Akfen Holding Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Akın’a ait olduğu ifade edilen TC-AKF tescilli Cessna Citation Latitude tipi özel iş jeti, Libya’nın Misrata Havalimanı’na inişi sırasında pistten çıkarak alev aldı. Edinilen bilgilere göre uçak, 14 Eylül sabahı saat 05.45’te İstanbul Atatürk Havalimanı’ndan yolcu almak amacıyla boş olarak havalandı. Misrata’ya iniş yapan jetin pistten çıkmasının ardından havalimanındaki itfaiye ve kurtarma ekipleri olaya müdahale etti.
Uçakta yolcu bulunmazken, 2 pilot ve 1 kabin memurundan oluşan üç kişilik mürettebat tahliye edildi. Hastaneye kaldırılan ekip üyelerinin sağlık durumlarının iyi olduğu bildirildi. Kaza sonrası güvenlik gerekçesiyle Misrata Havalimanı’ndaki uçuş operasyonları geçici olarak durdurulurken, uçağın bulunduğu bölgenin emniyete alınması ve pistin yeniden kullanılabilirliğinin kontrol edilmesi süreci başlatıldı.
UÇAK YOLCU ALMAK İÇİN LİBYA’YA GİDİYORDU
Özel ve charter havacılıkta uçakların yolcu taşımadan başka bir havalimanına giderek sonraki uçuşun yolcularını alması sık uygulanan bir operasyon yöntemi olarak biliniyor. Havacılık sektöründe “positioning” olarak adlandırılan bu uçuşlarda uçak, planlanan ticari veya özel seferin başlayacağı noktaya mürettebatıyla birlikte intikal ediyor. TC-AKF tescilli jetin de İstanbul’dan Misrata’ya yolcu almak üzere boş gönderildiği belirtiliyor.
PISTTEN ÇIKMANIN NEDENİ TEKNİK İNCELEMEYLE BELİRLENECEK
Havacılıkta iniş veya kalkış sırasında bir uçağın pist sınırlarının dışına çıkması “runway excursion” olarak değerlendiriliyor. Bu tür olaylarda tek bir nedene odaklanmak yerine hava koşulları, pist yüzeyinin ve frenleme şartlarının durumu, uçağın yaklaşma ve iniş parametreleri, fren ve lastik sistemleri, teknik arıza ihtimali, mürettebatın uygulamaları ve hava trafik kontrol kayıtları birlikte inceleniyor. Misrata’daki olayın hangi nedenle meydana geldiğine ilişkin resmi bir sonuç bulunmadığından, bu aşamada olası sebepler üzerinden kesin değerlendirme yapılması mümkün değil.
Yangının pistten çıkma sonrasında nasıl başladığı da soruşturmanın önemli başlıklarından biri olacak. Uçağın gövdesi, iniş takımları, motorları, yakıt sistemi ve yangından etkilenen bölümler üzerinde yapılacak teknik inceleme; olayın gelişim sırasının ortaya çıkarılmasına yardımcı olacak. Uçuş kayıtları, mürettebat ifadeleri, hava durumu verileri, hava trafik kontrol konuşmaları, bakım kayıtları ve havalimanındaki operasyon kayıtları da havacılık kazası soruşturmalarında değerlendirmeye alınabilen temel unsurlar arasında bulunuyor.
RESMİ SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
Olayın Libya topraklarında meydana gelmesi nedeniyle teknik emniyet incelemesinin Libya Ulaştırma Bakanlığı bünyesindeki Uçak Kazaları ve Olayları Araştırma Bürosu tarafından yürütülmesi bekleniyor. Uluslararası sivil havacılık uygulamalarında kaza veya ciddi olayın meydana geldiği ülke soruşturmanın merkezinde yer alırken, uçağın tescil edildiği ülke ile işletmeci, tasarımcı ve üretici ülke veya kuruluşların temsilcileri de gerekli görülmesi halinde teknik sürece katkı sağlayabiliyor. Bu incelemelerin temel amacı cezai sorumluluk belirlemekten ziyade olayın nedenlerini ve katkı sağlayan faktörleri ortaya çıkararak benzer olayların tekrarını önleyecek güvenlik derslerine ulaşmak.
HAVALİMANININ YENİDEN AÇILMASI İÇİN KONTROLLER GEREKİYOR
Pistten çıkma ve uçak yangını gibi olayların ardından havalimanı işletmecilerinin önceliği kurtarma çalışmalarının tamamlanması ve aktif uçuş alanının güvenli hale getirilmesi oluyor. Uçağın veya parçalarının pist ve çevresinden kaldırılması, pist yüzeyinde hasar ya da yabancı madde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve gerekli teknik incelemelerin yapılmasının ardından uçuşların yeniden başlatılmasına karar veriliyor. Misrata, Libya’nın önemli ticaret ve sanayi merkezlerinden biri olması nedeniyle havalimanındaki geçici kapanmalar yolcu ve iş uçuşlarının yanı sıra bölgedeki hava ulaşımı planlamasını da etkileyebiliyor.
UÇAK CHARTER OPERASYONLARINDA DA KULLANILIYORDU
Havacılık kayıtlarında BKNJET operatörlüğünde görülen TC-AKF tescilli uçak, Cessna 680A Citation Latitude ailesinde yer alan bir iş jeti. Haberde yer alan bilgilere göre uçak Hamdi Akın tarafından 2025 yılında yaklaşık 19,5 milyon dolar bedelle sipariş edilmişti. Özel uçuşların yanı sıra charter operasyonlarında da kullanılan uçakların planlamasında mürettebat görev süreleri, uçuş rotası, meydan şartları, yakıt planlaması ve varış havalimanındaki operasyon koşulları gibi çok sayıda unsur birlikte değerlendiriliyor.
GÖZLER TEKNİK RAPORDA
Misrata’daki olayda mürettebatın kurtarılmış olması en önemli gelişme olarak öne çıkarken, uçağın pistten neden çıktığı ve yangının hangi aşamada başladığı yapılacak teknik incelemenin ardından netleşecek. Soruşturma tamamlanmadan pilotaj hatası, teknik arıza veya pist koşulları gibi herhangi bir ihtimali kesin neden olarak göstermek mümkün değil. Yetkili makamların incelemesi sonucunda hazırlanacak bulgular, hem olayın kronolojisini hem de gerekli görülmesi halinde alınabilecek ilave havacılık güvenliği önlemlerini ortaya koyacak.
