Bir bebek istediğinize karar verdiniz. Bu hayatınızda aldığınız en önemli kararlardan birisi. Ancak vücudunuz buna hazır mı? Sağlıklı bir gebeliğin ilk adımı vücudunuzu gebeliğe hazırlamaktır. Gebelik düşündüğünüzde mutlaka kadın...
Bir bebek istediğinize karar verdiniz. Bu hayatınızda aldığınız en önemli kararlardan birisi. Ancak vücudunuz buna hazır mı?
Sağlıklı bir gebeliğin ilk adımı vücudunuzu gebeliğe hazırlamaktır. Gebelik düşündüğünüzde mutlaka kadın doğum uzmanınıza başvurup genel sağlık muayenesinden geçmelisiniz. Başlıca yapılması gereken muayene ve testlerden kısaca bahsedelim:
TANSİYON ÖLÇÜMÜ: Tansiyon ölçümü çok basit ancak çok değerlidir… Hem farkında olmadığınız tansiyon yüksekliği tespit edilebilir, hem de gebelik öncesi tansiyonunuzun bilinmesi gebelikte yükselme eğilimi olan tansiyonun saptanmasında önemlidir.
KİLO KONTROLÜ: Eğer kilo fazlanız varsa gebelik öncesi kilo kontrolü daha sağlıklı ve rahat bir gebelik geçirmenizi sağlar.
GENİTAL MUAYENE VE USG: Genital muayene ile rahim ağzı değerlendirmesi yapılıp, herhangi bir enfeksiyon ve yara olup olmadığı kontrol edilir. Vajinal enfeksiyonlar gebelik öncesi tedavi edilmelidir. Ultrasonografi ile yumurtalıklarda kist veya kitle, rahimde gebeliğe engel olacak veya gebelik sırasında sorun çıkarabilecek myom varlığı kontrol edilir. Basit kistler ve rahim dışına uzanan küçük myomlar zararsızdır ancak rahim içerisine uzanan ve büyük boyutlu myomların gebelik öncesi cerrahi tedavisi gerekebilir.
SMEAR TESTİ: Muayene sırasında siz hiç hissetmeden alınacak smear testi rahim ağzı (serviks) kanserinin erken tanısı için altın standarttır. Yalnızca gebelik öncesi değil cinsel yaşamı olan her kadının yılda bir defa smear testini yaptırması gerekir. Oldukça basit ve ağrısız alınan bu test sizi çok büyük bir beladan koruyabilir. Daha önce yaptırmadıysanız gebelik öncesi mutlaka taramanızı yaptırın.
TİROİD FONKSİYON TESTLERİ: Tiroid hormonlarının hem yüksek hem de düşük olması gebelikte olumsuzluklara neden olabilir. Düşük olasılığının artması, bebekte zihinsel ve zeka problemleri, gebelik bulantı ve kusmalarının şiddetinin artması, erken doğum riskinin artması en sık görülen sorunlardır. Tiroid bozukluklarının gebelik öncesi tespit edilip tedavi edilmesi önemlidir.
KAN SAYIMI VE BİYOKİMYA: Basit olarak kan sayımı, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri kontrol edilmelidir. Hemoglobin değerleri veya depo demiri düşük ise gebelik öncesi kansızlık tedavisi almanız uygun olacaktır. Açlık kan şekeri kontrolü farkında olmadığınız şeker hastalığının tespitini sağlayabilir. Gebelik öncesi kan şekeri yüksekliği bebekte kromozoma ve yapısal anomalilere neden olabilir. Normal sınırlarda kan şekeri ile gebe kalmanız önerilir.
KAN GRUBU TESPİTİ: Özellikle kan grubundan emin olamayan hastaların kan grubu tespiti yapılmalı ve kan uyuşmazlığı açısından değerlendirilmelidir.
ENFEKSİYON TARAMASI: Gebelikte teratojenik etki gösteren enfeksiyonların taraması (toxoplazma, rubella, sitomegalovirus) yapılmalıdır. Özellikle kedi, köpekle yakın temasta olan kişiler toksoplazma enfeksiyonu açısından risk altındadır. Toksoplazmaya karşı bağışık değiller ise gebelikte bu hayvanlardan ve dışkısı ile kontamine olabilecek yiyeceklerden uzak durmalı, yeşil sebze ve meyveleri çok iyi yıkayarak tüketmelidirler. Rubella (kızamıkçık) enfeksiyonu yine bebekte konjenital anomalilere neden olabileceğinden taraması yapılmalı. Bağışıklık yok ise gebelik öncesi aşılama programına alınmalıdır. Rubella aşısı yapıldıktan sonra 3 ay gebelik önerilmez. Eğer hasta gebelikte test yaptırmış ve bağışık olmadığını öğrenmiş ise kızamıkçık olabilecek kişilerle temastan kaçınmalıdır.
HEPATİT TESTLERİ: Hepatit B ve hepatit C taşıyıcılığı açısından kontrol edilmesi önerilir. Hepatit B'ye karşı koruyuculuğu olmayan kişiler aşılama programına alınabilir. Hepatit B taşıyıcı annelerin bebeklerine doğumdan sonra aşı ile birlikte immunoglobulin (koruyucu serum ) yapılmalıdır.
MEME MUAYENESİ: Memede olabilecek kitleler açısından memelerin periyodik muayenesi oldukça önemlidir. Gebelikte ve emzirme döneminde memelerde yapısal değişikler olacağından bu kitlelerin tespiti zorlaşabilir ve tedavi gecikebilir. Bu açıdan gebelik öncesi muayene önem kazanır. Elle muayene ve gerekirse meme USG yapılıp kitle tespit edilirse gebelik öncesi kitlenin tetkikinin yapılması hayati önem taşır.
FOLİK ASİT TAVSİYESİ: Folik asit eksikliği bebekte nöral tüp defekti gibi nörolojik problemlere neden olabileceğinden gebelikten 3 ay önce folik asit takviyesine başlanması ve gebeliğin ilk 3 ayı boyunca devam edilmesi önerilir. Günlük 400 mikrogram folik asit yeterlidir. Daha önceden nöral tüp defektli çocuk sahibi olan kişiler daha yüksek doz kullanmalıdır (5 mg).
