Alanya Esnaf ve Sanatkârlar Odası (ALESO) Başkanı Ali İhsan Özdemir, araç kiralama sektöründe faaliyet gösteren işletmeleri yeni döneme ilişkin uyardı. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 15 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik”, sektörde yetki belgesinden filo yapısına, araçların teknik özelliklerinden tüketici haklarına kadar geniş kapsamlı kurallar getiriyor. Düzenlemenin temel amacı araç kiralama faaliyetlerini daha kurumsal bir yapıya kavuşturmak, kayıt dışılığı ve haksız rekabeti azaltmak ve tüketicilerin aldığı hizmetin standartlarını yükseltmek olarak öne çıkıyor.
YENİ DÖNEM 1 OCAK 2027’DE BAŞLAYACAK
Yönetmelik 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girecek. ALESO Başkanı Ali İhsan Özdemir’in aktardığı bilgilere göre mevcut işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için 1 Temmuz 2027 tarihine kadar yetki belgesi alması gerekecek. Kiralama faaliyetinde bulunacak esnaf ve sanatkârların ilgili meslek odasına kayıtlı olması, kiralama sorumlusunun ise en az ilköğretim mezunu olması şartlar arasında yer alıyor. Böylece sektörde faaliyet gösteren işletmelerin belirli idari ve mesleki koşulları karşılaması zorunlu hale gelecek.
Yeni sistemde yetki belgesi süreçleri dijital altyapı üzerinden yürütülecek. Ticaret Bakanlığı tarafından motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleri ile kiralamaya konu araçların takip ve kontrolü amacıyla “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve belgeyle ilgili işlemlerin bu sistem üzerinden gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Bu yapı sayesinde sektörde faaliyet gösteren işletmelerin ve kiralamaya sunulan araçların daha sistematik biçimde izlenmesi hedefleniyor.
ALANYA’DA İŞLETMELER İÇİN 10 ARAÇ ŞARTI
Yeni düzenlemenin Alanya’daki araç kiralama işletmelerini doğrudan ilgilendiren başlıklarından biri asgari filo büyüklüğü olacak. Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde işletmelerin en az 10 araca sahip olması gerekiyor. Bu araçların en az 5’inin işletme adına tescilli olması şartı aranırken, filoda en az 2 hibrit veya elektrikli aracın bulunması ve bunlardan birinin Türkiye’de üretilmiş olması gerekiyor. Bu nedenle mevcut filosu şartları karşılamayan işletmeler açısından yürürlük tarihine kadar araç portföyünün yeniden planlanması önem taşıyor.
Özellikle turizm hareketliliğinin yoğun olduğu Alanya gibi destinasyonlarda araç kiralama hizmetleri ulaşım zincirinin önemli parçalarından birini oluşturuyor. Havalimanı transferleri, bireysel seyahatler ve tatil dönemlerinde artan kısa süreli ulaşım ihtiyacı nedeniyle sektörde çok sayıda işletme faaliyet gösteriyor. Yeni standartlar, bir taraftan işletmeler açısından filo yenileme ve mevzuata uyum ihtiyacı yaratırken diğer taraftan tüketicilerin daha belirli standartlara sahip işletmelerden hizmet almasını amaçlıyor.
6 YAŞ VE KİLOMETRE SINIRI UYGULANACAK
Düzenleme yalnızca işletmelerin sahip olması gereken araç sayısını değil, kiralamaya sunulacak araçların özelliklerini de belirliyor. Klasik araçlar dışında 6 yaşından büyük taşıtların kiraya verilmesine izin verilmeyecek. Kilometre üst sınırı elektrikli araçlarda 300 bin, diğer motor türlerine sahip araçlarda ise 180 bin kilometre olacak. Ayrıca periyodik bakımı zamanında yapılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan araçların kiralamaya sunulması da mümkün olmayacak. Böylece araç filosunun yalnızca büyüklüğünün değil, güvenlik ve kullanım durumunun da belirli standartları karşılaması gerekecek.
TÜKETİCİYİ KORUYAN YENİ KURALLAR GELİYOR
Yönetmelikle kiralama sözleşmeleri, rezervasyonlar ve depozito uygulamaları da daha ayrıntılı kurallara bağlanıyor. Kısa süreli araç kiralamalarında tüketicinin karşılaşabileceği mali yükümlülüklerin daha öngörülebilir hale getirilmesi amaçlanırken, depozitonun alınma biçimi ve miktarı için de sınırlar getiriliyor. Düzenleme ayrıca elektronik ortamda gerçekleştirilen ön ödemeli rezervasyon ve kiralamalar ile ilan ve aracı platformların sorumluluklarını da kapsıyor. Bu yönüyle yeni sistem yalnızca fiziksel kiralama ofislerini değil, internet üzerinden yürütülen kiralama süreçlerini de yakından ilgilendiriyor.
HER ARAÇ KİRALAMA MODELİ KAPSAMDA DEĞİL
Yönetmelik bütün kiralama türlerine aynı şekilde uygulanmayacak. Aynı kiracıya 30 gün veya daha uzun süreyle gerçekleştirilen uzun süreli kiralamalar, kiracısı tüketici niteliğinde olmayan kısa süreli kiralamalar, paylaşımlı araç kiralama hizmetleri ve kamp taşıtı kiralamaları kapsam dışında tutuluyor. Düzenlemenin ana odağını, tüketicilere yönelik kısa süreli klasik araç kiralama faaliyetleri oluşturuyor.
ESNAFIN HAZIRLIKLARINI ERKEN YAPMASI ÖNEM TAŞIYOR
ALESO Başkanı Ali İhsan Özdemir, Alanya’daki sektör temsilcilerinin yeni şartları dikkate alarak hazırlıklarını süresi içerisinde tamamlamasını istedi. İşletmeler açısından ilk aşamada mevcut filonun araç sayısı, mülkiyet durumu, yaş, kilometre, motor tipi ve teknik koşullar bakımından gözden geçirilmesi önem taşıyor. Meslek odası kaydı, sorumlu personelin şartları ve yetki belgesi süreci de işletmelerin takip etmesi gereken diğer başlıklar arasında bulunuyor. Yasal takvimin kaçırılmaması, faaliyetlerin yeni dönemde kesintiye uğramaması ve olası idari yaptırımlarla karşılaşılmaması açısından sektör temsilcilerinin mevzuata uyum çalışmalarını yürürlük tarihinden önce tamamlaması gerekiyor.
