Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 2 Kasım 2026'da Ankara'da düzenlenen Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Tarım Diyaloğu 3. Toplantısı'nın ardından IPARD programlarının sonuçlarını açıkladı. Bakanlığın yayımladığı verilere göre bugüne kadar yaklaşık 27 bin proje desteklenirken toplam 3,4 milyar avroluk yatırım gerçekleştirildi. Programlar kapsamında 107 binden fazla kişiye istihdam olanağı sağlandı.
Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğünde gerçekleştirilen toplantıda Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki tarımsal iş birliğinin geleceği ele alındı. Görüşmelerin gündeminde gıda arz güvenliği, kırsal kalkınma politikaları, tarım ürünlerinin ticareti ve IPARD desteklerinin yeni dönemde sürdürülmesi yer aldı.
IPARD PROGRAMLARINDA 27 BİN PROJE DESTEKLENDİ
Tarım ve Orman Bakanlığının 2 Kasım 2026 tarihli açıklamasında, IPARD programları aracılığıyla bugüne kadar yaklaşık 27 bin projenin desteklendiği bildirildi. Bakan Yumaklı, bu yatırımların kırsal ekonomiye katkı sağladığını ve 107 binden fazla kişiye istihdam olanağı oluşturduğunu belirtti.
Açıklanan toplam yatırım tutarı ile proje sayısı birlikte değerlendirildiğinde, proje başına ortalama yaklaşık 126 bin avroluk yatırım düşüyor. Bu rakam, toplam yatırım büyüklüğünün desteklenen proje sayısına bölünmesiyle elde edilen matematiksel bir ortalama. Projelere verilen doğrudan hibe miktarını göstermiyor.
IPARD, Avrupa Birliği'nin Katılım Öncesi Yardım Aracı kapsamında kırsal kalkınmayı desteklemek amacıyla uygulanan bir program. Türkiye'de Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından yürütülen destekler, uygun yatırım projelerine belirlenen koşullar çerçevesinde hibe sağlıyor.
2028-2034 DÖNEMİ İÇİN YENİ DESTEK GÖRÜŞMESİ
Bakan Yumaklı, Türkiye ile AB arasındaki kırsal kalkınma iş birliğinin 2028-2034 döneminde de kesintisiz sürdürülmesinin görüşüldüğünü açıkladı. Toplantıda Türkiye'ye ayrılan mali kaynakların artırılması konusu da gündeme geldi.
Yumaklı, yeni dönemde özellikle genç çiftçilerin, kadın girişimcilerin ve kırsal işletmelerin yatırımlarının daha güçlü desteklenmesini hedeflediklerini belirtti.
Ancak 2 Kasım tarihli açıklamada 2028-2034 dönemi için Türkiye'ye ayrılacak kesin bütçe veya yeni hibe oranları duyurulmadı. Bu nedenle görüşmeler, yeni bir destek paketinin kesinleştiği anlamına gelmiyor.
ALANYA'DAKİ ÜRETİCİLER İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
IPARD desteklerinin geleceği, Alanya ve Antalya'daki tarımsal işletmeler açısından da önem taşıyor. Özellikle muz, avokado ve örtü altı üretimin yaygın olduğu bölgede tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi, depolanması ve kırsal işletmelerin modernizasyonu gibi yatırımlar, ilgili çağrıların kapsamına girmeleri halinde desteklerden yararlanabiliyor.
Bununla birlikte her tarımsal faaliyet otomatik olarak IPARD desteğine uygun kabul edilmiyor. Başvurularda yatırımın türü, işletmenin özellikleri, harcama kalemleri ve çağrı ilanındaki uygunluk koşulları belirleyici oluyor.
Alanya'daki üreticilerin güncel başvuru fırsatlarını değerlendirebilmesi için TKDK tarafından yayımlanan çağrı ilanlarını ve Antalya'ya yönelik uygulama koşullarını takip etmesi gerekiyor. Bakan Yumaklı'nın son açıklamasında Alanya'ya özel yeni bir hibe tutarı veya başvuru takvimi paylaşılmadı.
