Alanya pazarlarında alarm: Esnaf fiyat düşürüyor, vatandaş yine alamıyor

Mustafa Tuna’dan Alanya ulaşımı için çözüm masası

İçeriği Görüntüle

ALANYA'NIN Cikcilli Mahallesi'nde kurulan Cumartesi Pazarı'nda tezgâh açan pazarcı esnafı, son dönemde artan maliyetler ve düşen alım gücü nedeniyle zor günler geçiriyor. Tarladan sofraya uzanan tedarik zincirinde yükselen nakliye, ambalaj ve işçilik giderleri esnafın belini bükerken, pazara gelen vatandaşlar da fiyatlar karşısında alışveriş miktarını kısıtlamak zorunda kalıyor. Bir zamanlar iğne atsan yere düşmeyen pazarda gözle görülür bir durgunluk yaşanıyor.
‘MARKETLERE GÖRE UCUZUZ AMA ALIM GÜCÜ BİTTİ’
Pazarın deneyimli isimlerinden Selman Öksüz, tarladan tezgâha gelen süreçteki maliyet baskısına dikkat çekti. Kendisinin de üretim yaptığını belirten Öksüz, halk arasındaki "Tarlada 5, pazarda 50 lira" algısının gerçeği yansıtmadığını vurguladı. Öksüz, "Sektör her geçen gün geriye gidiyor. Tarladan hale indirdiğimiz domates 25-28 lira bandında. Biz burada 35 liraya satıyoruz. Bunun firesi, çöpü var. Mazotun litresi 100 liraya dayanmış; eleman masrafı, yeme-içme derken bize cüzi bir miktar kalıyor. Geçen yıl 80-100 liraya aldığımız poşet bugün 150 lira. Pazar, markete göre hâlâ çok ucuz. 200 liraya bir mutfağın temel ihtiyacı karşılanabilir. Ancak sorun fiyatlarda değil, vatandaşın alım gücünün kalmamasında. Eskiden iki araba mal satarken, şimdi bir arabayı bile bitiremiyoruz" dedi.
‘GECE-GÜNDÜZ FİYAT DÜŞÜRÜYORUZ YİNE DE SATILMIYOR’
35 yıllık pazarcı Kazım Şaşmaz ise yüksek akaryakıt maliyetleri ve turizmdeki durgunluğun esnafı çaresiz bıraktığını söyledi. Lojistik masraflarının katlandığını belirten Şaşmaz, pazarın eski canlılığını kaybettiğini şu sözlerle dile getirdi: "Geçen yılki fiyata sattığımız ürünü bu yıl yarı fiyatına satıyoruz ama maliyetlerimiz 3 ila 5 kat arttı. Denizli, Konya, Mersin yollarında nakliye masrafımız üç katına çıktı. Tek gidiş-geliş maliyetim 14 bin lirayı buluyor. Eskiden akşamüstü fiyatı düşürdüğümüzde pazar ana baba gününe dönerdi. Şimdi gündüz 80 liraya sattığım üzümü akşam 30 liraya düşürüyorum, yine alan yok. Turizm sezonu da beklentiyi karşılamadı, piyasa adeta kilitlendi."
ALANYA VE ANTALYA HALİ ARASINDAKİ UÇURUM
Pazarcı Havana Köleoğlu, Alanya Hali ile Antalya Hali arasındaki ciddi fiyat farklarına değinerek yetkililere denetim çağrısında bulundu. Köleoğlu, "İki hal arasında dağlar kadar fark var. Örneğin Antalya'dan 35-40 liraya aldığımız ıspanak, Alanya Hali’nde 80 liranın aşağısında yok. Esnaf da mecburen 150 liraya satıyor. Üretim bölgesinde olmamıza rağmen Alanya’da fiyatlar çok yüksek. Pazar kalabalık görünüyor ama insanlar alışveriş yapmak için değil, evde sıkıldığı için gezinmeye geliyor. Hal Müdürlüğü’nün bu tedarik zincirini ve fiyat farklarını acilen denetlemesi gerekiyor."
‘ÜRÜN AZ OLDUĞU İÇİN MUZ PAHALI’
20 yıldır muz satıcılığı yapan Mustafa Nural ise ürün arzındaki dönemsel düşüşün fiyatları etkilediğini belirttiği açıklamasında, "Şu anda açıkta muz olmadığı için fiyatlar 80-100 lira bandında seyrediyor. Yaklaşık bir ay sonra muzlar örtü altına girip bollaşınca fiyatlar düşecektir. Ancak pazarda ilginç bir psikoloji var; muz 5-10 lirayken yüzüne bakmayan vatandaş, fiyat 100 lira olunca daha çok alıyor. Yine de genel arz sorunu çözüldüğünde piyasa rahatlayacaktır" ifadelerine yer verdi.
‘VATANDAŞ SADECE TENCEREYE NE KOYACAĞINI DÜŞÜNÜYOR’
Pazar esnafından Mehmet Akif ise meselenin tamamen gelir seviyesi ve alım gücüyle ilgili olduğunu belirterek tabloyu şu sözlerle özetledi: "Tarladan 12 liraya çıkan ürün; ambalaj, nakliye ve işçilikle tezgâha gelene kadar 30 lirayı buluyor. Aslında sorun pazardaki fiyatların aşırı yüksek olması değil, vatandaşın gelirinin yetersiz kalması. Cebine bin lira koyan vatandaş iki tezgâha uğrayınca parası bitiyor. İnsanlar artık meyveyi, lüks sebzeyi unuttu; sadece 'Tencereye ne koyabilirim?' diye bakıyor. Yerleşik yabancı ve turist hareketliliği de olmayınca esnaf tamamen yalnız kaldı." (Hüseyin DOĞANAY)