Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Elmalı ilçesine bağlı köylerde hâlâ sürdürülen geleneksel düğün adetlerini gün yüzüne çıkardı. Kız istemeden gelin alma ritüeline kadar uzanan bu süreç, Yörük kültürünün izlerini taşıyor.
KIZ İSTEME RİTÜELİNDE “ŞEKERSİZ KAHVE” MESAJI
Evlenme çağına gelen gençler için aileler kız istemeye genellikle Perşembe veya Pazar günleri gidiyor. Oğlan tarafı “Allah’ın emri, peygamberin kavliyle…” diyerek kızı isterken, kız tarafının verdiği yanıt ikramlara yansıyor. Gönülsüz olan aileler, geleneklere uygun olarak şekersiz kahve ikram ederek olumsuz mesaj veriyor.
SÖZ KESİMİ VE “AĞIZ TADI” TÖRENİ
Kız tarafı olumlu cevap verdiğinde söz kesimi ve “ağız tadı” töreni yapılıyor. Bu törende baklava, pilav gibi ikramlarla birlikte sözler veriliyor, takı ve giysi listeleri belirleniyor. Aileler nişan tarihini bu toplantıda kararlaştırıyor.
NİŞAN “KOFA”SI VE TAKI KARŞILIĞI
Oğlan evi tarafından hazırlanan, takı ve giysilerle süslenmiş “nişan kofası” kız evine gönderiliyor. Kız evi ise bu kofaya karşılık “nişan karşılığı” olarak çeşitli ikram ve hediyelerle oğlan evine dönüş ziyareti yapıyor. Nişan töreni sırasında hediye ve para takanların isimleri tek tek not ediliyor.
DÜĞÜNLER 3 GÜN SÜRÜYOR, TAKILAR KAYIT ALTINA ALINIYOR
Elmalı köylerinde düğünler genellikle Perşembe-Pazar veya Pazartesi-Perşembe arasında üç gün sürüyor. Göç kültüründen izler taşıyan bu düğünlerde gelin alma, bohça gönderme, kına gecesi ve çeşitli halk oyunları yer alıyor. Her iki aile de karşılıklı hediyelerle düğün adabını yerine getiriyor.
GELENEKSEL MOTİFLER HÂLÂ YAŞATILIYOR
Düğünlerde kullanılan bohçalar, kızıl çuval, iyilik torbası, tuz torbası gibi eşyalar hâlâ el işiyle hazırlanıyor. Düğün sonrası damat evi önünde davar kesilmesi, gelinin başından buğday ve şeker saçılması gibi ritüeller kültürel kimliğin sürdüğünü gösteriyor.
GELENEKLERDEKİ “SÖZ SAHİBİ OLMAK” İNANCI
Düğün sonunda gelin ve damat arasında kimin “ayağına bastığı”, gelecekte kimin evde söz sahibi olacağına işaret ediyor. Bu inanç, düğünlerin eğlenceli ve anlamlı bir boyutunu oluşturuyor.
