ALANYA'DA tarımsal üretim yapan çiftçiler, sulama amaçlı kullandıkları güneş enerjisi sistemleri nedeniyle tutanak tutulması ve sistemlerin kaldırılmasının istenmesine tepki gösterdi. Üretici Şükrü Doğan, kullandıkları sistemlerin elektrik üretip şebekeye satan bir güneş enerji santrali (GES) olmadığını, yalnızca sulama pompalarını çalıştırmak amacıyla kurulduğunu belirterek, teknik incelemenin yeniden yapılmasını istedi. Doğan, bahçelerinde kurulu güneş panelleri ile solar pompa sürücüsü (VFD) sistemlerinin herhangi bir şekilde elektrik satışı, mahsuplaşma veya şebekeye enerji verme amacı taşımadığını ifade etti. Güneş panellerinden elde edilen enerjinin doğrudan sulama pompasına aktarıldığını, güneşin yetersiz kaldığı durumlarda ise resmi sayaç üzerinden şebekeden destek alındığını söyledi. Konuya ilişkin açıklama yapan Doğan, "Alanya'da tarımsal üretim yapıyoruz. Bahçemizde sulama pompalarını çalıştırmak için güneş panelleri ve solar pompa sürücüsü/VFD kullanılan sistemler kurulu. Bu sistemlerin amacı elektrik satmak, mahsuplaşma yapmak ya da şebekeye elektrik vermek değildir. Paneller yalnızca pompa sürücüsünün PV/DC girişine bağlıdır; sürücü çıkışı da sadece sulama pompasını çalıştırmaktadır. Şebeke tarafı ise güneşin yetersiz olduğu durumlarda, resmi sayaçtan geçerek sürücünün AC destek/yedek girişine gelmektedir. Yani sistemin amacı sadece tarımsal sulamadır. Ancak AEDAŞ ekipleri, bu sistemleri 'kabulü yapılmadan işletmeye alınmış lisanssız üretim tesisi' gibi değerlendirerek hakkımızda tutanak tuttu. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Madde 42 ve Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği Madde 37/13 gerekçe gösterildi. Bizim itirazımız şudur: Kurulu sistemlerde on-grid inverter, çift yönlü mahsuplaşma, elektrik satışı, şebekeye enerji verme, üretim sayacı üzerinden veriş, sayaç dışı hat veya ölçü sistemine müdahale bulunmamaktadır. Bu hususları AEDAŞ’a verdiğimiz teknik itiraz dilekçemizde de açıkça belirttik" dedi.
‘GES GİBİ DEĞERLENDİRİLMESİNİ KABUL ETMİYORUZ’
AEDAŞ ekiplerinin söz konusu sistemleri "kabulü yapılmadan işletmeye alınmış lisanssız üretim tesisi" olarak değerlendirdiğini belirten Doğan, bu gerekçeyle haklarında tutanak tutulduğunu ve 60 gün içinde panellerin ile sistem ekipmanlarının parsel dışına çıkarılmasının istendiğini söyledi. Doğan, "Burada en büyük sorun, sistemlerimizin şebekeye elektrik satan bir GES gibi değerlendirilmesi. Oysa bizim sistemimiz, çiftçinin kendi sulama ihtiyacını karşılamak için kullandığı PV destekli pompa sürücüsü sistemidir. Solar pompa sürücülerinin görevi panellerden gelen enerjiyi pompa motoruna aktarmaktır; şebekeye elektrik satmak veya geri besleme yapmak değildir. Buna rağmen bizden 60 gün içinde panellerin/sistem ekipmanlarının parsel dışına çıkarılması isteniyor" diye konuştu.