TÜRKİYE'NİN AB'YE TARIM İHRACATI 8,3 MİLYAR DOLAR
Tarım ve Orman Bakanlığının açıkladığı verilere göre Türkiye'nin Avrupa Birliği ülkelerine gerçekleştirdiği tarım ihracatı 2025 yılında 8,3 milyar dolara ulaştı.
2026 yılının ocak-eylül döneminde ise Türkiye ile AB arasındaki toplam tarım ticareti, önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 10,7 artarak yaklaşık 11,4 milyar dolara yükseldi.
Bu iki rakam farklı göstergeleri ifade ediyor. İlk veri Türkiye'nin AB'ye yaptığı ihracatı, ikinci veri ise iki taraf arasındaki toplam tarımsal ticaret hacmini gösteriyor.
Yumaklı, görüşmelerde tarım ve işlenmiş tarım ürünlerinde karşılıklı pazara erişim olanaklarının iyileştirilmesi ile tercihli ticaret düzenlemelerinin geliştirilmesinin değerlendirildiğini söyledi.
AB TESCİLLİ ÜRÜN SAYISI 46'YA YÜKSELDİ
Toplantıda coğrafi işaretli ürünlerin Avrupa Birliği tarafından korunması konusu da ele alındı. Bakan Yumaklı'nın verdiği bilgiye göre Türkiye, son üç yılda 28 ürünü için AB coğrafi işaret tescili aldı.
Böylece Türkiye'nin AB tarafından tescillenen ürün sayısı 46'ya ulaştı. Yumaklı, 8 ürünün daha kesin tescil aşamasında bulunduğunu açıkladı.
Coğrafi işaret tescilleri, yöresel ürünlerin isimlerinin korunması ve uluslararası pazarlarda tanınırlığının artırılması açısından önem taşıyor. Antalya ve Alanya'nın yöresel tarım ürünleri bakımından da AB tescil süreçleri, üreticilerin uzun vadeli pazarlama stratejileriyle bağlantılı bir konu olarak öne çıkıyor.
TARIM DİYALOĞUNDA ÜÇÜNCÜ TOPLANTI
Avrupa Birliği Başkanlığının yayımladığı toplantı takvimine göre Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Tarım Diyaloğu'nun ilk toplantısı 11 Mayıs 2022'de Ankara'da, ikinci toplantısı ise 30 Kasım 2023'te gerçekleştirildi.
2 Kasım 2026'daki üçüncü toplantıyla birlikte taraflar, tarımsal ticaret ve kırsal kalkınma alanlarındaki iş birliğini yeniden değerlendirdi.
Toplantıya katılan Avrupa Komisyonunun Tarımdan Sorumlu Üyesi Christophe Hansen de Türkiye'nin Avrupa Birliği açısından önemli tarımsal ticaret ortaklarından biri olduğunu belirtti.
Hansen, Türkiye'nin Karadeniz üzerinden tahıl sevkiyatının güvenli biçimde gerçekleştirilmesine yönelik girişimlerini ve küresel gıda güvenliğine katkılarını takdir ettiklerini ifade etti.
YENİ IPARD DESTEKLERİ NE ZAMAN AÇIKLANACAK?
Tarım ve Orman Bakanlığının 2 Kasım 2026 tarihli duyurusunda, yeni IPARD başvuruları için kesin bir tarih açıklanmadı. Bakan Yumaklı'nın değerlendirmeleri, mevcut programların sonuçları ve 2028-2034 dönemine ilişkin iş birliği hedefleri üzerinde yoğunlaştı.
Yeni yatırım planlayan çiftçiler ve kırsal girişimciler için belirleyici olan, TKDK'nın yayımlayacağı resmî çağrı ilanları olacak. Desteklenecek sektörler, başvuru tarihleri, hibe oranları ve yatırım koşulları bu ilanlarla kesinleşecek.
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında sürdürülen görüşmelerin sonucunda mali kaynakların artırılması halinde kırsal kalkınma yatırımları için yeni fırsatlar oluşabilecek. Ancak açıklanan 3,4 milyar avroluk tutar, gelecekte dağıtılacak yeni bir hibe bütçesi değil, bugüne kadar gerçekleştirilen yatırımların toplamını ifade ediyor.
