Antalya'nın Kaş ilçesine bağlı Sinneli Mahallesi'nde geleneksel yöntemlerle sedir ağacı köklerinden sıvı katran üretimi devam ediyor. Orman Genel Müdürlüğü ve Kaş Orman İşletme Müdürlüğü'nden alınan yasal izinlerle dağlık alanlardan toplanan kurumuş kökler, zorlu bir işlemin ardından litresi 1000 liradan alıcı bulan değerli bir ürüne dönüşüyor.
Üretici Osman Akın'ın aktardığı bilgilere göre, üretim süreci 'rüsum' adı verilen bedelin ödenmesiyle başlıyor. Yıllar önce kesilmiş veya kendiliğinden kurumuş sedir kökleri doğadan toplanarak parçalanıyor ve özel varillere diziliyor. Kapalı varilin çevresinde yakılan ateşle içerideki ısı artırılıyor ve odunların terlemesi sağlanıyor. Bu terleme sonucu ortaya çıkan sıvı katran, varile bağlı bir boru aracılığıyla tenekelere aktarılıyor.
YILDA NE KADAR ÜRETİLİYOR?
Sadece yaz aylarında yapılabilen bu zahmetli üretim sonucunda yıllık ortalama 300 litre sıvı katran elde ediliyor. Geleneksel yöntemlerin dışına çıkılmadan hazırlanan bu doğal ürünün kilogramı bin liradan satışa sunuluyor.
SEDİR KATRANI HAYVANCILIKTA NASIL KULLANILIYOR?
Yüzyıllardır Toroslar'daki Yörük kültürü ve çobanlar arasında yaygın olan sedir katranı, kimyasal ilaçlara karşı doğal bir alternatif oluşturuyor. Bölgenin eski çobanlarından 73 yaşındaki Murat Akça'nın ifadelerine göre, elde edilen bu sıvı özellikle küçükbaş ve büyükbaş hayvanlarda bit, kene, pire ve uyuz gibi parazit kaynaklı hastalıklara karşı koruyucu olarak değerlendiriliyor.
Hayvanların içme suyuna da belirli oranlarda katılan sıvı katran, sürülerin genel sağlığını desteklemek amacıyla kullanılıyor. Atadan kalma bu yöntem, hem kırsal ekonomiye katkı sağlıyor hem de sürdürülebilir doğal tarım pratiklerinin günümüzde yaşatılmasına örnek teşkil ediyor.
