Alanya’da esnaf zor durumda: Kiralık dükkânlar çoğalıyor

Alanya'da okullar ne zaman tatil olacak?

İçeriği Görüntüle

ALANYA’DA mülk sahiplerinin döviz bazlı kira talepleri ve zamanla değişen turist profili, bölgedeki esnafın içerisinde bulunduğu ekonomik krizi derinleştiriyor. Özellikle işletmecilerin kiralık dükkan bulmakta zorlandığı Atatürk Caddesi, 25 Metrelik Yol ve Mahmutlar gibi merkezi lokasyonlarda boş dükkan sayısındaki artış dikkat çekiyor. Alanya ve çevresindeki ticari gayrimenkul piyasasını yakından takip eden Tüm Emlak Danışmanları Birliği (TEDB) Almanya Temsilcisi Emrah Yeşilkaya, çarşı merkezinde dükkanların boşalmasıyla ilgili çarpıcı açıklamalarda bulundu.
Bir dönem "hava parası" ödemeden yer bulmanın imkânsız olduğu caddelerde artık "Kiralık" tabelalarının yükseldiğini belirten Yeşilkaya, mülk sahiplerine ve esnafa yönelik kritik uyarılarda bulundu. Yeşilkaya’nın açıklamalarını Yeni Alanya’ya değerlendiren Alanyalı oda başkanları ise mülk sahiplerine kiralama politikalarını değiştirme çağrısı yaptı. Esnafın mali durumunu olumsuz etkileyen çok sayıda etkenin bulunduğuna dikkat çeken oda başkanları, bunlarında esnafı ticaretten uzaklaştırdığına dikkat çektiler.
‘EURO İLE KİRA, TL İLE CİRO DÖNEMİ ARTIK BİTMİŞTİR’
Alanya’daki dükkân kiralarının geleneksel olarak Euro veya dolar üzerinden belirlenmesinin artık sürdürülebilir bir tarafı kalmadığını vurgulayan Emrah Yeşilkaya, mevcut tabloyu şu sözlerle özetledi: "Mülk sahipleri kira bedellerini döviz bazında korumak istiyor ancak esnafın kazancı bu artış hızına yetişemiyor. Alanya’da artık yabancı para birimiyle kira dayatması, ticareti kendi ellerimizle boğmak demektir. Esnafın cebine Türk lirası girerken, kapısına Euro faturası koyduğunuzda o dükkânın kepenk indirmesi kaçınılmazdır. Alanya’da artık 'yabancı para birimiyle kira' dönemi rasyonel bir model olmaktan çıkmıştır. Ticari ekosistem bu dengesizliği daha fazla taşıyamaz."
‘TURİST OTELDE YABANCI İSE ŞEHİRDEN GİTTİ’
Ticaretin durma noktasına gelmesinde turist profilindeki değişim ve ikamet yasaklarının büyük rol oynadığına dikkat çeken Yeşilkaya, sokak ekonomisindeki kaybın nedenlerini şu şekilde sıraladı: "Gelen turist profili değişti; artık harcama kapasitesi düşük gruplar ağırlıkta. Turist otelden çıkmıyor, çıksa da çarşıda döviz harcamaktan kaçınıyor. Eskiden dükkânın kirasını bir haftalık satışla çıkaran esnaf, şimdi tüm ayı zararla kapatıyor. Üstelik Mahmutlar gibi yerlerde Rus, Ukraynalı ve Avrupalı yerleşik nüfus, ikamet kısıtlamaları nedeniyle bölgeyi terk etti. Yerel ticareti besleyen ana damar kesilince; restoranlar, emlak ofisleri ve hizmet sektörü birer birer boşaldı."
‘HAVA PARASI HAYAL OLDU, SERMAYE ERİDİ’
Geçmişte dükkân devirlerinden elde edilen yüksek kazançların artık bir anıdan ibaret olduğunu söyleyen TEDB Temsilcisi, piyasadaki likidite sıkışıklığına vurgu yaptı: "Geçmişte mülk sahiplerinin ve kiracıların elinde bir servet olan devir hakları, yani halk tabiriyle 'hava parası', piyasadaki nakit sıkışıklığı nedeniyle buharlaştı. Artık kimse bir dükkânı devralmak için ekstra bedel ödemeye yanaşmıyor; aksine mevcut kiracılar 'zararın neresinden dönülse kârdır' diyerek anahtarı mülk sahibine teslim edip kaçıyor. Sermaye erozyonu Alanya çarşısını vurmuş durumda."
‘MÜLK SAHİPLERİ GERÇEKÇİ OLMAK ZORUNDA’
