Hatay'ın Samandağ ilçesine bağlı Uzunbağ Mahallesi'nde oto tamirhanesinde meydana gelen olayda 13 yaşındaki Tunç Çam hayatını kaybetti. Olay, 8 Eylül günü saat 11.00 sıralarında yaşandı. İş yerinde çırak olarak bulunan Çam, bir aracın bakımıyla ilgilendiği sırada henüz belirlenemeyen nedenle motor bölümünde patlama meydana geldi. Patlamanın etkisiyle motordan kopan parçalardan biri Çam'ın başına isabet etti.
OLAY YERİNE SAĞLIK VE JANDARMA EKİPLERİ SEVK EDİLDİ
Çevredekilerin durumu 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bildirmesi üzerine bölgeye sağlık ve jandarma ekipleri yönlendirildi. Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde Çam'ın yaşamını yitirdiği belirlendi. Olay yerindeki incelemelerin tamamlanmasının ardından Çam'ın cansız bedeni, ölüm nedeninin kesin olarak belirlenmesine yönelik işlemler için morga kaldırıldı. Jandarma ekipleri de tamirhanede inceleme başlattı.
PATLAMANIN KAYNAĞI TEKNİK İNCELEMEYLE BELİRLENECEK
Motor bölümündeki patlamanın hangi parça veya sistemden kaynaklandığına ilişkin resmi bir açıklama henüz yapılmadı. Bu tür bakım ve onarım kazalarında aracın motoru, basınç altında çalışan parçalar, elektrik sistemi, hareketli mekanik aksam ve kullanılan ekipmanlar ayrı ayrı inceleniyor. Patlama sonrasında kopan parçaların durumu, bakım sırasında hangi işlemin yapıldığı ve araçta önceden mevcut bir arıza bulunup bulunmadığı gibi hususlar teknik inceleme ve gerektiğinde bilirkişi değerlendirmesiyle ortaya çıkarılabiliyor. Soruşturma tamamlanmadan olayın belirli bir mekanik arızadan kaynaklandığını söylemek mümkün değil.
BAKIM VE ONARIMDA GİZLİ ENERJİ RİSKİ
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bakım ve onarım çalışmalarına ilişkin iş güvenliği bilgilendirmelerinde, çalışması durdurulmuş ekipmanlarda dahi mekanik, elektriksel, pnömatik, hidrolik veya termal enerjinin sistem içinde kalabileceğine dikkat çekiliyor. Bu nedenle bakım öncesinde enerji kaynaklarının güvenli biçimde kesilmesi, sistemde kalan basıncın veya enerjinin boşaltılması, hareketli bölümlerin sabitlenmesi ve ekipmanın istem dışı yeniden çalışmasını engelleyecek tedbirlerin alınması önem taşıyor. Benzer bakım-onarım kazalarında parçaların yüksek hızla fırlaması veya depolanmış enerjinin aniden açığa çıkması ağır yaralanmalara yol açabiliyor.
13 YAŞINDAKİ ÇOCUĞUN ÇALIŞMA STATÜSÜ DE ARAŞTIRILACAK
Olayın öne çıkan yönlerinden biri de hayatını kaybeden Tunç Çam'ın 13 yaşında olması. 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki genel düzenlemeye göre 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasak. Kanunda, 14 yaşını doldurmuş ve zorunlu ilköğretim çağını tamamlamış çocukların yalnızca gelişimlerine ve eğitimlerine zarar vermeyecek hafif işlerde çalışabilmesine istisna getiriliyor; 14 yaşından küçük çocuklar için ise sanat, kültür ve reklam faaliyetleriyle sınırlı özel bir düzenleme bulunuyor. Mesleki eğitim ve çıraklık programları ise ayrıca eğitim mevzuatına tabi olduğundan, Çam'ın iş yerindeki hukuki statüsünün, resmi bir mesleki eğitim programına kayıtlı olup olmadığının ve yaptığı işin niteliğinin soruşturma kapsamında açıklığa kavuşturulması önem taşıyor.
İŞVERENİN RİSK DEĞERLENDİRMESİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ VAR
İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında işverenlerin işyerindeki tehlikeleri önceden belirlemesi, risk değerlendirmesi yapması, çalışanlara yaptıkları işe uygun eğitim vermesi ve gerekli koruyucu önlemleri sağlaması gerekiyor. Oto bakım ve onarımında gözlük veya yüz koruyucu gibi kişisel koruyucu donanımların yanı sıra tehlikeli parçaya doğrudan maruziyeti engelleyen teknik tedbirler, güvenli çalışma prosedürleri ve özellikle tecrübesiz çalışanların gözetim altında tutulması önem taşıyor. Ölümle sonuçlanan olaylarda bu yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği de kusur değerlendirmesinde incelenebilen başlıklar arasında bulunuyor.
ÖLÜMLÜ İŞ KAZALARINDA RESMİ SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?
Ölümlü bir işyeri kazasının ardından kolluk kuvvetlerinin olay yeri incelemesi ve adli soruşturmanın yanı sıra iş kazasına ilişkin idari süreç de gündeme geliyor. SGK'nın bilgilendirmesine göre hizmet akdiyle çalışan sigortalılar bakımından iş kazasının kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumuna ise olayın meydana geldiği tarihten sonraki üç iş günü içinde bildirilmesi gerekiyor. Adli süreçte tanık ifadeleri, işyerindeki çalışma düzeni, kullanılan ekipmanlar, eğitim ve gözetim koşulları ile teknik bilirkişi incelemeleri değerlendirmeye alınabiliyor. Bu olayda soruşturmanın sonucu ve olası kusur durumlarına ilişkin henüz kamuoyuna açıklanmış bir tespit bulunmuyor.
SAMANDAĞ'DA YEREL ESNAFIN ÖNEMLİ HİZMET ALANLARINDAN
Olayın yaşandığı Samandağ, Hatay'ın Akdeniz kıyısında, Asi Nehri'nin denize ulaştığı bölgede yer alan ilçelerinden biri. Tarım ve balıkçılığın öne çıktığı ilçede ulaşım, ticaret ve günlük yaşamın sürdürülmesinde küçük işletmeler ile tamir-bakım hizmetleri de yerel ekonominin hizmet ayağını oluşturuyor. Yaşanan ölüm, özellikle küçük ölçekli atölyelerde iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin, mesleki eğitimin ve çocukların tehlikeli çalışma ortamlarından korunmasına yönelik denetimlerin önemini bir kez daha gündeme taşıdı.
