Yumurta satın alırken yalnızca son tüketim tarihine, fiyatına ya da büyüklüğüne bakmak gıda güvenliği açısından yeterli olmayabilir. Tüketicilerin koliyi satın almadan önce yumurtaların kabuk durumunu da kontrol etmesi öneriliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın güvenilir gıda bilgilendirmelerinde de kırık, çatlak ve kirli yumurtaların satın alınmaması gerektiği özellikle belirtiliyor.
ÇATLAK YUMURTA NEDEN RİSK OLUŞTURUYOR?
Yumurta kabuğu, iç kısmı dış ortamdan koruyan doğal bir bariyer görevi görüyor ancak tamamen geçirimsiz değil. Kabukta oluşan kırıklar, çatlaklar ve gözle görülmesi güç mikroçatlaklar bu koruyucu yapının bütünlüğünü bozabiliyor. Böyle bir hasar, yumurtanın dış yüzeyinde veya çevrede bulunan mikroorganizmaların iç kısma ulaşmasını kolaylaştırabiliyor. Bu nedenle kabuğu zarar görmüş yumurtanın görünüşü ve kokusu normal olsa bile yalnızca bu özelliklere bakılarak güvenli olduğuna karar verilmemesi gerekiyor.
SALMONELLA RİSKİNE KARŞI KABUK KONTROLÜ
Yumurtayla ilişkilendirilen başlıca gıda güvenliği risklerinden biri Salmonella bakterisi. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), temiz ve kabuğu çatlamamış yumurtaların tercih edilmesini önerirken, sağlam görünen taze yumurtaların dahi Salmonella taşıyabileceğine öne çıkıyor. Daha önce yumurtaların toplatılmasına ilişkin haberimizde aktardığımız gibi, gıda güvenliği açısından yumurtayla bağlantılı Salmonella riski tüketicilerin dikkat etmesi gereken başlıklar arasında yer alıyor. Bu nedenle kabuk kontrolü riski azaltan önemli adımlardan biri olsa da tek başına yeterli kabul edilmiyor; satın alma, saklama, hazırlama ve pişirme aşamalarının tamamında hijyen kurallarına uyulması gerekiyor.
MİKROÇATLAKLAR GÖZDEN KAÇABİLİYOR
Yumurtadaki hasar her zaman büyük bir kırık şeklinde görülmeyebiliyor. Kabuk yüzeyinde ince çizgi biçiminde ortaya çıkan mikroçatlakların fark edilmesi daha zor olabiliyor ve taşıma ile depolama sırasında mevcut hasar büyüyebiliyor. Bu nedenle alışveriş sırasında kolinin kapağını açarak yumurtaların mümkün olduğunca kontrol edilmesi, kabuğu kırılmış, çatlamış, sızıntı yapan veya belirgin biçimde kirlenmiş ürünlerin tercih edilmemesi önem taşıyor.
SOĞUK ZİNCİR DE EN AZ KABUK KADAR ÖNEMLİ
Kabuk sağlamlığı kadar yumurtanın hangi koşullarda saklandığı da mikrobiyolojik riskin kontrolünde önem taşıyor. Düşük sıcaklıklar zararlı bakterilerin çoğalmasını yavaşlatırken, uygun olmayan sıcaklıklarda bekletilen gıdalarda bakteri gelişimi hızlanabiliyor. FDA, soğukta satılan yumurtaların satın alındıktan sonra gecikmeden buzdolabına konulmasını ve orijinal kolisinde muhafaza edilmesini tavsiye ediyor. Tüketicilerin ürünü satın aldığı noktadaki saklama koşullarına da dikkat etmesi gerekiyor.
ÇİĞ VE AZ PİŞMİŞ YUMURTADA DİKKAT
Gıda güvenliği yalnızca markette yapılan seçimle sona ermiyor. Çiğ yumurtayla temas eden ellerin, mutfak gereçlerinin ve çalışma yüzeylerinin temizlenmesi çapraz bulaşma riskini azaltıyor. Yumurtanın yeterli şekilde pişirilmesi de Salmonella kaynaklı hastalık riskine karşı temel önlemler arasında bulunuyor. Çiğ veya az pişmiş yumurta kullanılan tariflerde ise uygun şekilde pastörize edilmiş yumurta veya yumurta ürünlerinin tercih edilmesi daha güvenli bir seçenek olarak gösteriliyor.
MARKETTE YUMURTA ALIRKEN NELERE BAKILMALI?
Tüketicilerin alışveriş sırasında ambalaj ve etiket bilgilerinin yanı sıra yumurtaların fiziksel durumunu da değerlendirmesi gerekiyor. Kolide kırılmış ya da çatlamış yumurta bulunup bulunmadığına, kabuklarda belirgin kir veya kalıntı olup olmadığına ve ürünün uygun koşullarda muhafaza edilip edilmediğine bakılması öneriliyor. Türkiye'de Tarım ve Orman Bakanlığı da kaynağı belli ve Bakanlık tarafından kayıt veya onay süreçlerine tabi güvenilir gıdaların tercih edilmesini tavsiye ediyor.
ŞÜPHELİ ÜRÜNLER İÇİN ALO 174
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın tüketicilere yönelik bilgilendirmelerinde kırık, çatlak ve kirli yumurtaların satın alınmaması gerektiği açıkça belirtiliyor. Gıda güvenliğiyle ilgili şüpheli bir ürün veya satış koşuluyla karşılaşılması halinde tüketiciler ALO 174 Gıda Hattı üzerinden bildirimde bulunabiliyor. Böylece yumurta seçiminde tarih ve fiyat kontrolünün yanında kabuk bütünlüğü, temizlik, saklama koşulları ve güvenilir satış noktası gibi unsurların birlikte değerlendirilmesi gıda kaynaklı risklerin azaltılmasında önem taşıyor.
