmelerin geçmiş dönemlerde oluşturdukları mali imkânlarla bir süre ayakta kalabildiğini ancak mevcut koşullarda hareket alanının giderek daraldığını söyledi. Yüksek faiz nedeniyle yerli alıcının konuta erişiminin zorlaştığını belirten Erbaş, yabancı alıcı tarafında ise ikamet uygulamalarının piyasayı olumsuz etkilediğini dile getirdi. Erbaş, bir mahalle emlakçısının personel, kira ve diğer işletme giderleriyle birlikte aylık masrafının 100 bin liraya ulaşabildiğine işaret ederek kış ayları gelmeden sektöre yönelik tedbir alınmasını istedi.
YABANCI PAZARINDA İKAMET ETKİSİ
Alanya emlak piyasasında yabancı alıcılar uzun süredir önemli bir müşteri grubunu oluşturuyor. Bu nedenle yabancıların taşınmaz edinimi ile ikamet izni süreçlerinde yapılan değişiklikler kentteki emlak hareketliliğini doğrudan etkileyebiliyor. Erbaş da daha önce yaptığı değerlendirmelerde ikametle bağlantılı düzenlemelerin piyasaya etkisine işaret etmiş, yabancı ve yerli alıcı arasındaki dengenin gözetildiği uzun vadeli bir yol haritasına ihtiyaç olduğunu savunmuştu. Sektörde ayrıca kayıt dışılığın azaltılması ve güvenli işlemlerin artırılması amacıyla yetki belgesi ve Elektronik İlan Doğrulama Sistemi gibi uygulamalar devreye alınmış durumda.
FİNANSMANA ERİŞİM BELİRLEYİCİ
Emlak piyasasının yeniden hareketlenmesinde yalnızca konut fiyatları değil, alıcıların finansmana erişebilmesi de belirleyici rol oynuyor. Konut kredilerinin maliyetinin yüksek olduğu dönemlerde kredi kullanarak ev almak isteyen kesimin talebi zayıflarken bu durum emlak ofislerinden inşaat sektörüne kadar geniş bir ekonomik zinciri etkileyebiliyor. Sektör temsilcilerinin beklentisi; öngörülebilir bir piyasa ortamı oluşturulması, konuta erişimi kolaylaştıracak finansman koşullarının geliştirilmesi ve yabancı yatırımcılarla ilgili uygulamalarda sektörün ihtiyaçlarının da dikkate alınması yönünde.
MAZOT TARLADAN HALE KADAR MALİYETİ ARTIRIYOR
Alanya’da ekonomik baskının hissedildiği diğer alan ise tarım. Motorinin litre fiyatının 91,34 TL seviyesine çıkması üreticilerin yakıt giderlerini yeniden gündeme taşıdı. Alanya Ziraat Odası Başkanı Tahir Göktepe, traktör kullanımından ilaçlama ve diğer tarımsal faaliyetlere kadar üretimin birçok aşamasında akaryakıta ihtiyaç duyulduğunu belirterek mazot desteğinin artırılması gerektiğini söyledi. Akaryakıttaki yükseliş yalnızca üreticinin tarladaki giderini değil, ürünün toplanması, hale taşınması ve satış noktasına ulaştırılması sırasında oluşan lojistik maliyetlerini de artırıyor.
HAL FİYATLARINDA ARZ VE NAKLİYE ETKİSİ
Alanya Hal Başkanı Adem Kaya da sonbaharla birlikte bazı ürünlerde arzın azalmasının beklendiğini, buna yükselen nakliye giderlerinin eklenmesinin fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini ifade etti. Hal piyasasında sebze ve meyve fiyatları tek bir maliyet kalemine göre değil; ürün miktarı, mevsim koşulları, talep, üretim giderleri ve sevkiyat maliyetlerinin oluşturduğu arz-talep dengesiyle şekilleniyor. Kaya da geçmişte yaptığı değerlendirmelerde Alanya halindeki fiyatların arz ve talebe bağlı olarak değiştiğini vurgulamıştı.
ALANYA'DA TARIM VE TURİZM BİRBİRİNE BAĞLI
Tarım maliyetlerindeki değişim Alanya açısından yalnızca üreticiyi ilgilendiren bir başlık değil. Kentte oteller, restoranlar, pazar esnafı ve diğer gıda işletmeleri hal piyasasındaki hareketlilikten doğrudan etkileniyor. Alanya Hal Derneği ile turizm sektörü temsilcileri daha önce de yerel ürünlerin tedariki ve fiyat oluşumu konusunda temaslarda bulunmuştu. Bu nedenle üretim ve nakliye giderlerindeki kalıcı yükselişin zincirin ilerleyen aşamalarında işletmelerin satın alma maliyetlerine ve tüketici fiyatlarına yansıma riski bulunuyor.
ORTAK SORUN YÜKSELEN İŞLETME MALİYETLERİ
Emlak ve tarım farklı dinamiklere sahip olsa da iki sektörden gelen açıklamalarda ortak nokta artan maliyetler ve piyasa hareketliliğinin zayıflaması oldu. Emlakçılar finansman koşulları ve yabancı talebindeki gerilemeye karşı düzenleme beklerken, çiftçiler akaryakıt başta olmak üzere üretim girdilerinin hafifletilmesini istiyor. Tarım tarafında desteklerin üretimin sürdürülebilirliğini koruyacak şekilde güçlendirilmesi, lojistik maliyetlerinin azaltılması ve üreticinin pazara erişiminin kolaylaştırılması; emlak tarafında ise finansmana erişim, öngörülebilir mevzuat ve kayıtlı sektörün korunmasına yönelik adımlar öne çıkan çözüm başlıkları arasında bulunuyor.
