Eski MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu’nun ölümüne ilişkin yürütülen soruşturmada Kurtlar Vadisi dizisinin senaristlerinden Raci Şaşmaz’ın savcılıkta verdiği ifade, yıllardır dizi etrafında süren “gerçek olaylardan ne ölçüde yararlanıldığı” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Daha önce Kurtlar Vadisi soruşturmasındaki İskender Büyük detayını aktardığımız haberimizde belirttiğimiz gibi, Şaşmaz’ın senaryonun açık kaynaklardan yararlanılarak hazırlandığını ve dizinin toplumdaki gelişmeleri dramatik bir anlatıya dönüştürdüğünü belirtmesinin ardından, yapımda rol alan isimlerin geçmiş yıllardaki açıklamaları da yeniden değerlendirilmeye başlandı.
ŞAŞMAZ SENARYONUN KURGU OLDUĞUNU VURGULADI
Raci Şaşmaz, soruşturma kapsamında yaptığı açıklamalarda dizideki karakter ve olayların gerçek hayattaki kişilerle birebir ilişkilendirilmesine karşı çıktı. Yapımın gündemdeki gelişmeleri, kamuoyuna açık bilgi ve tartışmaları senaryo diliyle ele aldığını ifade eden Şaşmaz, ekrana taşınan karakterlerin kurgu olduğunu savundu. Şaşmaz’ın bu yaklaşımı, yıllardır dizideki bazı karakterlerin gerçek kişilerden esinlendiği yönündeki yorumlarla yeniden karşı karşıya geldi.
Bir televizyon yapımında güncel siyasi, toplumsal veya güvenlik tartışmalarından yararlanılması tek başına senaryodaki olayların gerçek hayatta yaşanacak gelişmelerin önceden bilindiğini göstermiyor. Haberler, kamuoyuna açık belgeler, geçmiş olaylar, siyasi tartışmalar ve toplumdaki eğilimler senaryo ekipleri için kaynak oluşturabiliyor. Kurgu eserlerde farklı gerçek kişilerden veya olaylardan alınan özelliklerin tek bir karakter ya da hikâyede birleştirilmesi de yaygın kullanılan anlatım yöntemleri arasında bulunuyor.
ADNAN BİRİCİK’İN ESKİ SÖZLERİ YENİDEN GÜNDEMDE
Soruşturmanın ardından dikkatlerin çevrildiği isimlerden biri de Kurtlar Vadisi’nde Nizamettin Güvenç karakterini canlandıran Adnan Biricik oldu. Biricik’in geçmiş yıllarda verdiği bir röportajda yapımı yalnızca klasik bir dizi olarak görmediğini, “drama belgeseli” niteliğinde değerlendirdiğini belirtmesi yeniden gündeme geldi. Oyuncu, dizide ele alınan bazı gelişmelerin kısa süre sonra Türkiye’nin gerçek gündeminde de karşılarına çıktığını söylemiş ve yapımın araştırmaya dayalı yönüne öne çıkmıştı.
Biricik’in sözleri, o dönemde dizinin izleyici üzerindeki etkisinin neden bu kadar güçlü olduğuna ilişkin tartışmalara da ışık tutuyor. Kurtlar Vadisi; devlet, siyaset, organize suç, istihbarat ve güç ilişkileri gibi kamuoyunda yoğun biçimde tartışılan konuları dramatik bir hikâye içerisinde işlemesi nedeniyle uzun yıllar gerçek kişiler ve olaylarla karşılaştırıldı. Ancak benzerlik iddiaları ile adli açıdan kanıtlanmış bir bağlantının birbirinden ayrılması, özellikle devam eden soruşturmalar açısından önem taşıyor.
ADLİ SÜREÇ İLE DİZİ YORUMLARI AYRI DEĞERLENDİRİLMELİ
Ceza soruşturmalarında savcılık makamı, olayın aydınlatılmasına katkı sağlayabileceği düşünülen kişilerin bilgisine başvurabiliyor. Bir kişinin “bilgi sahibi” olarak dinlenmesi, tek başına o kişinin suç şüphesi altında bulunduğu anlamına gelmiyor. Bu tür ifadeler; mevcut belgeler, kayıtlar, tanık anlatımları ve diğer delillerle birlikte değerlendirilerek soruşturmanın yönünün belirlenmesinde kullanılabiliyor. Bu nedenle televizyon dizisindeki bir sahne veya geçmişte verilmiş bir röportajın hukuki anlamı, ancak dosyadaki diğer bulgularla birlikte ele alınabilir.
Özellikle yıllar önce gerçekleşmiş olaylara ilişkin soruşturmalarda kronolojinin doğru biçimde kurulması büyük önem taşıyor. Hangi bilginin ne zaman kamuoyuna açıklandığı, bir senaryonun hangi aşamada yazıldığı ve ekrana gelen içeriğin hangi kaynaklardan beslendiği gibi unsurların birbirinden ayrılması gerekiyor. Sadece sonradan ortaya çıkan benzerliklerden hareketle neden-sonuç ilişkisi kurulması, doğrulanmamış iddiaların gerçek bilgi gibi yayılmasına yol açabiliyor.
KURTLAR VADİSİ TARTIŞMASI YENİDEN ALEVLENDİ
Adnan Biricik’in yıllar önce dile getirdiği değerlendirmeler ile Raci Şaşmaz’ın soruşturma kapsamında yaptığı açıklamalar bugün farklı noktalardan aynı tartışmanın merkezinde buluşuyor. Biricik dizinin gerçek gündemle önemli benzerlikler kurabildiğini vurgularken, Şaşmaz bunun açık kaynakların ve toplumsal gelişmelerin dramatik kurguya dönüştürülmesinden kaynaklandığını savunuyor. Kaşif Kozinoğlu’nun ölümüne ilişkin adli sürecin ise bu televizyon tartışmalarından bağımsız biçimde, soruşturma makamlarının elde edeceği somut bilgi ve deliller üzerinden ilerlemesi bekleniyor.