‘SULAMANIN EN KRİTİK DÖNEMİNDE MAĞDUR OLUYORUZ’
Uygulamanın özellikle yaz aylarında hayata geçirilmesinin üreticileri zor durumda bıraktığını kaydeden Doğan, sulamanın aksamasının doğrudan ürün kaybına neden olacağını söyledi. Yüksek enerji maliyetleriyle mücadele eden çiftçilerin sulama giderlerini azaltabilmek için güneş enerjisinden yararlanmaya çalıştığını ifade eden Doğan, buna rağmen sistemlerinin ticari amaçlı bir GES gibi değerlendirilmesinin ciddi mağduriyet oluşturduğunu savundu. Doğan, "Bu uygulama özellikle yaz aylarında, sulamanın en kritik olduğu dönemde yapıldığı için bizi çok zor durumda bırakıyor. Elektriğin kesilmesi veya panellerin kaldırılmasının istenmesi doğrudan ağaçlarımızın, ürünlerimizin ve tarımsal üretimimizin zarar görmesi anlamına geliyor. Çiftçi zaten yüksek enerji maliyetleriyle mücadele ederken, kendi sulama ihtiyacını azaltmak için güneşten faydalanmaya çalışıyor. Buna rağmen sistemin satış/mahsuplaşma amaçlı GES gibi değerlendirilmesi ciddi mağduriyet yaratıyor" dedi.
‘ŞEBEKEYE ENERJİ VERDİĞİMİZ KANITLANSIN’
Üreticiler, AEDAŞ'tan sistemlerinin şebekeye elektrik verdiği iddiasının teknik verilerle ortaya konulmasını talep etti. Doğan, "Biz AEDAŞ’tan şunu talep ediyoruz: Eğer bu sistemin gerçekten şebekeye enerji verdiği iddia ediliyorsa, bunun sayaç kaydı, ölçüm raporu, geri besleme tespiti, fotoğraf/video veya teknik raporla açıkça gösterilmesini istiyoruz. Eğer böyle bir tespit yoksa, yalnızca sahada güneş paneli bulunması nedeniyle sistemin kaçak/usulsüz üretim tesisi gibi değerlendirilmesine itiraz ediyoruz" dedi.
‘GEREKİRSE TAMAMEN OFF-GRID SİSTEME GEÇMEYE HAZIRIZ’
Sorunun çözümü için de önerilerini sunduklarını belirten Doğan, AEDAŞ'ın mevcut bağlantı şeklini lisanssız üretim tesisi olarak değerlendirmesi halinde tarımsal sulama aboneliğini iptal ederek şebeke bağlantısını tamamen kesmeye hazır olduklarını ifade etti. Doğan, "Eğer AEDAŞ mevcut bağlantı şeklini kabul gerektiren lisanssız üretim tesisi olarak görüyorsa, tarımsal sulama aboneliğimizi iptal edip şebeke bağlantımızı tamamen fiziki olarak ayırmaya hazırız. Bu durumda sistemi tamamen izole/off-grid hale getirip sadece kendi sulama pompalarımızı çalıştırmak istiyoruz. Şebekeyle hiçbir bağlantısı kalmayan, sadece kendi tarımsal sulama ihtiyacını karşılayan bir sistemin neden parsel dışına çıkarılmak istendiğinin de yazılı olarak açıklanmasını talep ediyoruz. Özetle bizim talebimiz şudur: Biz şebekeye elektrik satmadık, mahsuplaşma yapmadık, on-grid GES işletmedik. Kendi tarımsal sulama ihtiyacımız için güneş enerjisinden faydalandık. Bu nedenle sistemimizin teknik olarak yeniden incelenmesini, şebekeye veriş olmadığı halde ağır yaptırımlar uygulanmamasını ve özellikle yaz sulama sezonunda çiftçilerin mağdur edilmemesini istiyoruz. Bu konu sadece bizimle sınırlı değil; bölgede benzer şekilde sulama için güneş enerjisi kullanan birçok çiftçi aynı endişeyi yaşıyor. Konunun kamuoyuna duyurulması ve yetkililer tarafından teknik/hukuki ayrımın netleştirilmesi büyük önem taşıyor" ifadelerini kullandı. (Şerife ÇOBAN)
