Alanya açıklarında nesli tehlike altında bulunan Akdeniz foku görüntülendi. Anadolu Ajansının 13 Eylül 2026 tarihli görüntüsünde denizde görülen fok, Alanya kıyılarının yalnızca turizm açısından değil, deniz ekosistemi ve biyolojik çeşitlilik bakımından da taşıdığı önemi bir kez daha ortaya koydu.
ALANYA KIYILARI AKDENİZ FOKUNUN YAŞAM ALANLARI ARASINDA
Bilimsel adı Monachus monachus olan Akdeniz foku, Türkiye kıyılarında koruma altında bulunan deniz memelileri arasında yer alıyor. Sualtı Araştırmaları Derneğinin çalışmalarında Antalya kıyılarındaki önemli yaşam alanları arasında Kaş, Demre, Kumluca, Kemer, Konyaaltı ve Muratpaşa ile birlikte Alanya Kalesi çevresindeki kayalık kıyılar da gösteriliyor. Kayalık sahiller, kıyı mağaraları ve insan baskısının görece düşük olduğu alanlar türün dinlenmesi, barınması ve yaşam döngüsünü sürdürebilmesi açısından önem taşıyor.
FOK GÖRÜLDÜĞÜNDE NE YAPILMALI?
Akdeniz fokuyla karşılaşılması durumunda hayvana yaklaşılmaması, dokunulmaması, beslenmeye çalışılmaması ve hareket alanının kapatılmaması gerekiyor. Uzmanlar, özellikle kıyıya çıkan fokların her zaman hasta veya yardıma muhtaç olmayabileceğine öne çıkıyor. Foklar dinlenmek amacıyla sahile çıkabildiğinden, insanların merak nedeniyle çevresinde toplanması veya fiziksel müdahalede bulunması hayvanda strese yol açabiliyor. Denizden gözlem sırasında da tekneyle peşinden gidilmemesi ve hayvanın doğal hareketinin engellenmemesi önem taşıyor.
FOK MAĞARALARINA GİRİŞE YASAK
Türkiye'deki su ürünleri avcılığı mevzuatı Akdeniz foklarının kullandığı kıyı mağaralarına yönelik özel koruma hükümleri içeriyor. Akdeniz fokunun yaşadığı su altı veya su üstü girişli kıyı mağaralarında ışık kullanılması, dalış yapılması, yüzerek ya da deniz aracıyla içeri girilmesi, mağara girişlerinde beklenmesi ve demirlenmesi yasaklanmış durumda. Bu düzenlemelerin temel amacı, fokların dinlenme ve barınma alanlarında insan kaynaklı baskıyı azaltmak.
TURİZM HAREKETLİLİĞİ KORUMA DENGESİNİ ÖNEMLİ HALE GETİRİYOR
Alanya'da deniz turizmi, günübirlik tekne turları ve dalış faaliyetleri turizm ekonomisinin önemli parçaları arasında bulunuyor. Kale yarımadası çevresindeki mağaralar, kayalık kıyılar ve su altı yaşamı dalış turizmine de imkan sağlıyor. Ancak Akdeniz fokunun yaşam alanlarıyla turizm faaliyetlerinin aynı kıyı kuşağında buluşması, koruma-kullanma dengesinin gözetilmesini gerekli kılıyor. Bilimsel saha çalışmalarında da turizm sezonunda kıyı mağaralarındaki insan baskısının arttığına işaret ediliyor.
ALANYA'DA DAHA ÖNCE DE GÖRÜNTÜLENDİ
Akdeniz fokunun Alanya kıyılarında görülmesi ilk kez yaşanan bir durum değil. Geçmiş yıllarda Kale çevresinde gerçekleştirilen su altı çalışmalarında ve tur teknelerinin seyir güzergahlarında Akdeniz fokları görüntülendi. Bölgede yapılan dalışlarda fokların yanı sıra farklı balık türleri, deniz çayırları ve su altı mağaralarının da kayıt altına alınması, Alanya'nın denizel biyolojik çeşitliliğini ortaya koyan örnekler arasında yer aldı.
AKDENİZ FOKU ULUSAL VE ULUSLARARASI KORUMA ALTINDA
Akdeniz foku Türkiye'nin taraf olduğu çeşitli uluslararası sözleşmeler kapsamında korunan türler arasında bulunuyor. Tür aynı zamanda Türkiye'deki çevre, avcılık ve su ürünleri mevzuatı çerçevesinde de koruma altında. Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde farklı bölgeler için hazırlanan tür koruma eylem planlarıyla yaşam alanlarının belirlenmesi, tehditlerin azaltılması, izleme çalışmalarının yürütülmesi ve ilgili kurumlar arasında koordinasyon sağlanması amaçlanıyor.
KIYILARIN KORUNMASI TURİZM İÇİN DE ÖNEMLİ
Akdeniz fokunun varlığı, Alanya kıyılarındaki doğal yaşamın korunmasının ekonomik açıdan da önemini gösteriyor. İlçenin turizm çeşitliliğinde deniz, dalış ve doğa temelli faaliyetler önemli yer tutarken, bu faaliyetlerin sürdürülebilirliği sağlıklı bir kıyı ekosisteminin korunmasına bağlı. Bu nedenle fokların kullandığı mağaraların rahatsız edilmemesi, deniz kirliliğinin azaltılması ve tekne ile dalış faaliyetlerinde koruma kurallarına uyulması, hem türün geleceği hem de Alanya'nın doğal turizm değerlerinin korunması açısından önem taşıyor.
