Suriye Arap Cumhuriyeti'nin diplomatik pasaport hamili vatandaşlarına Türkiye'ye yapacakları belirli seyahatlerde vize muafiyeti getirildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan karara göre muafiyet; Türkiye'deki görev atamalarını, transit geçişleri ve her 180 günlük dönem içerisinde toplam kalış süresi 90 günü aşmayan turistik amaçlı seyahatleri kapsayacak.
MUAFİYET YALNIZCA DİPLOMATİK PASAPORTLARI KAPSIYOR
Düzenlemenin kapsamı Suriye vatandaşlarının tamamını değil, diplomatik pasaport hamillerini kapsıyor. Dolayısıyla umuma mahsus pasaport sahipleri açısından mevcut vize uygulaması bu kararla genel olarak kaldırılmış olmadı. Türkiye'nin yabancılara yönelik güncel vize rejiminde Suriye'nin resmi ve umuma mahsus pasaport hamilleri vizeye tabi ülkeler arasında yer alırken, yeni Cumhurbaşkanı Kararı diplomatik pasaport sahipleri için özel bir istisna oluşturuyor.
180 GÜNDE 90 GÜN KURALI NASIL İŞLİYOR?
Kararda yer alan "her 180 gün içinde azami 90 gün" kuralı, vize muafiyetinin sınırsız ikamet hakkı anlamına gelmediğini ortaya koyuyor. Bu sistemde kişinin ilgili 180 günlük dönem içerisindeki Türkiye'de kalış süreleri dikkate alınıyor ve toplam sürenin 90 günü aşmaması gerekiyor. Benzer süre sınırlamaları Türkiye'nin farklı ülkelerle uyguladığı vize rejimlerinde de kullanılıyor.
Vize muafiyeti, yabancıların Türkiye'deki uzun süreli ikamet ve çalışma süreçlerinden de ayrı değerlendiriliyor. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında, vizenin veya vize muafiyetinin sağladığı süreden daha uzun süre Türkiye'de kalacak yabancılar için kural olarak ikamet izni gündeme geliyor. Türkiye'de görevli diplomasi ve konsolosluk mensupları açısından ise görev statüsüne bağlı özel muafiyet ve belge düzenlemeleri bulunuyor.
YASAL DAYANAK 6458 SAYILI KANUN
Suriye diplomatik pasaportlarına yönelik karar, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 18'inci maddesine dayanılarak alındı. Söz konusu düzenleme, devletin bazı ülkelerin vatandaşları için vize zorunluluğunu kaldırabilmesine, vize kolaylığı sağlayabilmesine ve uygulanacak süreleri belirleyebilmesine hukuki zemin oluşturuyor. Vize rejimine ilişkin kararlar böylece dış politika, diplomatik ilişkiler ve ülkeye giriş politikaları çerçevesinde değiştirilebiliyor.
VİZESİZ GİRİŞ OTOMATİK GİRİŞ HAKKI ANLAMINA GELMİYOR
Vize muafiyeti, seyahat öncesinde vize alma zorunluluğunu ortadan kaldırırken Türkiye'ye koşulsuz giriş hakkı sağlamıyor. Yabancıların ülkeye girişlerinde geçerli seyahat belgesi ve mevzuatta öngörülen diğer giriş şartları ayrıca uygulanmaya devam ediyor. Bu nedenle muafiyet kapsamındaki kişiler de sınır geçişlerinde genel yabancılar mevzuatına tabi bulunuyor.
DİPLOMATİK TRAFİĞİ KOLAYLAŞTIRAN UYGULAMA
Diplomatik pasaportlara yönelik vize kolaylıkları uluslararası ilişkilerde kullanılan yaygın uygulamalar arasında bulunuyor. Türkiye'nin farklı ülkelerle yürüttüğü vize rejimlerinde de diplomatik veya diğer resmi pasaportlara, umuma mahsus pasaportlardan farklı şartlar uygulanabiliyor. Bazı ülkelerin diplomatik pasaport sahiplerine 180 günlük dönem içinde 90 güne kadar vizesiz seyahat imkanı tanınması, Türkiye'nin mevcut vize politikasında da örnekleri bulunan bir yöntem olarak öne çıkıyor.
TÜRKİYE-SURİYE TEMASLARI AÇISINDAN ÖNEMLİ ADIM
Yeni düzenleme, iki ülke arasındaki resmi temasların ve diplomatik hareketliliğin yürütülmesini kolaylaştırabilecek idari bir adım niteliği taşıyor. Türkiye ile Suriye'nin kara sınırına sahip komşu ülkeler olması nedeniyle diplomatik ilişkilerin yanı sıra sınır geçişleri, ulaşım, ticaret ve bölgesel gelişmeler de iki ülke arasındaki temasların önemli başlıklarını oluşturuyor. Diplomatik pasaport sahiplerine yönelik muafiyet de bu geniş ilişkiler çerçevesinde resmi seyahat prosedürlerini kolaylaştıran bir uygulama olarak değerlendiriliyor.
