Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye genelindeki 216 müze ve ören yerini kapsayan dijital dönüşüm projesiyle ziyaretçi girişlerinden ödeme sistemlerine kadar uzanan yeni bir altyapıya geçmeye hazırlanıyor. Projenin en öne çıkan ayağını ise Müzekart sisteminin T.C. kimlik kartlarıyla bütünleştirilmesi oluşturuyor. Yeni sistem tamamlandığında vatandaşlar, ayrıca fiziksel Müzekart taşımadan kimlik kartlarını kullanarak kapsama giren müze ve ören yerlerine giriş yapabilecek.
T.C. KİMLİK KARTI MÜZEKART GİBİ KULLANILACAK
Yeni uygulamada kullanım süresi devam eden mevcut Müzekartlar geçerlilik tarihleri sona erene kadar kullanılabilecek. Kartının süresi dolan vatandaşlar ise e-Devlet veya ilgili mobil uygulama üzerinden Müzekart işlemlerini ve gerekli ödemeyi tamamladıktan sonra T.C. kimlik kartlarını giriş aracı olarak kullanabilecek. Turnikelerde kimlik kartının okutulmasıyla geçiş işleminin gerçekleştirilmesi, böylece özellikle ziyaretçi yoğunluğunun yüksek olduğu dönemlerde gişelerdeki işlem yükünün ve bekleme sürelerinin azaltılması amaçlanıyor.
Dijitalleşmenin temeli aslında daha önce atılmıştı. Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğünün (DÖSİM) resmi sisteminde Dijital Müzekart için e-Devlet üzerinden başvuru imkanı bulunuyor. Yeni projeyle dijital başvuru ve ödeme altyapısının fiziksel T.C. kimlik kartıyla giriş sistemiyle bütünleşmesi planlanıyor. Böylece başvuru, ödeme ve müzeye giriş aşamalarının birbirini tamamlayan tek bir dijital yapı içerisinde yürütülmesi hedefleniyor.
DÖNÜŞÜM SADECE TURNİKELERLE SINIRLI KALMAYACAK
Proje yalnızca Müzekart ve giriş sisteminin değiştirilmesini kapsamıyor. Bakanlığın açıkladığı plana göre 216 müze ve ören yerinde akıllı biletleme, çok kanallı dijital ödeme, dijital ziyaretçi yönetimi, yapay zekâ destekli veri analizi ve dijital arşivleme gibi uygulamalar da devreye alınacak. Sesli rehber hizmetlerinin geliştirilmesinin yanı sıra artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik teknolojilerinden yararlanılarak tarihi eserlerin ve alanların ziyaretçilere daha kapsamlı biçimde anlatılması amaçlanıyor.
FİBER, KABLOSUZ İNTERNET VE 5G ALTYAPISI GELİYOR
Dijital hizmetlerin çalışabilmesi için müze ve ören yerlerinin teknik altyapısı da yenilenecek. Fiber bağlantı, yaygın kablosuz internet sistemleri ve 5G entegrasyonu projenin altyapı başlıkları arasında bulunuyor. Bu altyapının yalnızca ziyaretçilerin internete erişimini değil; biletleme, turnike, ödeme, ziyaretçi yönetimi ve yeni nesil dijital rehber uygulamalarının daha hızlı ve bütünleşik biçimde çalışmasını desteklemesi öngörülüyor.
MÜZE MAĞAZALARI DA YENİ SİSTEME DAHİL
Dijital dönüşüm müzelerin ticari ve ziyaretçi hizmeti sunan bölümlerine de uzanacak. Müze mağazaları, kafeteryalar ve satış noktalarının yeni sisteme dahil edilmesi planlanıyor. Müze mağazalarında geleneksel Türk el sanatları, Türk kahvesi, lokum, halıcılık ve geleneksel süsleme sanatları gibi kültürel değerleri yansıtan ürünlerin daha görünür hale getirilmesi hedeflenirken, Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı sanatçılar ile geleneksel el sanatları ustalarından temin edilen ürünlerin yurt dışı satışlarının yaygınlaştırılması da projenin hedefleri arasında yer alıyor.
KÜLTÜREL MİRAS VERİLERİ TÜRKİYE'DE TUTULACAK
Projenin önemli başlıklarından birini de veri güvenliği oluşturuyor. Müze ve ören yerlerindeki dijital sistemlerin üreteceği veriler ile kültürel mirasa ilişkin stratejik bilgilerin Türkiye sınırları içerisinde bulunan yerli altyapılarda korunması planlanıyor. Böylece dijital ziyaretçi yönetimi ve yapay zekâ tabanlı analiz sistemleri yaygınlaştırılırken kültürel mirasa ilişkin kritik verilerin güvenliğinin de merkezi biçimde sağlanması amaçlanıyor.
ALANYA'DAKİ MÜZE VE ÖREN YERLERİNDE DE MÜZEKART KULLANILIYOR
Kültür ve Turizm Bakanlığının güncel ziyaretçi bilgilerine göre Alanya Kalesi, Alanya Müzesi ve Syedra Örenyeri Müzekart ile ziyaret edilebilen yerler arasında bulunuyor. Bakanlığa bağlı müze ve ören yerlerinin Türkiye'nin hemen her bölgesine yayılması nedeniyle yeni altyapının özellikle Antalya gibi kültür ve turizm hareketliliğinin yüksek olduğu kentlerde ziyaretçi işlemlerinin hızlandırılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
HER MÜZEDE AYNI GİRİŞ KURALI BULUNMUYOR
Müzekart sisteminin kapsamı geniş olmakla birlikte ziyaretçilerin gitmeden önce ilgili müze veya ören yerinin güncel giriş koşullarını kontrol etmesi gerekiyor. Bakanlığın resmi listelerinde Müzekart'ın geçerli olduğu, ücretsiz ziyaret edilebilen veya ayrıca bilet gerektiren alanlar ayrı ayrı belirtiliyor. Bazı müze ve ören yerlerinin içerisindeki özel bölümlerde Müzekart geçerli olmayabiliyor. Bu nedenle T.C. kimlik kartı entegrasyonunun devreye girmesi, bütün müze ve özel bölümlerin otomatik olarak aynı giriş koşullarına tabi olacağı anlamına gelmiyor.
HEDEF 2026 SONUNDA TAMAMLAMAK
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un Türk Telekom heyetiyle gerçekleştirdiği görüşmede projenin uygulama takvimi ve sonraki aşamaları değerlendirildi. Bakanlık, Türkiye genelindeki 216 müze ve ören yerini kapsayan çalışmaların 2026 yılı sonuna kadar tamamlanmasını planlıyor. Proje hayata geçirildiğinde Müzekart'ın dijital başvuru altyapısı, T.C. kimlik kartıyla geçiş, akıllı ödeme sistemleri ve yeni nesil müzecilik uygulamalarının aynı teknolojik ekosistem içerisinde çalışması hedefleniyor.
