Yargıtay, malulen emeklilik başvurularında yıllardır tartışılan o soruya nokta koydu: Hastalık işe başlamadan önce mi vardı, yoksa çalışma hayatında mı ortaya çıktı? Yüksek Mahkeme’nin onadığı karara göre, askerliğini sağlıklı tamamlayan ve işe girişte “sağlam” raporu bulunan sigortalıların, iş hayatı sırasında ortaya çıkan hastalıklar nedeniyle malulen emeklilik hakkı doğabiliyor.
Bu değerlendirme, SGK Başuzmanı İsa Karakaş’ın köşe yazısında aktardığı bir dosya üzerinden somutlaştı. Adalet Bakanlığı’nda mübaşir olarak göreve başlayan bir memur, çalışmaya başladıktan sonra şizofreni tanısı aldı. Göreve başladıktan kısa süre sonra da görevini sürdüremeyecek hale gelince işten ayrılmak zorunda kaldı; yani dosya bir anda “hastalık önceden miydi?” tartışmasına sıkıştı.
Yerel mahkeme, hastalığın sigortalılık başlangıcından sonra ortaya çıktığını kabul etti. Mahkeme ayrıca memurun maluliyet oranını yüzde 80 olarak belirledi ve bu tabloyla malulen emekliliğe hak kazandığına hükmetti.
Bu arada, böyle dosyalarda insanların aklına ilk gelen şey şu oluyor: “Ben de yıllardır prim ödüyorum, bir gün sağlık giderse ne olacak?” Kimse başına geleceğini düşünmüyor ama bir anda hayatın düzeni bozulabiliyor.
Karar istinafa taşındı. Bölge adliye mahkemesi de yerel mahkemenin tespitlerini yerinde bularak kararı onadı. SGK bu kez temyize gitti. Dosya Yargıtay’a geldi ve Yargıtay, istinaf kararını hukuka uygun bulup onayladı. Böylece “hastalığın başlangıç tarihi” üzerinden yürüyen itirazların önemli bir kısmına emsal sayılabilecek bir çerçeve çizilmiş oldu.
MALULEN EMEKLİLİKTE “SAĞLAM RAPORU” DETAYI
Karakaş’ın değerlendirmesine göre kararın asıl kritik yönü burada: Askerliği sağlıklı şekilde tamamlamış olmak ve işe girişte sağlık raporuyla “sağlam” kabul edilmek, SGK’nın “hastalık eskiden vardı” savunmasına karşı güçlü bir dayanak sayılıyor. Yani çalışma döneminde ortaya çıkan rahatsızlıklar için malulen emeklilik kapısı tamamen kapanmıyor.
Karakaş, bu kararın sosyal güvenlik hukukunda emsal niteliği taşıdığını vurguluyor. Çünkü benzer durumda olan binlerce sigortalı için “işe girmeden önce hastalık vardı” itirazının her dosyada otomatik kabul görmeyeceği mesajı veriliyor.
ALANYA’DA DA YAKINDAN İZLENİYOR
Bu tür kararlar, sadece büyük şehirlerdeki dosyaları değil Alanya ve Antalya bölgesindeki sigortalıları da yakından ilgilendiriyor. Turizm, hizmet ve kamu işlerinde çalışan çok sayıda kişinin prim günü, rapor ve sağlık kurulu süreçleriyle ilgili en küçük ayrıntı bile, ev kirasından faturaya kadar günlük hayatı doğrudan etkileyen “gelir güvencesi” meselesine dönüyor.
KURUMLAR NE DİYOR?
Dosyada süreç; yerel mahkeme, istinaf mahkemesi ve Yargıtay aşamalarından geçerken SGK temyiz yoluna başvurdu. Yargıtay ise bölge mahkemesinin kararını hukuka uygun bularak onadı.
