Yeni yayımlanan kapsamlı bir sağlık araştırmasına göre, gün içinde uyanıkken 30 dakikadan uzun süre kesintisiz oturmak veya uzanmak, kanserden ölüm riskinde belirgin bir artışla ilişkilendirildi. Giyilebilir teknoloji cihazları kullanılarak toplanan veriler, sadece toplam hareketsizlik süresinin değil, bu sürenin aralıksız bloklar halinde geçirilmesinin asıl tehlikeyi barındırdığını ortaya koydu.
Araştırmacılar, yaş ortalaması ve yaşam tarzı farklılıkları gösteren 91 binden fazla kişinin sağlık verilerini detaylı bir şekilde inceledi. Katılımcıların ortalama 12 yıl boyunca takip edildiği çalışmada, gün içinde 30 dakikayı aşan her ek kesintisiz hareketsizlik saatinin, kanserden ölüm riskini yüzde 10 oranında artırdığı bildirildi. Uzmanlar, toplam oturma süresinden ziyade aralıksız bloklar halinde hareketsiz kalmanın sağlık açısından daha büyük bir sorun yarattığını vurguluyor.
HAFİF AKTİVİTELER RİSKİ DÜŞÜRÜYOR
Araştırma sonuçları, ağır egzersiz yapamayanlar için de umut verici veriler içeriyor. Çalışmada, bir saatlik hareketsiz sürenin ütü yapmak, bulaşık yıkamak veya yavaş tempolu yürüyüş gibi hafif fiziksel aktivitelerle değiştirilmesinin, kanserden ölüm riskinde yüzde 12 daha düşük oranla bağlantılı olduğu aktarıldı. Günde 30 dakikalık hareketsizliği orta tempoda yürüyüşle değiştirmenin ise riski yüzde 8 oranında azalttığı saptandı.
Daha yoğun fiziksel aktivitelerde çok daha kısa sürelerin bile etkili olduğu görüldü. Günde sadece beş dakikalık hareketsizliğin, beş dakikalık yoğun bir egzersizle değiştirilmesinin kanserden ölüm riskinde yüzde 22 oranında düşüş sağladığı açıklandı. Bu bulgular, hareketin mutlaka spor salonunda yapılması gerekmediğini kanıtlıyor.
MASA BAŞI ÇALIŞANLAR NE YAPMALI?
Özellikle ofis çalışanları ve gününü ekran karşısında geçirenler için pratik çözümler büyük önem taşıyor. Uzmanlar, her 30 dakikada bir telefon alarmı kurarak veya zaman yönetimi teknikleri kullanarak kısa molalar verilmesini öneriyor. Ayağa kalkıp su almak, omuzları esnetmek veya evin ve ofisin içinde atılacak birkaç adımlık kısa turlar, uzun süreli hareketsizlik bloklarını kırmak için yeterli bir strateji olarak öne çıkıyor.
Mevcut çalışmanın gözlemsel verilere dayanması nedeniyle, uzun süre oturmanın doğrudan kansere yol açtığı kesin bir neden-sonuç ilişkisiyle ifade edilemiyor. Ancak yetkililer, televizyon karşısında veya bilgisayar başında geçirilen uzun saatlerin sık sık bölünmesinin, uzun vadede genel sağlığı korumak adına atılacak en basit ve etkili adım olduğunun altını çiziyor.
