Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek’in oğlu Ahmet Gökçek ile gelini Hülya Gökçek’in Almanya’daki gayrimenkul yatırımlarının finansmanına ilişkin kamuoyuna yansıyan tartışmaları değerlendirdi. Gökçek ailesinin servetinin kaynağına ilişkin “düğün ve doğumlarda takılan altınlar” açıklaması gündemdeki yerini korurken Özel, katıldığı televizyon programında kendi aile hayatından örnek vererek bu açıklamaya kinayeli bir karşılık verdi.
ÖZEL KENDİ EVLİLİĞİNDEN ÖRNEK VERDİ
Özel, evlendiği dönemde düğün yapmadıklarını, nikâhta takılan altınların ise kısa süre sonra açtıkları eczanenin kuruluş giderleri için bozdurulduğunu anlattı. Kızının doğumunda takılan altınların da daha sonra eve giren hırsız tarafından çalındığını söyleyen Özel, Almanya’daki gayrimenkul tartışmasına gönderme yaparak, söz konusu altınlar çalınmamış olsaydı dahi bir alışveriş merkezi satın almalarının mümkün olmayacağını ifade etti. Özel’in açıklamasının yayımlanan kayıtlarında da bu sözlerin Gökçek ailesinin mal varlığının kaynağına ilişkin tartışmalar üzerine söylendiği görülüyor.
Tartışmanın merkezinde Ahmet ve Hülya Gökçek’in Almanya’da yüksek değerli bir gayrimenkul için girişimde bulunduğu ve kullanılan paranın kaynağına ilişkin olarak düğün ile doğumlarda takılan altınlar, aile desteği ve taşınmazlardan sağlanan gelirleri işaret ettiği yönündeki iddialar bulunuyor. Kamuoyuna yansıyan bu anlatımlar, devam eden hukuki ve mali süreçlerden bağımsız olarak kesinleşmiş bir suç veya usulsüzlük tespiti anlamına gelmiyor. Bir mal varlığının kaynağının hukuka uygun olup olmadığı ancak banka hareketleri, satış belgeleri, vergi kayıtları ve diğer mali belgelerin yetkili makamlarca birlikte değerlendirilmesiyle ortaya konulabiliyor.
GAYRİMENKUL ALIMLARINDA PARA KAYNAĞI NASIL İNCELENİYOR?
Almanya’da gayrimenkul alım ve satımları noter sürecine tabi. Noterler yalnızca tarafların kimliğini ve sözleşmenin hukuki şartlarını kontrol etmekle kalmıyor; kara para aklamayla mücadele mevzuatı kapsamında şirketlerin gerçek faydalanıcılarının ve ortaklık yapılarının belirlenmesinde de görev üstleniyor. Gerekli belgelerin sunulmaması halinde noterlik işlemi gerçekleştirilmeyebiliyor, para aklama açısından belirli şüphe göstergeleri taşıyan işlemler ise ilgili mali istihbarat birimine bildirilebiliyor.
Alman mevzuatında ülkedeki bir gayrimenkulün satın alınmasında bedelin nakit, altın, platin, değerli taş veya kripto varlıkla ödenmesine yönelik kısıtlamalar da bulunuyor. Tarafların satın alma bedelinin izin verilen ödeme araçlarıyla gerçekleştirildiğini notere belgelemesi gerekiyor. Bu sistem, yüksek değerli gayrimenkul işlemlerinde paranın banka sistemi üzerinden izlenebilir olmasını ve gerektiğinde mali hareketlerin geriye doğru incelenebilmesini amaçlıyor.
SINIR ÖTESİ PARA HAREKETLERİNDE BELGELENDİRME ÖNEM TAŞIYOR
Türkiye’den başka bir ülkeye yapılan yüksek tutarlı para transferlerinde ise paranın kaynağının banka hareketleri, taşınmaz satışları, şirket gelirleri, vergi kayıtları veya benzeri belgelerle açıklanabilir olması önem taşıyor. Türkiye’de kara para aklamayla mücadele kapsamında faaliyet gösteren MASAK’ın düzenlemelerine göre, yükümlüler nezdindeki bir işlemin müşteri profili ve mali durumuyla makul bir orantı göstermemesi ya da fonun kaynağı konusunda şüphe doğması gibi durumlar inceleme ve şüpheli işlem bildirimi açısından dikkate alınan göstergeler arasında yer alıyor.
Bu nedenle kamuoyunda tartışılan benzer servet ve mal varlığı iddialarında tek başına kişilerin açıklamalarından hareketle kesin bir sonuca varılması mümkün değil. Mali incelemelerde temel mesele, iddia edilen gelir kaynağı ile gerçekleştirilen harcamalar arasında belgelenebilir ve takip edilebilir bir bağ bulunup bulunmadığı. Banka transferlerinin hangi hesaplardan yapıldığı, öne sürülen mal satışlarının kayıtları, şirketlerin mali tabloları ve vergisel belgeler gibi unsurlar birlikte değerlendirildiğinde paranın kaynağına ilişkin daha sağlıklı bir tablo ortaya çıkabiliyor.
TARTIŞMA SİYASİ GÜNDEME TAŞINDI
Özgür Özel’in kendi ailesinin altınlarından verdiği örnek ise mali tartışmanın siyasi boyutunu yeniden öne çıkardı. Özel, kişisel yaşamından verdiği örnek üzerinden milyonlarca avroluk bir gayrimenkul yatırımının düğün veya doğumda takılan altınlarla açıklanmasına yönelik eleştirisini mizahi bir dille dile getirdi. Tartışmanın hukuki yönünde ise belirleyici olan siyasi açıklamalar değil, yetkili makamların ulaşacağı mali kayıtlar, belgeler ve yapılacak resmi incelemeler olacak.
