Altın fiyatları, ABD dolarındaki güçlenme ve uzun vadeli ABD Hazine tahvili getirilerinin son yılların en yüksek seviyelerine çıkmasının yarattığı baskıyla haftanın son işlem gününde geriledi. Spot altın ons başına 4.154 dolar civarına çekilirken, haftalık kayıp yüzde 3'ü aştı ve değerli metal üst üste ikinci haftayı düşüşle kapatmaya yöneldi. Küresel piyasalarda yatırımcıların odağı ise ABD Merkez Bankası'nın (Fed) önümüzdeki dönemde izleyeceği faiz politikasına ilişkin yeni sinyaller verebilecek eylül ayı istihdam verilerine çevrildi.
TAHVİL GETİRİLERİNDEKİ YÜKSELİŞ ALTINI BASKILIYOR
Altın fiyatlarındaki hareketin arkasındaki temel unsurlardan biri ABD tahvil piyasasında yaşanan sert fiyatlama oldu. ABD'nin 10 yıllık Hazine tahvili getirisi hafta içinde yüzde 5,3 seviyesinin üzerine çıkarak 2002'den bu yana görülmeyen seviyelere ulaştı. Uzun vadeli tahvil getirilerinin yükselmesi, faiz veya düzenli getiri sağlamayan altını yatırımcılar açısından görece daha az cazip hale getirebiliyor. Bu nedenle tahvil piyasasındaki hareketler, dolar ile birlikte altının yönünü belirleyen başlıca göstergeler arasında bulunuyor.
Dolar cephesindeki güçlenme de değerli metal üzerinde ikinci bir baskı oluşturuyor. Altın uluslararası piyasalarda ağırlıklı olarak dolar üzerinden fiyatlandığı için ABD para biriminin değer kazanması, diğer para birimleriyle yatırım yapanlar açısından altını daha pahalı hale getirebiliyor. Son dönemde dolar ve tahvil getirilerinin aynı anda yükselmesi, altının jeopolitik risklerden aldığı desteğin bir bölümünü sınırladı.
PİYASALAR ABD İSTİHDAM VERİSİNE ODAKLANDI
Haftanın en önemli gündem maddelerinden biri ABD'nin eylül ayına ilişkin tarım dışı istihdam verisi olacak. İstihdam piyasasının beklenenden güçlü görünmesi, ekonominin yüksek faiz ortamına rağmen dirençli kaldığı şeklinde değerlendirilebilir. Böyle bir tablo Fed'in faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği veya yeniden sıkılaştırmaya gidebileceği beklentisini güçlendirebilir. Zayıf istihdam verileri ise ters yönde fiyatlamaya neden olarak tahvil getirileri ve dolar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir.
Bu nedenle piyasalar yalnızca açıklanacak tarım dışı istihdam rakamına değil, işsizlik oranı ve ücretlerdeki değişime de yakından bakacak. Fed açısından istihdam piyasasının seyri, enflasyon göstergeleriyle birlikte para politikasının belirlenmesinde kritik önem taşıyor. Son açıklanan enflasyon göstergelerinin beklentilerin altında kalması kısa vadeli faiz artışı beklentilerini azaltırken, yılın ilerleyen bölümüne ilişkin sıkılaşma ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığı görülüyor.
ALTIN FAİZ BEKLENTİLERİNE NEDEN HASSAS?
Altın kendi başına faiz getirisi sağlamadığı için merkez bankalarının para politikalarındaki değişimler değerli metal üzerinde doğrudan etkili olabiliyor. Faizlerin ve özellikle enflasyondan arındırılmış reel getirilerin yükseldiği dönemlerde yatırımcıların tahvil gibi faiz sağlayan araçlara yönelme eğilimi artabiliyor. Faizlerin düşeceği beklentisinin güçlendiği dönemlerde ise altının alternatif maliyeti azalıyor. Bu nedenle Fed toplantıları kadar ABD'den gelen istihdam, enflasyon ve büyüme verileri de altın piyasasında sert fiyat hareketlerine yol açabiliyor.
JEOPOLİTİK RİSKLER DENGE UNSURU OLUŞTURUYOR
Altın üzerindeki finansal piyasa baskısına karşı en önemli denge unsurlarından biri Orta Doğu'daki gelişmeler olmaya devam ediyor. Bölgedeki askeri gerilimin genişleme ihtimali güvenli liman talebini destekleyebilirken, enerji fiyatlarında yaşanabilecek yükselişin küresel enflasyon beklentilerini artırması farklı bir kanaldan tahvil getirilerini yukarı taşıyabiliyor. Bu nedenle jeopolitik gerilimlerin altın üzerindeki etkisi her zaman tek yönlü gerçekleşmiyor; güvenli liman talebi ile faiz beklentileri aynı anda fiyatlamaya dahil ediliyor.
GRAM ALTINDA DOLAR/TL ETKİSİ DE VAR
Türkiye'deki yatırımcılar açısından küresel ons fiyatındaki hareket tek başına belirleyici değil. Gram altının fiyatlamasında uluslararası piyasalardaki ons altının yanı sıra dolar/TL kuru da önemli rol oynuyor. Bu nedenle ons altındaki düşüşün gram altına aynı oranda yansımaması veya ons fiyatı yatay seyrederken gram altında farklı yönde hareket görülmesi mümkün. Kuyumcu ve fiziki altın piyasasında ise uluslararası fiyat ve döviz kuruna ek olarak alış-satış makası, işçilik ve piyasa koşulları nihai fiyatlarda farklılık yaratabiliyor.
GÜMÜŞ, PLATİN VE PALADYUM DA BASKI ALTINDA
Değerli metallerdeki satış yalnızca altınla sınırlı kalmadı. Gümüş, platin ve paladyum da haftayı kayıpla tamamlamaya yöneldi. Önümüzdeki süreçte değerli metaller açısından ABD istihdam ve enflasyon göstergeleri, Fed yetkililerinden gelecek mesajlar, doların seyri, uzun vadeli tahvil getirileri ve Orta Doğu'daki gelişmeler birlikte takip edilecek. Özellikle ekonomik verilerin faiz beklentilerini hızlı biçimde değiştirebildiği dönemlerde değerli metal fiyatlarında gün içi oynaklığın yükselmesi beklenebilir.
