Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), finansal sistemin suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanı ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanına karşı korunmasına yönelik iki yeni düzenlemeyi yürürlüğe koydu. 23 Eylül 2026 tarihli ve 33379 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemelerden biri Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) yaptırım listelerine ilişkin işlemleri hızlandırırken, diğeri belirli finansal ürünlerde uygulanan basitleştirilmiş tedbirlere ilişkin parasal sınırları güncelledi.
BMGK LİSTELERİ MASAK ÜZERİNDEN DUYURULACAK
MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 34) ile BMGK’nin terörizmin finansmanı ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanı kapsamında aldığı listeleme kararlarının Türkiye’deki finansal sisteme aktarılmasına ilişkin süreç netleştirildi. Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla iletilen listeleme kararları ile bu kararlara konu kişi, kuruluş ve organizasyonlara ilişkin bilgiler MASAK’ın internet sitesinde yayımlanacak. Böylece finansal kuruluşlar ve mevzuat kapsamında “yükümlü” kabul edilen diğer kişi ve kuruluşların güncel yaptırım bilgilerine daha hızlı erişebilmesi hedefleniyor.
İŞLEMLER İVEDİLİKLE BİLDİRİLECEK
Yeni düzenlemeye göre yükümlüler, yaptırım kararlarına konu kişi, kuruluş veya organizasyonlar tarafından gerçekleştirilmek istenen işlemleri ivedilikle MASAK’a bildirmek ve işlemlerin ertelenmesine yönelik gerekli tedbirleri almak zorunda olacak. Düzenlemenin hukuki zemini; 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun, terörizmin finansmanının önlenmesine ilişkin mevzuat ve işlemlerin ertelenmesine yönelik düzenlemelere dayanıyor. MASAK mevzuatında yükümlüler açısından müşterinin tanınması, şüpheli işlemlerin bildirilmesi, kayıtların tutulması ve risk temelli kontroller finansal sistemin temel önleyici araçları arasında bulunuyor.
FİNANS KURULUŞLARINDA UYUM SÜRECİ ÖNE ÇIKACAK
Düzenleme yalnızca bankacılık sistemini ilgilendiren bir adım olarak değerlendirilmiyor. MASAK mevzuatındaki yükümlü grupları arasında farklı finans kuruluşları ile çeşitli finansal olmayan iş ve meslek grupları da bulunuyor. Uygulamada ilgili kuruluşların müşteri ve işlem tarama sistemlerini güncel yaptırım listeleriyle uyumlu tutması, listelerde yer alan kişi ve kuruluşlarla olası eşleşmeleri değerlendirmesi ve gerekli bildirim süreçlerini gecikmeden işletmesi önem taşıyor. MASAK ayrıca sektörel şüpheli işlem rehberleri ve MASAK Online sistemi üzerinden bildirim süreçlerinin elektronik ortamda yürütülmesine yönelik altyapıyı kullanıyor.
PARASAL SINIRLARDA YENİ DÖNEM
Aynı Resmî Gazete’de yayımlanan MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 33) ile 5 Sıra No’lu Genel Tebliğdeki bazı tutarlar da artırıldı. Hayat sigortası işlemlerinde basitleştirilmiş tedbirlerin uygulanmasına ilişkin yıllık prim eşiği 10 bin liradan 20 bin liraya, tek primli sözleşmelere ilişkin sınır ise 25 bin liradan 50 bin liraya çıkarıldı. Ön ödemeli kartlara ilişkin belirli tutarlar 2 bin 750 liradan 5 bin 500 liraya yükseltilirken, elektronik para ve ödeme kuruluşlarının bazı işlemlerinde de aynı yönde güncelleme yapıldı. Mobil ödeme kapsamındaki belirli işlemlerde 1.000 liralık sınır 2 bin 500 liraya, 2 bin 750 liralık başka bir sınır ise 6 bin 500 liraya çıkarıldı.
HER EFT VE HAVALE İÇİN GEÇERLİ BİR SINIR DEĞİL
Yeni rakamların, tüm vatandaşların yaptığı EFT, havale veya diğer banka transferleri için genel bir “MASAK bildirim limiti” olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Değişiklik yapılan 5 Sıra No’lu Genel Tebliğ, müşterinin tanınması kapsamında belirli koşullarda uygulanabilen basitleştirilmiş tedbirleri düzenliyor. Güncellenen maddeler özellikle hayat sigortası ve emeklilik ürünleri, ön ödemeli kartlar, elektronik para ve belirli mobil ödeme işlemlerindeki koşulları kapsıyor. Şüpheli işlem bildirimi ise işlem tutarından bağımsız olarak, malvarlığının yasa dışı yollardan elde edildiğine veya yasa dışı amaçlarla kullanılacağına ilişkin bilgi, şüphe ya da şüpheyi gerektirecek bir durum bulunması halinde ayrı bir yükümlülük olarak uygulanıyor.
BENZER EŞİKLER DAHA ÖNCE DE GÜNCELLENMİŞTİ
MASAK mevzuatındaki parasal eşikler ekonomik koşullar ve finansal sistemdeki gelişmeler doğrultusunda geçmişte de güncellendi. Örneğin 2023 yılında yapılan düzenlemeyle hayat sigortalarındaki bazı eşikler 5 bin liradan 10 bin liraya ve 12 bin 500 liradan 25 bin liraya çıkarılmış; ön ödemeli kartlar ile elektronik para işlemlerindeki bazı sınırlar da artırılmıştı. Son değişiklik bu mekanizmayı ortadan kaldırmak yerine mevcut tutarları yeniden yukarı taşıyor.
RESMİ SÜREÇ YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Her iki düzenleme de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi. Yeni dönemde özellikle bankalar, ödeme ve elektronik para kuruluşları, sigorta ve emeklilik şirketleri ile diğer yükümlülerin iç kontrol, müşteri tanıma ve işlem izleme süreçlerini güncel mevzuata uyarlaması gerekecek. Vatandaşlar açısından ise değişiklikler genel bir para transferi yasağı veya bütün işlemleri kapsayan yeni bir bildirim zorunluluğu getirmiyor; asıl değişiklik, yaptırım listelerindeki kişi ve kuruluşlarla bağlantılı işlemlere daha hızlı müdahale edilmesi ve belirli finansal ürünlerdeki parasal eşiklerin güncellenmesi üzerinde yoğunlaşıyor.
