2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program’ın açıklanmasıyla birlikte, gelecek yıl geçerli olacak asgari ücrete ilişkin ilk senaryolar da gündeme gelmeye başladı. Programda 2026 yıl sonu enflasyonunun yüzde 28,4 seviyesinde gerçekleşeceği öngörülürken, 2027 enflasyon hedefi yüzde 21 olarak belirlendi. Bu iki gösterge, aralık ayında başlayacak asgari ücret görüşmeleri öncesinde piyasalarda ve çalışma hayatında yakından izlenecek temel veriler arasında yer alıyor.
ASGARİ ÜCRET İÇİN YÜZDE 20-30 BANDI KONUŞULUYOR
2026 yılında net 28.075,50 TL, brüt 33.030 TL olarak uygulanan asgari ücret üzerinden yapılan ilk hesaplamalarda yüzde 20 ile yüzde 30 arasında değişen artış senaryoları öne çıkıyor. Buna göre yüzde 20 zam halinde net ücret yaklaşık 33.690,60 TL'ye, yüzde 25 zam halinde 35.094,38 TL'ye, yüzde 30 zam halinde ise 36.498,15 TL'ye ulaşıyor. Ancak bu tutarlar resmi bir teklif ya da kesinleşmiş rakam değil; mevcut OVP hedefleri üzerinden oluşturulan hesaplama senaryoları niteliğinde.
Özellikle 2027 için belirlenen yüzde 21'lik enflasyon hedefinin üzerine çalışanların alım gücünü destekleyecek ilave bir artış yapılması ihtimali, yüzde 30'a yakın zam senaryosunun gündemde kalmasına neden oluyor. Bununla birlikte geçmiş yıllardaki uygulamalar tek başına gelecekteki artışın aynı yöntemle hesaplanacağı anlamına gelmiyor. Nihai oran; gerçekleşen enflasyon, ekonomik görünüm, ücretlerin satın alma gücü ve işverenlerin maliyetleri birlikte değerlendirilerek belirlenecek.
OVP DOĞRUDAN BİR ZAM FORMÜLÜ DEĞİL
Orta Vadeli Program, Türkiye ekonomisinin büyüme, enflasyon, istihdam, bütçe ve dış denge gibi temel göstergelerine ilişkin üç yıllık hedefleri ortaya koyuyor. Bu nedenle OVP'deki enflasyon tahminleri ücret görüşmeleri açısından önemli bir referans oluşturmasına rağmen, asgari ücretin otomatik olarak bu oranlara göre artırılmasını öngören doğrudan bir formül bulunmuyor. Memur ve emekli aylıklarındaki bazı artış mekanizmalarından farklı olarak asgari ücret, sosyal tarafların müzakere ettiği ayrı bir süreç sonunda belirleniyor.
Yeni programda 2026 yılı için büyüme beklentisi yüzde 3,3 olarak açıklanırken, 2027'de büyümenin yüzde 4,2'ye yükselmesi hedefleniyor. Enflasyonun ise 2026 sonunda yüzde 28,4'e, 2027'de yüzde 21'e, 2028'de yüzde 13,5'e ve 2029'da yüzde 9'a gerilemesi öngörülüyor. Bu görünüm, ücret artışlarında yalnızca geçmiş dönemde yaşanan fiyat artışlarının değil, gelecek dönemde hedeflenen dezenflasyon sürecinin de tartışmanın merkezinde olacağını gösteriyor.
GEÇMİŞ İKİ YILDA NE OLMUŞTU?
2025 yılında geçerli olan net asgari ücret yüzde 30 artışla 22.104,67 TL'ye çıkarılmıştı. 2026 yılı için yapılan düzenlemede ise artış oranı yüzde 27,01 olarak gerçekleşmiş ve net asgari ücret 28.075,50 TL'ye yükselmişti. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerine göre aynı dönemde brüt asgari ücret de 26.005,50 TL'den 33.030 TL'ye çıktı. Son yıllardaki yüksek enflasyon ortamı nedeniyle ücret artışlarının seviyesi, çalışanların alım gücü kadar işletmelerin personel maliyetlerini de doğrudan etkileyen başlıklardan biri haline geldi.
İŞVEREN MALİYETİ DE MASADAKİ KRİTİK BAŞLIKLARDAN
Asgari ücrette yapılacak artış yalnızca çalışanın eline geçen net tutarı değiştirmiyor. Brüt ücret üzerinden hesaplanan sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası primleri nedeniyle işverenlerin toplam personel maliyetleri de yükseliyor. Bu nedenle özellikle emek yoğun sektörlerde faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmeler açısından ücret artışının seviyesi kadar prim teşvikleri ve istihdam desteklerinin nasıl uygulanacağı da önem taşıyor. Turizm, hizmet, perakende, tarım ve imalat gibi asgari ücretli çalışan oranının yüksek olduğu sektörlerde kararın maliyetlere etkisi daha yakından hissediliyor.
ARALIK AYINDA RESMİ PAZARLIK BAŞLAYACAK
2027 yılında uygulanacak asgari ücretin belirlenmesi için Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun aralık ayında çalışmalarına başlaması bekleniyor. Komisyon işçi, işveren ve hükümet kanadını temsil eden üyelerin katılımıyla toplanıyor. Görüşmelerde ekonomik göstergeler, enflasyonun seyri, geçim şartları, istihdamın korunması ve işveren maliyetleri değerlendirilerek yeni ücret için müzakere yürütülüyor.
Bu nedenle eylül, ekim, kasım ve aralık döneminde açıklanacak enflasyon verileri ile ekonomiye ilişkin yeni göstergeler, bugün yapılan hesaplamaların değişmesine yol açabilir. OVP'deki yüzde 28,4'lük 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin gerçekleşme düzeyi de görüşmeler yaklaştıkça daha net görülecek. Komisyonun çalışmasını tamamlamasının ardından yeni asgari ücretin yıl sonuna doğru kamuoyuna açıklanması ve belirlenen tutarın 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanması bekleniyor.
GÖZLER ENFLASYON VE ALIM GÜCÜNDE OLACAK
Önümüzdeki aylarda yapılacak tartışmanın merkezinde nominal zam oranından çok ücretin reel satın alma gücünün ne kadar korunabileceği bulunacak. Gıda, konut, ulaşım ve temel hizmetlerdeki fiyat hareketleri çalışanların beklentilerini belirlerken, üretim ve finansman maliyetleri de işveren tarafının taleplerini şekillendirecek. Bu nedenle yüzde 20, yüzde 25 veya yüzde 30'luk senaryolardan hangisinin gerçekleşeceği ancak yıl sonuna yaklaşılırken oluşacak ekonomik tablo ve Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun görüşmeleri sonrasında kesinlik kazanacak.
