Akaryakıt fiyatlarında ekim ayıyla birlikte başlayan hareketlilik LPG kullanıcılarını da etkiledi. Eşel mobil sisteminin 1 Ekim itibarıyla sona ermesinin ardından otogaza önce vergi düzenlemesinden kaynaklanan artış yansırken, ardından ürün fiyatındaki değişime bağlı yeni bir zam geldi. Kaynakta yer alan verilere göre LPG'nin litre fiyatına son olarak 4,76 TL zam yapılırken, Türkiye genelinde otogaz fiyatları 40 TL eşiğinin üzerine çıktı.
LPG'YE KISA SÜREDE İKİNCİ ARTIŞ
Eşel mobil sisteminin kaldırılmasıyla LPG'de sistem öncesindeki ÖTV uygulamasına dönüldü. Resmi düzenlemeye göre LPG türü ürünlerde eşel mobil kapsamında kilogram başına 9,2190 TL olarak uygulanan ÖTV tutarı 11,3830 TL seviyesine yükseltildi. Bu değişikliğin pompa fiyatına ilk aşamada yaklaşık 1,48 TL'lik artış olarak yansıdığı bildirildi. Bunun hemen ardından LPG fiyatında yeni bir ürün fiyatı güncellemesi gündeme geldi ve otogaz kullanan sürücüler kısa süre içinde ikinci artışla karşılaştı.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYORDU?
Mart 2026'da devreye alınan eşel mobil mekanizması, uluslararası petrol ve ürün fiyatları ile döviz kurundaki yükselişlerin pompaya etkisini ÖTV üzerinden sınırlıyordu. Sistem ilk uygulandığında rafineri çıkış fiyatlarındaki artışın yüzde 75'i kadar ÖTV indirimi yapılması öngörülmüş, böylece maliyet artışının tamamının doğrudan tüketiciye yansımasının önüne geçilmesi amaçlanmıştı. Temmuz ayında yapılan düzenlemeyle koruma oranı kademeli olarak azaltıldı ve sistemin 1 Ekim'de tamamen sona ermesi kararlaştırıldı.
AKARYAKIT FİYATI NEDEN SÜREKLİ DEĞİŞİYOR?
Türkiye'de pompa fiyatının oluşumunda yalnızca ham petrol fiyatı etkili olmuyor. Uluslararası benzin, motorin ve LPG ürün fiyatları, döviz kuru, rafineri ve dağıtım maliyetleri, bayi payları, EPDK gelir payı ile ÖTV ve KDV gibi vergiler nihai fiyat üzerinde rol oynuyor. Bu nedenle Brent petroldeki değişim tek başına pompadaki hareketi açıklamaya yetmezken, döviz kurundaki yükseliş veya uluslararası ürün fiyatlarındaki değişim de fiyatların yukarı ya da aşağı yönlü hareket etmesine neden olabiliyor.
BENZİN VE MOTORİNDE DE YENİ DÖNEM
Eşel mobil uygulamasının sona ermesi yalnızca LPG'yi kapsayan bir değişiklik değil. Benzin ve motorinde de vergi ve fiyatlama mekanizması yeni döneme geçti. Benzinde ani fiyat etkisini sınırlamak amacıyla vergi artışının aylara bölünmesi yönünde düzenleme yapılırken, motorinde daha önce benzer bir kademeli geçiş uygulanmıştı. Böylece eşel mobil döneminde vergiden karşılanan maliyet artışlarının fiyatlara yansıma biçimi değişmiş oldu.
AKARYAKIT ARTIŞI MALİYETLERİ DE ETKİLİYOR
Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş yalnızca araç sahiplerinin doğrudan yakıt harcamasını artırmıyor. Taşımacılık, lojistik, tarım, turizm ve dağıtım gibi yakıt kullanımının yoğun olduğu sektörlerde ulaşım maliyetlerinin yükselmesi, ürün ve hizmet fiyatlarına dolaylı baskı oluşturabiliyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın 2026 yılı değerlendirmesine göre akaryakıt harcamalarının tüketici sepetindeki payı yüzde 3,21 düzeyinde bulunurken, fiyat değişimleri ulaştırma hizmetleri ve özellikle taşımacılığa bağlı sektörler üzerinden enflasyonu dolaylı olarak da etkileyebiliyor.
FİYATLAR İL VE BAYİYE GÖRE DEĞİŞEBİLİYOR
Akaryakıtta açıklanan zam veya indirim tutarları ülke genelindeki fiyat yönünü gösterse de pompada görülen rakamlar her noktada aynı olmayabiliyor. Rafineriye uzaklık, nakliye giderleri, dağıtım şirketi ve bayi uygulamaları nedeniyle şehirler, ilçeler ve hatta aynı bölgedeki istasyonlar arasında farklılık oluşabiliyor. Bu nedenle sürücülerin güncel benzin, motorin ve LPG fiyatlarını yakıt alacakları istasyon üzerinden kontrol etmeleri önem taşıyor.
SÜRÜCÜLERİN GÖZÜ PETROL VE DÖVİZDE
Eşel mobil mekanizmasının sona ermesiyle birlikte uluslararası ürün fiyatları ve döviz kurundaki hareketlerin pompa fiyatlarına yansıması yeniden daha yakından izlenecek. Petrol piyasalarındaki dalgalanmalar, kurdaki değişim ve vergi düzenlemeleri önümüzdeki dönemde akaryakıt fiyatlarının yönünü belirleyen temel unsurlar arasında olmaya devam edecek. LPG'deki son artışla birlikte özellikle otogaz kullanan sürücüler için 40 TL seviyesinin aşılması yeni bir maliyet eşiği oluşturdu.
