Alanya’nın Cumhuriyet Mahallesi’nde seyir halindeki üç tekerlekli elektrikli motosiklette çıkan yangın, kısa süreli paniğe neden oldu. Alanyum AVM önünde şehir merkezi yönüne ilerleyen araç, henüz belirlenemeyen bir nedenle aniden alev aldı. Motosikleti kullanan çocuk ile yanında bulunan arkadaşı, alevleri fark etmelerinin ardından kendilerini araçtan dışarı atarak yangından kurtuldu.
Çevredeki vatandaşların 112 Acil Çağrı Merkezi’ne yaptığı ihbar üzerine bölgeye itfaiye ve sağlık ekipleri sevk edildi. İtfaiyenin müdahalesiyle yangın kontrol altına alınırken üç tekerlekli elektrikli motosiklet kullanılamaz hale geldi. Olay yerinde sağlık ekiplerince ilk kontrolleri yapılan iki çocuk, tedbir amacıyla hastaneye kaldırıldı. Yanan aracın yoldan kaldırılmasının ardından bölgedeki trafik akışı yeniden normale döndü.
BATARYA YANGINLARINDA RİSK NEDEN ARTIYOR?
Elektrikli motosiklet, scooter ve benzeri ulaşım araçlarında yaygın olarak kullanılan lityum-iyon bataryalar yüksek miktarda enerjiyi küçük bir alanda depoluyor. İstanbul İtfaiyesi, bu tür bataryaların yanlış kullanım, aşırı ısınma veya kusur durumunda yangın ve patlama riski oluşturabileceğine öne çıkıyor. Bataryada aşırı ısınma, anormal koku, şekil veya renk değişimi, sıvı sızıntısı ya da olağan dışı ses görülmesi halinde cihazın kullanımının derhal bırakılması ve güvenli mesafeye geçilerek 112’ye haber verilmesi öneriliyor. Mevcut Alanya olayında ise yangının bataryadan mı yoksa başka bir elektriksel arızadan mı kaynaklandığına ilişkin henüz kesinleşmiş bir bilgi bulunmuyor.
YANGIN ANINDA NE YAPILMALI?
Elektrikli bir araçta duman, yoğun ısınma veya alev fark edildiğinde öncelik araçtan uzaklaşmak ve çevredeki kişileri güvenli alana yönlendirmek olmalı. Özellikle batarya bölümüne çıplak elle müdahale edilmemesi, hasarlı bataryanın taşınmaya çalışılmaması ve yangına profesyonel ekipler gelmeden kontrolsüz biçimde müdahale edilmemesi önem taşıyor. AFAD’ın elektrikli ve hibrit araçlara yönelik kurtarma eğitim materyallerinde de lityum-iyon bataryaların hareket ettirilmemesi gerektiği, bataryanın yangından etkilenmesi halinde itfaiye müdahalesinin klasik araç yangınlarından farklılaşabileceği belirtiliyor.
ŞARJ VE BAKIMDA BU İŞARETLERE DİKKAT
Batarya kaynaklı risklerin azaltılmasında düzenli bakım kadar doğru şarj ekipmanının kullanılması da önem taşıyor. İstanbul İtfaiyesi; üreticinin belirttiği kablo ve adaptörlerin kullanılmasını, bataryaların doğrudan güneş altında veya yanıcı maddelerin yakınında tutulmamasını ve cihazların üretici talimatlarına uygun şekilde şarj edilmesini tavsiye ediyor. Şişme, aşırı ısınma, yanık kokusu veya sızıntı gibi belirtiler görülen bataryaların kullanılmaya devam edilmemesi gerekiyor.
ÜÇ TEKERLEKLİ ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN STATÜSÜ DEĞİŞEBİLİYOR
Türkiye’de elektrikli araçların trafik mevzuatındaki konumu yalnızca “elektrikli” olmalarına göre belirlenmiyor. Motor gücü, azami tasarım hızı, tekerlek sayısı ve aracın teknik sınıfı; sürücü belgesi, tescil, plaka ve koruyucu ekipman yükümlülüklerini etkileyebiliyor. Güvenli Trafik kaynaklarında elektrik motorlu, azami hızı saatte 45 kilometreyi ve sürekli nominal gücü 4 kW’ı aşmayan iki veya üç tekerlekli araçların motorlu bisiklet sınıfı kapsamında değerlendirilebildiği belirtiliyor. Bu nedenle Alanya’daki olayda kullanılan aracın teknik özellikleri bilinmeden sürücü belgesi, yaş veya tescil açısından kesin bir değerlendirme yapmak mümkün değil.
Motosiklet ve motorlu bisikletlerde sürücü ile yolcuların koruyucu ekipman kullanımı da trafik güvenliğinin temel başlıkları arasında bulunuyor. İçişleri Bakanlığına bağlı Güvenli Trafik çalışmalarında özellikle koruyucu başlık kullanımının önemi vurgulanırken, motosiklet ve motorlu bisikletlere yönelik denetimlerde tescil, teknik donanım ve koruyucu ekipmanların da kontrol edildiği belirtiliyor.
ALANYA’DA DAHA ÖNCE DE BENZER YANGIN YAŞANDI
Alanya’da üç tekerlekli elektrikli bir aracın seyir sırasında alev alması ilk kez yaşanmıyor. Ocak 2024’te İncekum Mahallesi’nde seyir halindeki üç tekerlekli elektrikli motosiklet belirlenemeyen bir nedenle yanmış, sürücünün aracı durdurmasının ardından itfaiye ekipleri yangına müdahale etmişti. Araç söz konusu olayda da kullanılamaz hale gelmişti. Her iki olay arasında teknik bir bağlantı bulunduğuna ilişkin herhangi bir bilgi olmamakla birlikte, benzer yangınlar batarya ve elektrik sistemlerinin periyodik kontrolünün önemini yeniden gündeme getiriyor.
OLAY SONRASI RESMİ SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?
Bu tür yangınlarda ilk aşamada can güvenliğinin sağlanması, yangının söndürülmesi ve yol üzerindeki riskin ortadan kaldırılması hedefleniyor. Yangının çıkış nedeninin belirlenmesine ihtiyaç duyulması halinde araçtaki elektrik tesisatı, batarya grubu, bağlantılar ve diğer teknik parçalar uzman incelemesine konu olabiliyor. Trafiği etkileyen veya yaralanmayla sonuçlanan olaylarda ise ilgili kolluk ve sağlık birimleri kendi görev alanları çerçevesinde kayıt ve inceleme yapabiliyor. Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin görevleri arasında da il genelindeki itfaiye ve acil yardım hizmetlerinin yürütülmesi bulunuyor.
KENT İÇİ ULAŞIMDA GÜVENLİ KULLANIM ÖNEM KAZANIYOR
Elektrikli motosikletler ve üç tekerlekli elektrikli araçlar; kısa mesafeli ulaşım, düşük kullanım maliyeti ve kent içinde pratik hareket imkânı nedeniyle tercih edilebiliyor. Ancak araç yaşlandıkça batarya, bağlantı kabloları, şarj sistemi ve elektrik donanımının kontrol edilmesi güvenlik açısından daha önemli hale geliyor. Uzman kuruluşların son yıllarda lityum-iyon batarya yangınlarına yönelik özel eğitim ve tatbikatlara ağırlık vermesi de elektrikli ulaşım araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte bu alandaki yangın güvenliğinin ayrı bir uzmanlık konusu haline geldiğini gösteriyor.
