İstanbul’daki Sabiha Gökçen Havalimanı’nda 1 litre suyun 380 TL’den satışa sunulduğuna ilişkin görüntüler sosyal medyada yeni bir fiyat tartışması başlattı. Havalimanlarında güvenlik kontrolünden geçiş sırasında sıvılara yönelik kısıtlamalar nedeniyle yolcuların terminal içindeki satış noktalarına yönelmesi, özellikle su gibi temel ihtiyaç ürünlerinin fiyatlarını yeniden gündeme taşıdı. Paylaşımlara konu olan 380 TL’lik fiyatla ilgili havalimanı yönetimi veya yetkili kurumlardan şu ana kadar olay özelinde resmi bir açıklama yapılmadı.
HAVALİMANLARINDA FİYAT TARTIŞMASI YENİ DEĞİL
Sabiha Gökçen Havalimanı daha önce de terminaldeki yiyecek ve içecek fiyatları nedeniyle sosyal medyada gündeme gelmişti. Geçtiğimiz aylarda paylaşılan bir hesapta bir sandviç için 550 TL, bir bardak çay için ise 185 TL olmak üzere toplam 735 TL ödendiği belirtilmişti. Son olarak su fiyatına ilişkin paylaşımın yayılması, havalimanlarındaki yeme-içme maliyetlerinin yeniden tartışılmasına neden oldu.
FİYATLARIN AÇIKÇA GÖSTERİLMESİ ZORUNLU
Türkiye’de perakende olarak satışa sunulan mal ve hizmetlerin fiyatlandırılmasına ilişkin bilgilendirme yükümlülükleri, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Fiyat Etiketi Yönetmeliği kapsamında düzenleniyor. Ticaret Bakanlığına göre ürünlerin tüm vergiler dahil satış fiyatının tüketicinin kolaylıkla görebileceği ve okuyabileceği biçimde belirtilmesi gerekiyor. Yiyecek ve içecek hizmeti sunan işletmelerde de ürünlerin tarife veya fiyat listelerinde yer alması zorunlu tutuluyor.
TÜKETİCİ SİPARİŞTEN ÖNCE FİYATI GÖREBİLMELİ
Fiyat Etiketi Yönetmeliği kapsamında restoran, lokanta, kafe, pastane ve benzeri işletmelerin fiyat listelerini tüketicinin erişebileceği şekilde sunması gerekiyor. Ticaret Bakanlığı ayrıca 2026 yılında yaptığı bilgilendirmede, fiyat listelerinin yalnızca QR kod üzerinden sunulmasının yeterli olmadığını, tüketicinin talep etmesi halinde fiziki fiyat listesinin de verilmesinin zorunlu olduğunu belirtiyor. Etiket, menü veya tarife üzerindeki bilgilerin açık, okunabilir, gerçeğe uygun ve yanıltıcı olmayacak biçimde hazırlanması gerekiyor.
YÜKSEK FİYAT İLE MEVZUATA AYKIRILIK AYNI ŞEY DEĞİL
Bir ürünün tüketici tarafından çok pahalı bulunması tek başına fiyat etiketi mevzuatına aykırılık bulunduğu anlamına gelmiyor. Denetimlerde fiyatın tüketiciye önceden ve doğru biçimde bildirilip bildirilmediği, etiketteki veya menüdeki fiyatla kasada tahsil edilen bedelin uyuşup uyuşmadığı gibi hususlar önem taşıyor. Ticaret Bakanlığı, etiket fiyatıyla kasa fiyatının farklı olması halinde tüketici lehine olan düşük fiyatın uygulanması gerektiğini de hatırlatıyor.
FİYAT DENETİMLERİ TİCARET İL MÜDÜRLÜKLERİNCE YAPILIYOR
Fiyat etiketi ve tarife kurallarına ilişkin denetimler Ticaret Bakanlığı ile Ticaret İl Müdürlükleri tarafından gerçekleştiriliyor. Bakanlığın daha önce açıkladığı verilere göre yalnızca 2024 yılının ilk 8 ayında yiyecek ve içecek hizmeti veren 70 bin 814 işletmede denetim yapılmış, 33 bin 731 aykırılık tespit edilmiş ve toplam 73,6 milyon TL idari para cezası uygulanmıştı. Denetimlerde fiyat listelerinin görünürlüğünün yanı sıra menü ile kasa fiyatları arasındaki uyum da kontrol ediliyor.
YOLCULAR NE YAPABİLİR?
Havalimanı dahil herhangi bir satış noktasında fiyatın açıkça belirtilmediğini, kasada farklı bir bedel istendiğini veya yanıltıcı bir fiyatlandırma yapıldığını düşünen tüketiciler, fiş, fatura, fiyat etiketi ve menü görüntüsü gibi belgeleri saklayarak ilgili kurumlara başvurabiliyor. Somut bir uyuşmazlıkta tüketici hakem heyetleri ve tüketici mevzuatında öngörülen diğer başvuru yolları kullanılabilirken, fiyat etiketi ve tarife uygulamalarına ilişkin şikâyetler de Ticaret Bakanlığının ilgili birimlerine iletilebiliyor.
380 TL'LİK SU İÇİN RESMİ AÇIKLAMA BEKLENİYOR
Sosyal medyada tartışma yaratan 1 litre suyun 380 TL’den satıldığı iddiasının ardından gözler işletme, havalimanı yönetimi ve yetkili kurumlara çevrildi. Şu aşamada söz konusu satış noktasına ilişkin herhangi bir denetim veya yaptırım kararı açıklandığına dair resmi bilgi bulunmuyor. Bu nedenle olayla ilgili değerlendirmelerin, yetkili kurumların yapacağı inceleme veya açıklamalarla netleşmesi bekleniyor.
