SGK'dan emekli olanların veya çalışma hayatını sürdürenlerin emeklilik döneminde ek gelir oluşturmak için yararlanabildiği Bireysel Emeklilik Sistemi'nde (BES) şartlar yeniden merak konusu oldu. Sistemde SGK'daki gibi prim günü üzerinden yeni bir sosyal güvenlik aylığı bağlanmıyor; katılımcının kendi ödemeleri, fon getirileri ve hak kazanılan devlet katkısından oluşan birikim değerlendiriliyor.
BES'TE EMEKLİLİĞİN İKİ TEMEL ŞARTI VAR
Emeklilik Gözetim Merkezi'nin güncel bilgilerine göre gönüllü BES'te emeklilik hakkı için sisteme ilk giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl sistemde bulunmak ve 56 yaşını tamamlamak gerekiyor. Dolayısıyla kamuoyunda zaman zaman kullanılan "3 bin 600 gün prim" ifadesi, SGK'daki prim günü şartıyla aynı anlama gelmiyor. BES açısından belirleyici kriterler 10 yıllık sistem süresi ve 56 yaş koşulu.
Bu nedenle BES, SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı kapsamındaki emekliliğin yerine geçen bir sistem değil. Sosyal güvenlik aylığından bağımsız olarak uzun vadeli tasarruf ve yatırım amacı taşıyor. Çalışanlar SGK primleri ödenirken BES'te birikim yapabildiği gibi, halihazırda SGK'dan emekli olmuş kişiler de gönüllü BES'e katılabiliyor.
İKİNCİ MAAŞ DENİLİNCE NE ANLAŞILMALI?
BES'te emeklilik hakkının kazanılması, SGK'dan ikinci bir emekli aylığının otomatik olarak bağlanması anlamına gelmiyor. Emeklilik aşamasına ulaşan katılımcı, sözleşmesindeki birikimini sistemin sunduğu seçenekler doğrultusunda değerlendirebiliyor. Birikimin yıllık gelir sigortasına aktarılması halinde ise belirlenen koşullara göre düzenli gelir alınması mümkün olabiliyor.
Bu ayrım özellikle "çifte emeklilik" ifadeleri açısından önem taşıyor. Bir kişi SGK emeklisi olurken aynı zamanda BES birikimine sahip olabilir; ancak iki sistemin hukuki yapısı ve gelir oluşturma yöntemi birbirinden farklı.
2026'DA DEVLET KATKISI YÜZDE 20
BES'te 2026 yılıyla birlikte Türk lirası cinsinden ödenen katkı paylarına uygulanan devlet katkısı oranı yüzde 20 olarak belirlendi. Emeklilik Gözetim Merkezi verilerine göre 2026 yılında devlet katkısının yıllık üst sınırından tamamen yararlanmak için 396 bin 360 TL katkı payı ödenmesi gerekiyor. Buna karşılık alınabilecek azami devlet katkısı 79 bin 272 TL.
Devlet katkısının tamamına her durumda ve hemen hak kazanılmıyor. Sistemde geçirilen süre ve ayrılma biçimine göre hak ediş kuralları uygulanıyor. Bu nedenle BES'e yalnızca devlet katkısı üzerinden değil, yatırım süresi, seçilen emeklilik fonlarının performansı, kesintiler ve kişisel tasarruf hedefleri birlikte değerlendirilerek yaklaşılması gerekiyor.
BES'TE 18 MİLYONU AŞKIN KATILIMCI BULUNUYOR
Emeklilik Gözetim Merkezi'nin 23 Temmuz 2026 tarihli özet verilerinde gönüllü BES'teki katılımcı sayısı yaklaşık 10,32 milyon, Otomatik Katılım Sistemi'ndeki çalışan sayısı ise 7,81 milyon olarak yer aldı. İki sistem birlikte değerlendirildiğinde sayı 18,13 milyona, toplam fon büyüklüğü de yaklaşık 2,45 trilyon TL'ye ulaştı.
SGK EMEKLİSİ DE BES'E KATILABİLİR
BES'e katılım için kişinin aktif olarak çalışıyor olması gerekmiyor. Bu nedenle SGK'dan aylık alan bir emekli de yeni bir bireysel emeklilik sözleşmesiyle tasarruf yapabiliyor. Ancak kişi BES'e ileri yaşta girerse, 56 yaşını geçmiş olsa bile emeklilik hakkı için gerekli en az 10 yıllık sistem süresini tamamlaması gerekiyor.
Örneğin 60 yaşında BES'e ilk kez giren bir katılımcının yalnızca yaş şartını karşılaması yeterli olmuyor; emeklilik hakkı için sistemde 10 yıl kalması gerekiyor. Daha genç yaşta sisteme girenlerde ise 10 yıllık süre dolsa dahi 56 yaş tamamlanmadan BES emekliliği gerçekleşmiyor.
SGK İLE BES'İ BİRBİRİNDEN AYIRMAK GEREKİYOR
SGK emekliliğinde sigortalılık başlangıcı, statü, yaş ve prim günü gibi kriterler belirleyici olurken BES'te sistemde geçirilen süre ve yaş şartı esas alınıyor. Bu nedenle BES için "3 bin 600 gün prim ödeyerek ikinci emekli maaşı" şeklindeki anlatım teknik olarak yanıltıcı olabiliyor. BES'te aylık SGK primi değil, katılımcının belirlediği katkı payları emeklilik yatırım fonlarında değerlendiriliyor.
Katılımcıların karar vermeden önce sözleşme koşullarını, fon tercihlerini, devlet katkısındaki hak ediş sürelerini ve emeklilikte birikimin nasıl alınabileceğini incelemesi önem taşıyor. Kişiye ulaşacak tutar da sabit bir emekli maaşı formülünden değil; yatırılan katkı payları, yatırım getirileri, devlet katkısı ve tercih edilen ödeme yönteminden oluşuyor.
