İş hayatında milyonlarca çalışanı ilgilendiren yıllık izin ücreti konusunda Yargıtay'dan dikkat çeken bir karar çıktı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kullanılmayan yıllık izinlerin ücretine ilişkin alacaklarda 5 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiğine karar verdi.
Karara göre iş sözleşmesi sona erdikten sonra kullanılmayan yıllık izin ücretini talep etmek için uzun süre bekleyen çalışanlar, işverenin zamanaşımı itirazında bulunması durumunda alacaklarını tahsil edememe riskiyle karşı karşıya kalabilecek.
11 YIL ÇALIŞTI, 110 GÜNLÜK İZİN ÜCRETİ DAVALIK OLDU
Yargıtayın kararına konu olay, yurt dışındaki şantiyelerde demir ustası olarak yaklaşık 11 yıl çalışan D.K.'nin işten ayrılmasının ardından yaşandı.
İş sözleşmesi 4 Aralık 2013 tarihinde sona eren D.K., çalıştığı döneme ait bazı işçilik alacaklarını tahsil edemedi.
D.K.'nin vefatının ardından mirasçıları, 24 Ekim 2019 tarihinde işveren şirket aleyhine dava açtı.
Davada kıdem ve ihbar tazminatının yanı sıra kullanılmayan yıllık izin ücretleri, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacakları talep edildi.
MAHKEME İŞÇİYİ HAKLI BULDU
Davayı inceleyen iş mahkemesi, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarını ve dosyadaki delilleri değerlendirdi.
Mahkeme, işçinin çalıştığı süre boyunca toplam 110 günlük yıllık ücretli izne hak kazandığını belirledi.
İşverenin bu izinlerin kullandırıldığını veya ücretlerinin ödendiğini ispatlayamadığı sonucuna varıldı.
Mahkeme, bazı işçilik alacaklarının zamanaşımına uğradığını belirterek davanın kısmen kabulüne karar verdi.
Kararın istinafa taşınmasının ardından Bölge Adliye Mahkemesi de yapılan başvuruları reddetti.
YARGITAY KARARI OY BİRLİĞİYLE BOZDU
Dosyanın temyiz edilmesi üzerine devreye giren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yıllık izin ücretlerine ilişkin zamanaşımı süresini değerlendirdi.
Yüksek Mahkeme, geçmişte belirli dönemler için 10 yıllık zamanaşımı süresinin uygulandığını, ancak içtihat değişikliği sonucunda bu sürenin 5 yıl olarak kabul edildiğini belirtti.
Daire, iş sözleşmesinin 4 Aralık 2013'te sona erdiğini, davanın ise 24 Ekim 2019'da açıldığını tespit etti.
Aradan 5 yıldan fazla süre geçtiği ve işverenin süresinde zamanaşımı itirazında bulunduğu gerekçesiyle yıllık izin ücreti alacağının reddedilmesi gerektiğine hükmedildi.
Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararını oy birliğiyle bozdu.
YILLIK İZİN ÜCRETİNDE SÜRE NE ZAMAN BAŞLIYOR?
Yargıtayın kararına göre kullanılmayan yıllık izin ücretinde 5 yıllık zamanaşımı süresi, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlıyor.
Bu ayrıntı çalışanlar açısından büyük önem taşıyor.
İş ilişkisi devam ederken kullanılmayan yıllık izinlerin, yalnızca üzerinden 5 yıl geçtiği için otomatik olarak ortadan kalkması söz konusu değil.
Ancak iş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte kullanılmayan izinler ücret alacağına dönüşüyor ve bu alacak için zamanaşımı süresi işlemeye başlıyor.
2012-2017 DÖNEMİNE İLİŞKİN ÖNEMLİ AYRINTI
2017 yılında yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile yıllık izin ücreti alacakları için 5 yıllık zamanaşımı süresi açıkça düzenlendi.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, daha önce 2012-2017 yılları arasındaki dönem için benimsediği 10 yıllık zamanaşımı yaklaşımını da yeniden değerlendirdi.
Daire, söz konusu dönemde sona eren iş sözleşmelerinden kaynaklanan yıllık izin ücreti alacaklarında da 5 yıllık zamanaşımı uygulanması gerektiği sonucuna ulaştı.
ÇALIŞANLAR DİKKAT! HAK KAYBI YAŞANABİLİR
Yargıtayın kararı, işten ayrılan veya emekli olan çalışanlar için önemli bir uyarı niteliği taşıyor.
Kullanılmayan yıllık izinlerin ücretini alamayan işçilerin, yasal başvuru sürelerini dikkate alması gerekiyor.
İşverenin zamanaşımı itirazında bulunduğu davalarda, sürenin dolmuş olması yıllık izin ücreti talebinin reddedilmesine neden olabiliyor.
Bununla birlikte arabuluculuk başvurusu gibi zamanaşımı süresinin hesabını etkileyebilecek hukuki işlemler de bulunduğundan her uyuşmazlığın kendi koşullarına göre değerlendirilmesi gerekiyor.
Yargıtayın kararı, işten ayrılan çalışanların yıllık izin ücreti alacaklarını zamanında takip etmesinin önemini bir kez daha ortaya koydu.
