Reuters’ın diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, Türkiye, CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasını talep ederek F-35 programına geri dönüş için diplomatik adımlarını hızlandıracak.
TÜRKİYE YÖNETİMİYLE ORTAK ÇALIŞMALAR
Türkiye, 20 Ocak’ta göreve başlayan Donald Trump liderliğindeki yeni ABD yönetimiyle ilişkileri onarma sürecine girerken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Trump arasında 16 Mart’ta gerçekleşen telefon görüşmesi bu sürecin önemli bir parçası oldu. Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, görüşmenin “dönüşüm niteliğinde” olduğunu ifade etti.
Hakan Fidan’ın ABD ziyareti, Türkiye’de siyasi gerilimin arttığı bir dönemde gerçekleşiyor. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması sonrası başlayan geniş çaplı protestolar, Türkiye’nin uluslararası ilişkilerine de yansıyor.
CAATSA TEPKİSİ
İsminin açıklanmasını istemeyen bir Türk diplomatik kaynağa göre, Hakan Fidan, Marco Rubio ile yapacağı görüşmede CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasının önemini vurgulayarak Türkiye’nin F-35 programına geri dönme sürecini gündeme getirecek.
ABD Başkanı Donald Trump, ilk döneminde Türkiye’nin Rusya’dan S-400 savunma sistemi satın almasına karşı danışmanlarının CAATSA yaptırımları uygulanması yönündeki uyarılarını görmezden gelmişti. Ancak 2020’de, Kongre baskısı nedeniyle Türkiye’ye yönelik yaptırımları yürürlüğe koymuştu.
S-400 alımı nedeniyle Türkiye, F-35 programından da çıkarılmıştı. Türkiye, bu kararın adil ve hukuka uygun olmadığını savunarak ya programda yeniden yer almayı ya da programa yaptığı yatırımın geri ödenmesini talep ediyor.
ABD TÜRKİYE ARASINDAKİ YAPTIRIMLAR
ABD Kongresi tarafından 2017’de kabul edilen ve Donald Trump tarafından onaylanan CAATSA (ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası), Türkiye gibi Rusya ile savunma iş birliği yapan ülkelere yönelik ekonomik ve askeri yaptırımları içeriyor.
Türkiye’ye uygulanan CAATSA yaptırımları arasında şunlar yer alıyor:
ABD’nin Türkiye’ye savunma sanayi ihracatını durdurması
Türkiye’ye uluslararası finans kuruluşlarından kredi verilmemesi
ABD’deki mali kurumların Türkiye ile büyük ölçekli kredi işlemleri yapmasının yasaklanması
ABD’den Türkiye’ye teknoloji transferinin kısıtlanması
Biden yönetimi döneminde Türkiye, S-400 sistemlerini aktif olarak kullanmayacağını taahhüt etse de yaptırımlar konusunda ilerleme sağlanamamıştı. Trump yönetimiyle ilişkilerin yeniden geliştirilmesi durumunda, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve Türkiye’nin F-35 programına geri dönüş süreci hız kazanabilir.
Türkiye’nin yeni ABD yönetimiyle kuracağı diplomatik diyalog, savunma sanayi ve ekonomik ilişkiler açısından kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.
