Türk futbolunda hakemlik sistemi ve Merkez Hakem Kurulu’nun (MHK) işleyişine ilişkin yürütülen “Hakemler Dosyası” soruşturmasında yeni yazışmalar kamuoyuna yansıdı. Burak Doğan’ın aktardığı bilgilere göre, gözaltına alınan MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu’nun dijital materyallerinde yapılan incelemede Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Başkanı İbrahim Ethem Hacıosmanoğlu ile arasında geçtiği belirtilen mesajlara ulaşıldı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonundaki soruşturmada hakem ve gözlemcilerin klasman, değerlendirme ve görevlendirme süreçlerine ilişkin iddialar araştırılıyor.
SORUŞTURMA DÖRT İLDEKİ OPERASYONLA GENİŞLEDİ
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda yürütülen soruşturma kapsamında 29 Eylül 2026’da İstanbul, Ankara, Elazığ ve Manisa’da eş zamanlı operasyon düzenlenmiş, Ferhat Gündoğdu’nun da aralarında bulunduğu 7 şüpheli gözaltına alınmıştı. Soruşturmanın “eziyet” ve “resmi belgede sahtecilik” iddiaları kapsamında yürütüldüğü; açık kaynak çalışmaları, MASAK ve HTS kayıtları, müşteki ve tanık ifadeleri ile bilirkişi tespitlerinin dosyada değerlendirildiği açıklanmıştı. Soruşturmanın devamında Yasin Kol ve Göktuğ Hazar Erel hakkında gerçekleştirilen işlemleri de daha önce aktarmıştık.
HAKEM TERFİ LİSTELERİNE İLİŞKİN MESAJLAR
Dosyaya yansıdığı belirtilen yazışmalarda hakemlerin klasman ve terfi süreçleriyle ilgili isimlerin paylaşıldığı görülüyor. Mesajlarla birlikte gönderildiği aktarılan bir belgede, İstanbul’dan Bölgesel Lig’e terfi ettirilen bazı hakemlerle ilgili “torpil” ve dernek faaliyetleri karşılığında terfi listesine eklenme iddialarına yer veriliyor. Belgede Atilla Burhan, Ali Serkan Kankaş, Hüseyin Hakan Bozok, Yiğit Karabudak ve Alican Sağlar’ın da aralarında bulunduğu isimler hakkında çeşitli değerlendirmeler bulunuyor. Buradaki ifadeler soruşturma dosyasına giren belgeyi hazırlayan kişi veya kişilerin iddialarını yansıtıyor; belgenin içeriği tek başına adı geçen hakemlerin usulsüz biçimde terfi ettirildiği sonucunu ortaya koymuyor.
Kayıtlara yansıdığı belirtilen 29 Aralık 2024 tarihli başka bir mesajda ise terfi listelerinin hazırlandığı ve Gündoğdu’ya sunulmak istendiği ifade ediliyor. Yazışmaların soruşturma açısından önem taşıyan bölümü, hakemlerin bir üst kategoriye geçiş süreçlerinde hangi isimlerin kimler tarafından gündeme getirildiğinin ve bunun resmi değerlendirme mekanizmasına herhangi bir etkisinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi olacak.
MEHMET ŞENKAYA’NIN TFF KAYDIYLA UYUŞUYOR
Bir başka mesajda Mehmet Şenkaya’nın adı, lisans numarası ve Samsun Klasman Yardımcı Hakemi bilgisiyle birlikte paylaşılırken devre arasında yapılacak klasman değerlendirmesinde üst klasman yardımcı hakemliğine ilişkin bir ifade kullanılıyor. TFF’nin resmi Hakem Bilgi Kartı kayıtlarında da Mehmet Şenkaya’nın 30098 lisans numarasıyla Samsun bölgesinde Klasman Yardımcı Hakemi olarak kayıtlı olduğu görülüyor. Böylece yazışmada geçen kimlik bilgilerinin en azından bu bölümünün federasyonun resmi kayıtlarıyla örtüştüğü anlaşılıyor.
“NORMAL ADİL SÜRECİNE BIRAKTIM” MESAJI DOSYADA
31 Aralık 2024 tarihli olduğu belirtilen diğer yazışmada ise Salih Çetin isimli hakemin bilgileri paylaşılarak Bölgesel Amatör Lig’e yükselmesi konusunda destek talep ediliyor. TFF kayıtlarında Salih Çetin’in Giresun bölgesinde hakem olarak görev yaptığı ve daha sonraki dönemde Bölgesel Amatör Lig karşılaşmalarında görev aldığı görülüyor. Bunun ardından gönderildiği belirtilen mesajda ise taleplerin, daha önce konuşulanlar dışında kimden gelirse gelsin “normal adil sürecine” bırakıldığı ve bazı isimlerin zaten hak ederek listeye girdiği ifade ediliyor.
