Görevinden uzaklaştırılan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, eski Tuzla Belediye Başkanı Şadi Yazıcı’ya yönelik sözleri nedeniyle yargılandığı davada “hakaret” suçundan 2 yıl 1 ay hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme, İmamoğlu hakkında Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesi kapsamında hak yoksunluğuna da hükmetti.
KARARA MAHKEME SALONUNDA TEPKİ GÖSTERDİ
Kararın açıklanmasının ardından İmamoğlu mahkeme salonunda sert tepki gösterdi. Yargılama sürecine ve kararı veren hakimlere yönelik eleştirilerde bulunan İmamoğlu, verilen hükmü kabul etmediğini ifade etti. Mahkemenin açıkladığı karar, İmamoğlu hakkında devam eden farklı yargı süreçlerinden ayrı bir dava dosyasına ilişkin bulunuyor.
DOSYA DAHA ÖNCE DE YARGI MERCİLERİNİN GÜNDEMİNDEYDİ
Dava, İmamoğlu’nun Tuzla’da gerçekleştirilen bir belediye programında dönemin Tuzla Belediye Başkanı Şadi Yazıcı’ya yönelik kullandığı sözlerden doğdu. Dosyanın önceki aşamalarında beraat kararları verilmiş, yapılan itiraz ve kanun yolu incelemelerinin ardından konu yeniden yargılamaya taşınmıştı. Son duruşmada ise mahkeme, hakaret suçunun oluştuğu kanaatine vararak hapis cezasına hükmetti.
TCK 53 KAPSAMINDAKİ KARAR NE ANLAMA GELİYOR?
Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesi, kasten işlenen bir suç nedeniyle hapis cezasına mahkûmiyetin sonucu olarak belirli hakların kullanılmasına ilişkin sınırlamaları düzenliyor. Kamu görevi üstlenme ve seçime tabi bazı görevlerde bulunma gibi alanları ilgilendiren bu düzenleme, kamuoyunda çoğu zaman “siyasi yasak” olarak ifade ediliyor. Ancak bu tür bir kararın doğuracağı hukuki sonuç değerlendirilirken hükmün kesinleşip kesinleşmediği ve kanun yolu sürecinin hangi aşamada olduğu önem taşıyor.
HUKUKİ SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
Ceza yargılamasında ilk derece mahkemelerinin verdiği kararlar, kanunda öngörülen şartların bulunması halinde üst mahkemelerin denetimine taşınabiliyor. Tarafların başvuruları üzerine dosya istinaf, gerekli koşullar oluştuğunda ise daha ileri kanun yolu incelemelerinden geçebiliyor. Bu nedenle ilk derece mahkemesinde açıklanan bir mahkûmiyet kararının, bütün hukuki süreçlerin tamamlandığı anlamına gelmediğinin göz önünde bulundurulması gerekiyor.
İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ VE HAKARET SINIRI
Siyasetçiler arasında kullanılan sert ifadelerle ilgili davalarda temel tartışma, ifade ve eleştiri özgürlüğü ile kişinin şeref ve saygınlığının korunması arasındaki sınır üzerinde yoğunlaşıyor. Benzer dosyalarda mahkemeler sözlerin söylendiği ortamı, siyasi tartışmanın niteliğini, ifadelerin doğrudan kişiyi hedef alıp almadığını ve eleştiri sınırlarının aşılıp aşılmadığını birlikte değerlendiriyor. Kamu görevinde bulunan ve siyasi faaliyette bulunan kişilerin daha geniş eleştiri sınırlarına katlanması gerektiğine ilişkin hukuk yaklaşımı bulunmakla birlikte, hakaret niteliğinde olduğu değerlendirilen ifadeler ayrıca ceza yargılamasının konusu olabiliyor.
BELEDİYE SİYASETİNDEKİ TARTIŞMALAR YARGIYA TAŞINABİLİYOR
İstanbul gibi siyasi rekabetin yoğun olduğu büyükşehirlerde belediye hizmetleri, yatırımlar ve yerel yönetim politikaları üzerinden yaşanan tartışmalar zaman zaman sert siyasi polemiklere dönüşebiliyor. Tuzla’daki belediye programı sırasında yaşanan ve daha sonra yargıya taşınan olay da yerel yönetimler arasındaki siyasi tartışmaların hukuki boyut kazanabileceğini gösteren örneklerden biri oldu.
KESİNLEŞME SÜRECİ BELİRLEYİCİ OLACAK
Bundan sonraki aşamada tarafların başvurabileceği kanun yolları ve üst mahkemelerin vereceği kararlar dosyanın nihai hukuki durumunu belirleyecek. Bu nedenle açıklanan hapis cezası ile TCK 53 kapsamında verilen hak yoksunluğu kararının sonuçları değerlendirilirken, ilk derece mahkemesi kararı ile kesinleşmiş mahkûmiyet arasındaki hukuki ayrımın korunması önem taşıyor.
