İstanbul Adalar açıklarında salı gününden bu yana izlenen sismik hareketlilik sürüyor. Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın Marmara Denizi içindeki uzantısı çevresinde meydana gelen mikro depremlere, bugün saat 11.30'da kaydedilen 3.1 büyüklüğündeki sarsıntı da eklendi. İlk bilgilere göre deprem yerin yaklaşık 11 kilometre derinliğinde gerçekleşti.
Bölgede son günlerde peş peşe küçük sarsıntılar kaydediliyor. Aktarılan verilere göre salı gününden bu yana 70'ten fazla mikro deprem meydana geldi. Hareketliliğin belirgin şekilde arttığı dönem ise çarşamba öğleden sonrası oldu. Saat 16.00'dan itibaren art arda kaydedilen depremler arasında, 17.43'te meydana gelen 3.2 büyüklüğündeki sarsıntı öne çıktı.
GECE BOYUNCA KÜÇÜK SARSINTILAR KAYDEDİLDİ
3.2 büyüklüğündeki depremin ardından hareketlilik gece saatlerinde de devam etti. Kaynakta yer alan bilgilere göre büyüklükleri 2.0 ile 2.7 arasında değişen çok sayıda deprem ölçüldü. Çarşamba akşamüstünden perşembe sabahına kadar geçen sürede büyüklüğü 3.2'yi aşmayan 42 mikro deprem kayıtlara geçti.
MİKRO DEPREM DİZİLERİ NE ANLAMA GELİYOR?
Kısa süre içinde aynı bölgede çok sayıda küçük depremin meydana gelmesi, tek başına daha büyük bir depremin yaklaştığı anlamına gelmiyor. Depremler, fay çevresinde biriken gerilimin kayaçlarda kırılmaya veya mevcut kırık yüzeylerinde kaymaya yol açmasıyla oluşuyor. Bir deprem dizisinin nasıl gelişeceği ise ancak sismolojik verilerin zaman içindeki dağılımı, derinlikleri ve konumları birlikte incelenerek değerlendirilebiliyor. Bu nedenle birkaç günlük mikro deprem hareketinden yola çıkarak büyük bir depremin zamanı konusunda kesin sonuç çıkarmak bilimsel olarak mümkün değil.
MARMARA NEDEN YAKINDAN İZLENİYOR?
Marmara Denizi, Kuzey Anadolu Fay Sistemi'nin İstanbul ve çevresini doğrudan ilgilendiren bölümlerini barındırıyor. Bu nedenle deniz içindeki küçük depremler dahi sismoloji kuruluşları ve araştırmacılar tarafından takip ediliyor. İstanbul'un yüksek nüfusu, yoğun yapılaşması, ulaşım ve enerji altyapısı ile ülke ekonomisindeki ağırlığı da Marmara'daki deprem riskini yalnızca jeolojik değil, aynı zamanda toplumsal ve ekonomik bir mesele haline getiriyor.
Küçük depremlerin sayısındaki artışın büyük bir depremin habercisi olarak yorumlanması konusunda ise temkinli olmak gerekiyor. Bir depremin daha büyük bir depremin “öncüsü” olup olmadığı, çoğu durumda ancak daha büyük deprem gerçekleştikten sonra geriye dönük olarak söylenebiliyor. Bu nedenle sosyal medyada mikro depremler üzerinden yapılan kesin tarih, büyüklük veya “enerji boşaldı” şeklindeki öngörüler bilimsel bir deprem tahmini olarak kabul edilmemeli.
DEPREM ANINDA NE YAPILMALI?
AFAD, deprem sırasında bina içinde bulunanların merdivenlere veya çıkışlara koşmaması, pencere ve devrilebilecek eşyalardan uzak durması gerektiğini belirtiyor. Güvenli bir noktada Çök-Kapan-Tutun hareketinin uygulanması ve sarsıntı sona erene kadar korunma pozisyonunun sürdürülmesi öneriliyor. Asansör kullanılmaması ve balkon ya da pencerelerden çıkmaya çalışılmaması da temel güvenlik kuralları arasında bulunuyor.
HAZIRLIK SADECE DEPREM OLDUĞUNDA YAPILMAMALI
AFAD'ın önerileri deprem anıyla sınırlı değil. Evlerde dolap, raf ve ağır eşyaların sabitlenmesi, aile afet planının hazırlanması, afet ve acil durum çantasının erişilebilir bir yerde tutulması ve aile bireylerinin deprem sonrasında nerede buluşacağının önceden belirlenmesi tavsiye ediliyor. Vatandaşlar kendilerine en yakın acil toplanma alanlarını e-Devlet üzerinden kontrol edebiliyor.
Deprem sonrasında ise hasar görmüş yapılara yeniden girilmemesi, gaz kokusu bulunması halinde binanın güvenli biçimde terk edilmesi ve yolların acil yardım ekipleri için mümkün olduğunca açık bırakılması gerekiyor. Deniz kıyısında bulunanların da yetkili kurumların uyarılarını takip etmesi önem taşıyor. Adalar açıklarındaki mevcut sismik hareketlilikle ilgili değerlendirmelerde ise AFAD, Kandilli Rasathanesi ve diğer yetkili kurumların yayımladığı güncel deprem verilerinin esas alınması gerekiyor.
