Orta Doğu eksenli enerji maliyetleri küresel piyasaları halihazırda yangın yerine çevirmişken, Asya’dan gelen yeni haberler küresel ekonomi için ikinci bir yıkım riskini tetikledi. Çin ile Tayvan arasında tırmanan askeri gerilim, dünya üretiminin can damarı olan yarı iletken (çip) tedarik zincirini koparma noktasına getirdi. Uzmanlar, otomotivden yapay zekâya kadar tüm stratejik sektörlerin felç olma ihtimaline karşı uyarıyor. Gelişmeler, ithal elektronik, araç ve beyaz eşya talebinin yüksek olduğu Alanya pazarında da hem esnaf hem de vatandaşlar tarafından endişeyle takip ediliyor.
ÜRETİM AĞINDA BÜYÜK TEHLİKE: TAYVAN DÜĞÜMÜ
Türkiye Gazetesi'nde yer alan değerlendirmelere göre, modern teknolojinin kalbi konumundaki Tayvan, dünyada alternatifi zor bir rol üstleniyor. Akıllı telefonlardan savunma sanayiine, beyaz eşyalardan gelişmiş sistemlere dek her donanımın ham maddesi olan çipler, olası bir sıcak çatışmada küresel üretimi rehin alacak "stratejik bir silaha" dönüşme potansiyeli taşıyor.
İKİNCİ ÇİP KRİZİ KABUSU KAPIDA
Tayvan Boğazı’nda yaşanabilecek en ufak bir tıkanıklığın, küresel teknoloji bantlarını tamamen durdurarak piyasalarda "çip krizi 2.0" dalgasını başlatacağı öngörülüyor. Zaten zirveleri gören enerji fiyatlarına bir de teknolojik parça kıtlığı eklenirse, üretim maliyetlerinde geometrik oranlarda, durdurulamaz bir artış yaşanması bekleniyor.
TÜRKİYE VE ALANYA İÇİN 'İTHALAT' KISKACI
Küresel çaptaki bu sarsıntıdan en ağır darbeyi alması beklenen ülkelerin başında enerji ve teknolojide dışa bağımlı olan Türkiye var. İhracatın lokomotifi sayılan otomotiv ve beyaz eşya sektörleri, parça tedarikinde büyük ölçüde Asya zincirlerine mecbur durumda. Krizin etkileri sadece makro boyutta kalmayacak; turizm yatırımları, konut donanımları ve günlük ticarette teknolojik ürünlere bağımlı olan Alanya ekonomisinde de yüksek maliyet enflasyonu olarak kendini gösterecek.
EKONOMİSTLERDEN KORKUTAN 'STAGFLASYON' UYARISI
Ekonomi ve finans çevreleri, teknoloji ve enerji şoklarının aynı anda patlak vermesiyle dünyanın derin bir durgunluğa (resesyon) ve yüksek enflasyona (stagflasyon) sürüklenebileceğinin altını çiziyor. Tedarik zincirindeki bu kopmaların etiketlere yansıması artık kaçınılmaz görülürken, piyasalardaki devasa oynaklık tüketiciyi yeni ve sert bir fiyat dalgasıyla karşı karşıya bırakıyor.
