Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) Kasım ayında ev sahipliği yapmaya hazırlanan Antalya'da, zirve için tasarlanan maskot tartışmaları beraberinde getirdi. Antalya Valiliği bünyesindeki Mavi Akdeniz İnisiyatifi tarafından tanıtılan Turko isimli maskot, hem taşıdığı isim hem de tasarım felsefesiyle kamuoyunda çeşitli eleştirilere konu oldu.
Aktarılan bilgilere göre, atık plastiklerden tasarlanan ve göğsünde geri dönüşüm logosu bulunan maskotun ismi, inisiyatifin resmi sosyal medya hesabından 10 Mayıs 2026 tarihinde duyuruldu. Katılımcıların oylarıyla seçildiği belirtilen Turko isminin; Yunanistan, İtalya, İspanya ve bazı Latin Amerika ülkelerinde tarihsel olarak dışlayıcı veya hakaret içeren anlamlar barındırdığı öne sürüldü. Toplam 196 ülkenin katılacağı uluslararası bir iklim zirvesinde bu ismin tercih edilmesi, kültürel ve diplomatik iletişim açısından soru işaretleri yarattı.
İSİM VE TASARIMDAKİ ÇELİŞKİLER NELER?
İsim tartışmalarının yanı sıra, maskotun üretildiği materyal ve verdiği mesaj da eleştirilerin odağında yer alıyor. Hazırlanan tanıtım filmlerinde deniz kaplumbağalarını hayalet ağlardan ve plastik atıklardan kurtaran bir kahraman olarak resmedilen Turko'nun, bizzat plastik atıklardan üretilmiş olması çelişkili bulundu. Doğal yaşamı koruma mesajı veren bir figürün, denizlerde olması istenmeyen bir maddeden tasarlanması dikkat çekti.
COP31'İN TEMEL HEDEFİ NEDİR?
Küresel iklim zirveleri olan COP (Taraflar Konferansı) toplantılarının birincil amacı, daha önce alınan kararları eyleme dönüştürmek ve ülkelerin sera gazı emisyonlarını azaltmaktır. Yaklaşık 120 bin katılımcının beklendiği Antalya'daki zirvenin odak noktasının, küresel karbon azaltımından ziyade yalnızca plastik atık ve geri dönüşüm çerçevesine sıkıştırıldığı iddia ediliyor. Uzmanlar, geri dönüşümün döngüsel ekonomide önemli bir adım olmakla birlikte, sürecin kendisinin de enerji tüketimine dayalı bir karbon ve su ayak izi yarattığına dikkat çekiyor.
Antalya Valisi Hulusi Şahin'in eşi Ebru Şahin'in koordinatörlüğünde yürütülen Mavi Akdeniz İnisiyatifi, Antalya'da Deniz Hep Temiz sloganıyla deniz temizliği ve yapay resif projeleri yürütüyor. Ancak biyolojik çeşitlilik ve orman varlığı açısından Türkiye'nin en zengin illerinden biri olan Antalya'da, iklim zirvesi mesajının sadece plastik atık yönetimine indirgenmesi eleştiriliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un açıklamalarına da yansıyan Avrupa'dan plastik atık ithalatı politikalarının, zirveye yönelik bu geri dönüşüm odaklı yaklaşımın arka planındaki etkenlerden biri olduğu değerlendiriliyor.