Son olarak mülk sahiplerine seslenen ve "hayalet dükkân" uyarısında bulunan Emrah Yeşilkaya, çözüm yolunu şu sözlerle noktaladı: "Alanya’da ticaret artık 'eskisi gibi' kazandırmıyor. Mülk sahipleri dükkanlarının boş kalmasını, vitrinlerinin tozlanmasını istemiyorlarsa, eski parlak dönem beklentilerinden vazgeçmek zorundalar. Döviz bazlı kira ısrarı yerini esnafın reel cirosuna uygun yerel para birimi modellerine bırakmalıdır. Eğer bu esneklik gösterilmezse, Atatürk Caddesi, 25 Metrelik Yol ve Mahmutlar gibi Alanya çarşıları sadece kiralık ilanlarının olduğu hayalet sokaklara dönüşecek."
‘ESNAFI ZORDA BIRAKMAYIN’
Mülk sahiplerinin esnafı zor durumda bırakmayacak makul kira politikalarıyla hareket etmesi gerektiğini söyleyen Alanya Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Ali İhsan Özdemir, döviz kurlarına endeksli kira sözleşmelerine son verilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Başkan Özdemir, esnafın şehir ekonomisinin temel direği olduğunu belirterek, esnafın ayakta kalması için toplumun tüm kesimleri tarafından desteklenmesi gerektiğini ifade etti. Mülk sahiplerinin de esnafı zor durumda bırakmayacak makul kira politikalarıyla hareket etmesi gerektiğini söyleyen Özdemir, esnafın ayakta kalabilmesi için ekonomik düzenlemelere ihtiyaç olduğunu dile getirdi. Özdemir, vergi ve SGK borçlarının en az 48 ay vadeli yapılandırılması, Esnaf Kefalet Kooperatifi kredilerinin faizlerinin düşürülmesi ve kredi limitlerinin en az 2 milyon TL’ye çıkarılması gerektiğini sözlerine ekledi. Ayrıca borçların ötelenmesi ve taksitlendirilmesinin esnafa önemli bir nefes aldıracağını ifade eden Özdemir, en önemli beklentilerden birinin de krediye erişimi kolaylaştıracak kapsamlı bir sicil affı olduğunu vurguladı. “Esnaf bu şehrin emeği, alın teri ve ekonominin bel kemiğidir. Esnaf ayakta kalırsa çarşı ayakta kalır, çarşı ayakta kalırsa şehir kazanır” diyen Özdemir, Alanya çarşılarının SOS verdiğini söyledi.
‘ACİLEN ESNAFLARI DESTEKLEYİCİ TEDBİRLERİN ALINMASI ŞART’
Mevcut koşullarda esnafın yaşamasının giderek zorlaştığını belirten Alanya Otelciler, Pansiyoncular ve Lokantacılar Odası Başkanı Hüseyin Değirmenci, acil destek tedbirlerinin hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti. Mülk sahiplerinin esnafların kazanacağı bedeller ölçüsünde kira talebinde bulunmasını isteyen Değirmenci, “Son 2 yıldır ekonomide yaşanan gelişmeler doğrultusunda esnaflarımız yeteri kadar kazanç elde edememektirler. Turizm sezonunun kısalması ve turist profilinin düşük olması; gelen turistlerin yeteri kadar para harcamaması, kişi başı düşen harcama miktarının düşmesi gibi etkenler yanında özellikle artan maliyetler, kiralar ve uygulanan ağır cezalar sonucunda birçok küçük esnaf işini bırakmak zorunda kalmıştır. Bu da çarşılarda boş ve kiralık dükkan sayılarında gözle görülür bir artış yaşanmasına neden olmuştur.
Bu zorlu dönemde daha da çok sayıda esnaflarımızın yine esnaflığı bırakacağını düşünüyorum. Mevcut şartlarda esnafımızın yaşamasının çok zor olacağını öngörüyoruz. Bu yüzden acil olarak esnafları destekleyici tedbirlerin alınması gerekiyor. Başta personel desteği, iş gücü desteği, SGK prim desteği, vergideki dengenin sağlanması, yeni bir borç yapılanmasının sağlanması ve sicil affı da gündeme alınarak krediye kolay ulaşmasının sağlanması olmak üzere yeni düzenlemeler mutlaka yapılmalıdır. Mülk sahipleri de esnafımızın kazanamayacağı bedeller yerine İş yerlerinin konumlarına ve o esnafın yapacağı işe bakarak kira belirlemeleri daha faydalı olur diye düşünüyorum” ifadelerini kullandı. (Şerife ÇOBAN)