Gayrimenkul satışları üzerinden yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanılması sürecinde sahte belge, usulsüz değerleme ve muvazaalı işlem iddialarına yönelik incelemeler genişletildi. İçişleri Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün çalışmaları sonucunda 1.150 yatırımcının yatırım uygunluk belgesinin iptal edildiğini, bu yatırımcıların aile fertleriyle birlikte toplam 5.391 kişinin vatandaşlık kararının da iptal edildiğini açıkladı.
TOPLAM 6 BİN 134 KİŞİ İÇİN İŞLEM YAPILDI
Bakanlığın verdiği bilgiye göre, vatandaşlığı kazandıktan sonra millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından sakıncalı olduğu tespit edilen 263 yatırımcı ile aile fertlerinden oluşan toplam 743 kişinin vatandaşlık kararı ise geri alındı. Böylece iki ayrı idari işlem kapsamında 1.413 yatırımcı ve aile fertleriyle birlikte toplam 6.134 kişinin vatandaşlık kazanma kararı iptal edildi veya geri alındı. Bakanlık ayrıca 11 Şubat 2026'dan itibaren yatırım uygunluk belgesi iptal edilen 458 yatırımcı ve aile fertleri dahil 1.393 kişinin vatandaşlığının iptal edildiğini, 7 kişinin vatandaşlığının ise millî güvenlik ve kamu düzeni gerekçesiyle geri alındığını bildirdi.
İSTANBUL'DAKİ SORUŞTURMADA 1.070 KİŞİ TESPİT EDİLDİ
İçişleri Bakanlığının açıklamasında, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca 21 Eylül 2026 tarihinde yürütülen soruşturma kapsamında muvazaalı gayrimenkul satışları üzerinden usulsüz şekilde vatandaşlık kazandırıldığı belirlenen aile bireyleriyle birlikte 1.070 kişinin tespit edildiği de aktarıldı. Bu kişilerin 263'ünün yatırımcı, 807'sinin aile ferdi olduğu; 1.015 kişinin vatandaşlığı karar tarihinde, 55 çocuğun ise daha sonra kazandığı belirtildi. Vatandaşlık edinme süreci devam eden 11 kişiden biri hakkında geri alma, üçü hakkında ret işlemi yapılırken, yedi kişinin vatandaşlık başvurusunda bulunmadığının belirlendiği açıklandı. Bakanlık, soruşturmanın başvuru öncesindeki belgelere ilişkin sahtecilik girişimlerini kapsadığını ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü personelinin görev ve yetkileri bakımından herhangi bir zafiyet veya ihmal tespit edilmediğini bildirdi.
YATIRIM YOLUYLA VATANDAŞLIK SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?
Yatırım yoluyla istisnai Türk vatandaşlığı süreci, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ile ilgili yönetmelik ve uygulama esaslarına göre birden fazla kurumun kontrolünden geçiyor. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün yayımladığı usul ve esaslara göre yatırımcı önce yatırım şartlarını sağladığını gösteren uygunluk belgesi için ilgili tespit kurumuna başvuruyor. Olumlu değerlendirmeden sonra gerekli ikamet izni işlemleri yürütülüyor ve ardından vatandaşlık dosyası il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne sunuluyor. İçişleri Bakanlığının açıklamasına göre uygunluk aşamasının ardından Emniyet Genel Müdürlüğü ile Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı tarafından güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması da gerçekleştiriliyor.
GAYRİMENKULDE 400 BİN DOLAR VE ÜÇ YILLIK ŞERH ŞARTI
Taşınmaz edinimi üzerinden yapılan mevcut vatandaşlık başvurularında, ilgili yönetmelik ve Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kılavuzuna göre en az 400 bin ABD doları veya karşılığı döviz tutarında belirlenen şartları taşıyan bir gayrimenkul yatırımının bulunması gerekiyor. Satın alınan taşınmazın tapu kaydına üç yıl satılmama şerhi konulması şartı aranırken, satış vaadi yöntemiyle gerçekleştirilen işlemlerde de mevzuatta belirtilen nitelikler ile üç yıllık devir ve terkin yasağının yerine getirilmesi gerekiyor. Yatırım şartının sağlanmış olması ise tek başına vatandaşlığın otomatik olarak kazanıldığı anlamına gelmiyor; uygunluk ve güvenlik incelemelerinin ardından nihai vatandaşlık süreci ayrıca yürütülüyor.
DEĞERLEME VE PARA TRANSFERİ NEDEN ÖNEMLİ?