Bu bölüm soruşturmanın değerlendirilmesinde iki farklı unsurun birlikte incelenmesini gerektiriyor. Yazışmalarda belirli hakemlere yönelik destek taleplerinin yöneticilere ulaştırıldığı görülürken, aynı kayıtların içerisinde bu taleplerin doğrudan uygulanmadığını ve resmi değerlendirme sürecine bırakıldığını belirten ifadeler de bulunuyor. Bu nedenle adli makamların yalnızca mesaj içeriklerini değil, söz konusu isimlerin klasman sonuçlarını, değerlendirme kayıtlarını ve karar süreçlerini birlikte incelemesi bekleniyor.
HAKEM KLASMAN SİSTEMİ NEDEN ÖNEMLİ?
Hakemlikte klasman sistemi, bir hakemin hangi seviyedeki müsabakalarda görev yapabileceğini doğrudan belirleyen temel mekanizmalardan biri. Hakemlerin performansları, gözlemci değerlendirmeleri, eğitim ve fiziksel yeterlilik süreçleri ile ilgili kriterler doğrultusunda oluşturulan klasmanlar; kariyer basamaklarının yanı sıra profesyonel liglerde görev alma imkanını da etkiliyor. Bu nedenle terfi ve klasman kararlarının ölçülebilir kriterlere dayanması, kararların izlenebilir olması ve kişisel müdahaleye kapalı biçimde yürütülmesi hakemlik sistemine duyulan güven açısından kritik önem taşıyor.
MHK’DE ŞEFFAFLIK TARTIŞMASI DAHA ÖNCE DE GÜNDEMDEYDİ
Ferhat Gündoğdu, Aralık 2024’te yaptığı açıklamalarda Türk hakemlik sisteminin daha şeffaf ve profesyonel biçimde yönetilmesine yönelik yeni bir modele geçilmesinden söz etmişti. Süper Lig ve 1. Lig kulüplerinin de dahil edildiği yeni yapılanmanın hakemlik sistemini daha sorgulanabilir ve denetlenebilir hale getirmesinin hedeflendiğini belirtmişti. Soruşturma kapsamında ortaya çıkan iddialar ise klasman ve terfi mekanizmalarının uygulamada hangi ölçütlerle işletildiği konusunu yeniden gündeme taşıdı.
DİJİTAL KAYITLAR DİĞER DELİLLERLE BİRLİKTE İNCELENECEK
Ceza soruşturması bakımından mesajlaşma kayıtlarının tek başına değerlendirilmesi yerine dijital materyallerin bütünlüğü, mesajların kimler tarafından gönderildiği, yazışmaların karar süreçlerine etkisi ve resmi belgelerle ilişkisi önem taşıyor. Başsavcılığın açıkladığı soruşturma çerçevesinde HTS ve MASAK çalışmalarının yanı sıra müşteki ve tanık ifadeleri ile bilirkişi tespitleri de dosyada bulunuyor. Bu nedenle soruşturmanın ilerleyen aşamalarında yazışmalarda adı geçen kişilerin fiili klasman ve görevlendirme süreçleriyle mesajların zamanlamasının karşılaştırılması, iddiaların hukuki niteliğinin belirlenmesinde belirleyici olacak.
HAKEMLİK SİSTEMİNDE DENETİM TARTIŞMASI
Dosyanın yalnızca tek tek hakemlerin terfi edip etmediği üzerinden değil, hakemlik sisteminin kurumsal işleyişi açısından da sonuçları bulunuyor. Klasman, puanlama, gözlemci değerlendirmesi ve görevlendirme gibi kararların yazılı kriterlerle alınması; karar zincirinin sonradan denetlenebilmesi ve yöneticilere iletilen kişisel taleplerin resmi süreçlerden ayrılması, benzer tartışmaların önlenmesi açısından temel başlıklar arasında yer alıyor. Soruşturmanın bundan sonraki aşamasında dijital materyallerden elde edilen kayıtların diğer delillerle karşılaştırılması ve yazışmaların herhangi bir resmi karara etkisinin bulunup bulunmadığının ortaya çıkarılması bekleniyor.
