Alanya’da ev, araba almak ya da işini büyütmek için banka şubelerinin yolunu tutan vatandaşlar büyük bir şokla karşılaşıyor. Yıllardır "kredi notum yüksek, ödemelerim düzenli, kredim kesin çıkar" rahatlığıyla hareket edenler, bankaların sessiz sedasız devreye aldığı "davranışsal risk analizi" duvarına toslamaya başladı. Artık Findeks puanınızın zirvede olması tek başına hiçbir anlam ifade etmiyor; bankalar paranızın nereye gittiğini ve nasıl harcandığını dedektif titizliğiyle inceliyor.
DAVRANIŞSAL RİSK ANALİZİ İLE GİZLİ TAKİP
Yeni dönemde bankalar, müşterinin sadece borcunu ödeyip ödemediğine değil, hesap cüzdanındaki trafiğin "karakterine" odaklanıyor. Düzenli maaş girişi ve fatura ödemeleri "güvenli liman" kabul edilirken; hesaba kaynağı belirsiz ani para girişleri, açıklamasız sık transferler ve olağan dışı para trafiği anında sistemde "kırmızı alarm" veriyor. Alanya gibi nakit akışının ve ticaretin yoğun olduğu bölgelerde, hesap hareketlerinde tutarsızlık görülen kişiler "riskli müşteri" havuzuna atılarak eleniyor.
SANAL BAHİS VE OYUN HARCAMALARINA AMBARGO
Bankaların radarına takılan ve krediyi anında yakan en büyük kriter ise harcama alışkanlıkları oldu. Özellikle sanal bahis ve oyun sitelerine yapılan düzenli ödemeler, bankalar nezdinde en güçlü "risk göstergesi" sayılıyor. Kredi notu ne kadar iyi olursa olsun, hesap özetlerinde bu tür harcamaları tespit edilen vatandaşların geri ödeme kapasitesinin riskli olduğu varsayılıyor ve kredi muslukları anında kesiliyor.
YAPAY ZEKA 'ŞÜPHELİLERİ' SANİYESİNDE FİŞLİYOR
Bu sıkı denetim süreci artık şube müdürlerinin inisiyatifinde değil, yapay zeka destekli devasa yazılımların kontrolünde yürüyor. Kara para aklama ve finansal suçlarla mücadele (AML) yazılımları, saniyeler içinde binlerce hesabı tarayarak "gelirle uyumsuz harcama" yapanları tespit ediyor. Merkez Bankası ve KKB verilerinin ötesine geçen bu iç analizler, "yüksek riskli" olarak işaretlenen müşterilerin kredi ve kredi kartı başvurularının otomatik olarak reddedilmesine neden oluyor.