Soruşturmanın merkezinde yer alan ekspertiz ve değer tespiti, taşınmazın vatandaşlık için gerekli yatırım tutarını gerçekten karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi açısından kritik önem taşıyor. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün güncel uygulamasında vatandaşlık amacıyla yapılan işlemlerde yatırım tutarı, Taşınmaz Edinim Sureti ile Vatandaşlık Kazanımına Esas Tutar Tespit Belgesi üzerinden kontrol ediliyor. Resmî senetteki satış bedeli ile ödeme ve para transferlerinin mevzuattaki tutarı sağlaması gerekiyor. Yabancı gerçek kişilerin taşınmaz alımlarında Döviz Alım Belgesi düzenlenmesi, vatandaşlık amaçlı işlemlerde ayrıca alıcıdan satıcıya yapılan ödemenin banka kayıtlarıyla belgelenmesi de denetim zincirinin parçaları arasında bulunuyor.
MUVAZAALI DEVİRLERE KARŞI EK KONTROLLER VAR
Mevzuat yalnızca taşınmazın fiyatına bakmıyor; taşınmazın geçmişte kimlerin mülkiyetinde bulunduğu ve taraflar arasındaki bağlantılar da inceleniyor. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün kılavuzunda, vatandaşlık amacıyla kullanılacak bazı ikinci el taşınmazların önceki yabancı maliklerden yapılan devirleri, yatırımcı ile yakınları arasındaki bağlantılar ve aynı taşınmazın vatandaşlık amacıyla yeniden kullanılması konusunda çeşitli sınırlamalar bulunuyor. Bir taşınmazın yalnızca bir kez vatandaşlık edinimine konu edilebilmesi de bu kontroller arasında yer alıyor. Düzenlemeler, kâğıt üzerinde yüksek bedelli görünmesine rağmen gerçekte yatırım şartını karşılamayan veya taraflar arasında dolaylı biçimde geri dönüşü planlanan işlemlerin önüne geçmeyi amaçlıyor.
İPTAL İLE GERİ ALMA AYNI İŞLEM DEĞİL
Resmî açıklamada vatandaşlık kararının “iptali” ile “geri alınması” ayrı başlıklar altında değerlendirildi. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün yatırımcılar için yayımladığı usul ve esaslarda, yabancının mevzuatta öngörülen yatırım şartlarını gerekli süre boyunca taşımaya devam etmesi gerektiği, şartların kaybedildiğinin tespiti halinde vatandaşlığın kazanılmasına ilişkin kararın iptal sürecinin gündeme gelebileceği belirtiliyor. Güvenlik ve kamu düzeni değerlendirmeleri ise başvuru ve vatandaşlık statüsüne ilişkin ayrı bir denetim alanı oluşturuyor. Bu nedenle soruşturmadaki her dosyanın aynı hukuki gerekçeyle sonuçlanması gerekmiyor.
ALIM YAPMADAN ÖNCE BELGELERİN DOĞRULANMASI KRİTİK
Vatandaşlık amacıyla taşınmaz satın alacak yabancıların yalnızca satış bedeline odaklanmaması; tapu kaydı, taşınmazın önceki devirleri, satıcıyla olası bağlantılar, vatandaşlığa uygunluk şartları, Tutar Tespit Belgesi, banka transferleri, Döviz Alım Belgesi ve üç yıllık şerh gibi unsurları işlem tamamlanmadan önce kontrol etmesi gerekiyor. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü de kılavuzlarında, şartların tam olarak sağlanmaması nedeniyle mağduriyet oluşmaması için mevzuatın satın alma öncesinde dikkatle incelenmesini ve resmî kanallardan bilgi alınmasını öneriyor.
ANTALYA YABANCI GAYRİMENKUL TALEBİNİN ÖNEMLİ MERKEZLERİNDEN
Sürecin ekonomik ve coğrafi boyutu özellikle yabancıların yoğun biçimde taşınmaz aldığı bölgeler açısından önem taşıyor. TÜİK'in 2025 yılı verilerinde İstanbul ve Antalya, yabancılara yapılan konut satışlarının en yüksek olduğu iki il olarak öne çıktı; Mersin ise bu illeri izledi. Antalya'nın turizm, uzun süreli ikamet ve ikinci konut talebi nedeniyle yabancı alıcıların güçlü olduğu pazarlardan biri olması, Alanya dahil bölgedeki gayrimenkul işlemlerinde tapu, ödeme ve değer tespit süreçlerinin mevzuata uygun yürütülmesinin önemini daha da artırıyor.
