Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş’ın siyasi geleceğine ilişkin tartışmalar sürerken, Ank-Ar tarafından ağustos ve eylül aylarında yapılan araştırmalar kamuoyundaki eğilimin kısa sürede belirgin biçimde değiştiğini gösterdi. Katılımcılara “Sizce Mansur Yavaş bundan sonra ne yapmalı?” sorusunun yöneltildiği çalışmada, “Yeni Parti’ye katılmalı” yanıtını verenlerin oranı ağustosta yüzde 23,6 iken eylülde yüzde 46,7’ye yükseldi. Eylül araştırmasında “bağımsız kalmalı” diyenlerin oranı yüzde 13,4, “CHP’de devam etmeli” diyenlerin oranı ise yüzde 9,8 olarak aktarıldı.
YÜZDE 20'LİK ORANDA ÖNEMLİ AYRINTI
Araştırmanın televizyon yayınındaki aktarımı ile bazı internet haberlerindeki sunumu arasında önemli bir fark bulunuyor. Sözcü TV’de aktarılan verilere göre ağustos ayında yüzde 8,7 oran alan seçenek “AK Parti ya da MHP’ye katılmalı” şeklindeyken, eylül araştırmasında aynı seçenek birebir tekrarlanmadı ve yüzde 20’lik sonuç “milliyetçi bir partiye geçmeli” seçeneği için verildi. Bu nedenle yüzde 8,7 ile yüzde 20’nin aynı soruya verilmiş iki aylık yanıt gibi doğrudan karşılaştırılması, soru seçeneklerinin değişmesi nedeniyle ihtiyatla ele alınmalı.
ANKETLER ARASINDAKİ FARK NASIL OKUNMALI?
Bir ay içinde ortaya çıkan yüksek oran değişimleri, yalnızca seçmenin siyasi tercihindeki hareketlilikle açıklanamayabilir. Kamuoyu araştırmalarında sorunun nasıl kurulduğu, katılımcılara hangi seçeneklerin sunulduğu, araştırmanın hangi tarihlerde gerçekleştirildiği, örneklemin yapısı ve hata payı sonuçların yorumlanmasında kritik önem taşıyor. Sözcü TV’de kamuoyuna aktarılan sonuçlarla birlikte bu teknik ayrıntıların tamamı verilmediği için, verileri kesin bir siyasi yön değişikliğinin kanıtı olarak değerlendirmek yerine araştırmanın yapıldığı dönemdeki eğilimin fotoğrafı olarak okumak gerekiyor.
Özellikle “Yeni Parti’ye katılmalı” seçeneğinin yüzde 23,6’dan yüzde 46,7’ye yükselmesi dikkat çekerken, “CHP’de devam etmeli” seçeneğinin tek haneli seviyeye gerilemesi Yavaş’ın parti tercihi üzerinden yürüyen tartışmaların seçmen nezdinde karşılık bulduğunu gösteriyor. Bununla birlikte bir kamuoyu araştırmasında vatandaşların bir siyasetçinin hangi yolu izlemesini istediğini belirtmesi, söz konusu siyasetçinin bu yönde karar aldığı veya resmi bir siyasi geçiş sürecinin başladığı anlamına gelmiyor.
PARTİ DEĞİŞİKLİĞİ BELEDİYE BAŞKANLIĞINI SONA ERDİRİR Mİ?
Türkiye’de belediye başkanlarının görevlerinin hangi durumlarda sona ereceği 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda düzenleniyor. Kanunda ölüm, istifa, seçilme yeterliliğinin kaybedilmesi ve belirli diğer hukuki durumlar başkanlığın sona ermesine ilişkin nedenler arasında sayılırken, yalnızca siyasi parti üyeliğinin değiştirilmesi bu nedenler arasında yer almıyor. Bu nedenle bir belediye başkanının partisinden ayrılması veya başka bir siyasi partiye katılması, tek başına belediye başkanlığı görevinin sona ermesi sonucunu doğurmuyor. Türkiye siyasetinde geçmiş dönemlerde de görev süresi devam ederken parti değiştiren veya bağımsız kalan belediye başkanlarına rastlandı.
Siyasi parti üyeliği ise ayrı bir hukuki ve parti içi süreç olarak işliyor. Siyasi Partiler Kanunu çerçevesinde aynı anda birden fazla siyasi parti üyeliği mümkün değil. Bir siyasetçinin başka bir partiye geçmek istemesi halinde mevcut üyeliğinin sona ermesi ve katılacağı partinin kendi tüzüğünde öngörülen üyelik veya kabul işlemlerinin tamamlanması gerekiyor. Dolayısıyla Yavaş açısından da olası bir parti değişikliğinin siyasi kulis veya anket sonuçlarından çıkartılması değil, kendisinin açıklaması ve resmi üyelik işlemleriyle kesinleşmesi gerekiyor.
ANKARA'NIN SİYASİ AĞIRLIĞI TARTIŞMAYI BÜYÜTÜYOR
Mansur Yavaş hakkındaki tartışmaların ulusal ölçekte yakından takip edilmesinde Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı makamının siyasi ağırlığı da etkili. Başkent Ankara; merkezi yönetim kurumlarının, siyasi partilerin genel merkezlerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin bulunduğu kent olması nedeniyle büyükşehir belediye başkanlarının siyasi tercihlerinin yalnızca yerel yönetim açısından değil, ülke siyaseti bakımından da yakından izlendiği şehirlerden biri. Bununla birlikte belediyenin ulaşım, su, altyapı, sosyal destek, kırsal kalkınma ve diğer yerel hizmetlere ilişkin yasal sorumlulukları siyasi parti tartışmalarından bağımsız biçimde devam ediyor.
ANKET KARAR DEĞİL SEÇMEN EĞİLİMİNİ GÖSTERİYOR
Ortaya çıkan tablo, Mansur Yavaş’ın siyasi geleceğine ilişkin farklı seçmen gruplarında güçlü bir beklenti bulunduğunu gösterse de anket sonuçlarının tek başına siyasi karar olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Sağlıklı bir aylık karşılaştırma için aynı soru biçiminin, aynı yanıt seçeneklerinin ve benzer örnekleme yönteminin kullanılması önem taşıyor. Yavaş’ın siyasi konumunda resmi bir değişiklik olup olmayacağı ise kamuoyu araştırmalarından ziyade kendi açıklaması, mevcut parti üyeliğine ilişkin atacağı adımlar ve olası yeni parti üyeliğinin resmileşmesiyle netlik kazanacak.
