Akaryakıt fiyatlarında küresel enerji piyasalarındaki hareketliliğin etkisi sürerken, motorine peş peşe gelen zamlar pompa fiyatlarını üç haneli seviyelere taşıdı. Motorinin litre fiyatına 15 Eylül'de yaklaşık 6,5 liralık artışın ardından 17 Eylül itibarıyla 4,6 liranın üzerinde yeni bir zam yansıdı. Son artışla İstanbul, Ankara ve İzmir başta olmak üzere motorinin litre fiyatı 100 TL sınırını geçti.
MOTORİNDE 100 TL SINIRI AŞILDI
17 Eylül itibarıyla İstanbul Avrupa Yakası'nda motorinin litre fiyatı yaklaşık 100,40 TL, Anadolu Yakası'nda 100,20 TL seviyesine yükseldi. Ankara'da fiyat yaklaşık 101,50 TL'ye, İzmir'de ise 101,80 TL'ye çıktı. Pompa fiyatları dağıtım şirketi, bayi ve bulunduğu bölgeye göre küçük farklılıklar gösterebildiği için sürücülerin güncel fiyatları istasyon bazında kontrol etmesi gerekiyor.
Motorindeki yükseliş Antalya'da da pompaya yansıdı. Güncel fiyat listelerinde Antalya'da motorinin litre fiyatının 102 TL'nin üzerine çıktığı görülürken, böylece 50 litrelik standart bir yakıt deposunun yalnızca motorin maliyeti 5 bin TL sınırının üzerine taşındı. Fiyatların şehirler arasında farklılaşmasında ürünün depolama ve dağıtım noktalarından istasyonlara ulaştırılmasına ilişkin maliyetler de etkili olabiliyor.
AKARYAKIT FİYATLARI NASIL BELİRLENİYOR?
Türkiye'de pompa fiyatları tek bir unsur üzerinden belirlenmiyor. Uluslararası petrol ve ürün fiyatları, döviz kuru, rafineri çıkış fiyatları, vergi yükü ile dağıtım ve bayi maliyetleri nihai fiyat üzerinde etkili oluyor. Bu nedenle ham petrol fiyatındaki değişim tek başına pompaya aynı oranda zam veya indirim olarak yansımayabiliyor. Döviz kurundaki hareketler de Türkiye'nin enerji ithalatına bağımlılığı nedeniyle fiyatların yönü açısından yakından takip ediliyor.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), akaryakıt fiyatlarını kamuoyunun takip edebilmesi amacıyla pompa fiyatlarını ve illere göre bayi fiyatlarını yayımlıyor. Kurumun sistemindeki pompa fiyatları Bayi Otomasyon Sistemi'nden gelen fiili satış verilerine dayanırken, dağıtım şirketlerinin bildirdiği tavan veya tavsiye fiyatları da ayrıca izlenebiliyor. Bu nedenle aynı kent içinde dahi farklı istasyonlarda sınırlı fiyat farklılıkları görülebiliyor.
ORTA DOĞU'DAKİ GELİŞMELER PİYASAYI ETKİLİYOR
Son dönemdeki yükselişte küresel petrol piyasalarındaki arz endişeleri öne çıkıyor. Orta Doğu'daki gelişmeler, enerji altyapısına yönelik riskler ve petrol taşımacılığında yaşanabilecek aksamalara ilişkin beklentiler fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Özellikle Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticaretinin kritik geçiş noktalarından biri olması nedeniyle bölgedeki gerilim dönemlerinde petrol piyasalarının yakından izlediği güzergâhların başında geliyor.
ZAM ULAŞIM VE TAŞIMACILIK MALİYETLERİNİ DE ETKİLİYOR
Motorindeki artış yalnızca bireysel araç kullanıcılarının yakıt giderini yükseltmiyor. Karayolu yük taşımacılığı, şehirler arası ulaşım, servis taşımacılığı, tarımsal üretim ve dağıtım faaliyetlerinde motorin önemli maliyet kalemlerinden biri olduğu için yüksek fiyatların işletmelerin giderleri üzerindeki etkisi de takip ediliyor. Akaryakıt maliyetlerindeki kalıcı artışların lojistik maliyetleri üzerinden farklı mal ve hizmet gruplarına dolaylı olarak yansıması mümkün.
SÜRÜCÜLER GÜNCEL FİYATLARI TAKİP ETMELİ
Akaryakıt fiyatlarının önümüzdeki dönemdeki seyri uluslararası petrol ve motorin fiyatları, döviz kuru ve küresel arz koşullarındaki değişimlere bağlı olacak. Sürücülerin özellikle hızlı fiyat hareketlerinin yaşandığı dönemlerde güncel pompa fiyatlarını kontrol etmesi önem taşıyor. EPDK'nın yayımladığı il bazındaki akaryakıt bayi fiyatları da farklı bölgelerdeki fiyat seviyelerinin karşılaştırılması için resmi veri kaynağı olarak kullanılabiliyor.
