Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, Atatürk’ün İstanbul yerine Ankara’yı başkent yapmasında deprem riskinin etkili olduğunu savundu. Açıklama sosyal medyada geniş yankı uyandırdı.
Deprem uzmanı Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, Türkiye Cumhuriyeti’nin başkentinin neden İstanbul değil de Ankara olduğuna ilişkin dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu. Ercan, Atatürk’ün başkent tercihini yaparken deprem gerçeğini de hesaba kattığını öne sürdü.
“ANKARA DÜŞÜK–ORTA DEPREM ÇEKİNCELİ”
Ercan, günümüzde yaklaşık 18 milyon nüfusa ulaşan İstanbul’da beklenen büyük depremin ekonomik ve insani maliyetine dikkat çekerek, olası bir yıkımın 250 ila 400 milyar dolar arasında bir zarara yol açabileceğini belirtti. Sanayi tesisleri, altyapı ve konut stokunun ağır hasar alabileceğini ifade etti.
Ankara’nın ise doğrudan büyük bir ana kırık hattı üzerinde bulunmadığını vurgulayan Ercan, başkentin yer yapısının görece sağlam olduğunu söyledi. Kuzey Anadolu Fayı’nın Ankara’nın kuzeyinden geçtiğini, ancak doğrudan şehir merkezini kesmediğini hatırlattı.
Buna karşın Kırıkkale, Tuz Gölü ve çevresindeki bazı yerel diri fayların orta büyüklükte (M5–M6,5 arası) depremler üretebileceğini belirten Ercan, bu büyüklükteki sarsıntıların yıkıcılık eşiğine ulaşma olasılığının düşük olduğunu ifade etti.
YER YAPISI VE YAPI KALİTESİ VURGUSU
Deprem etkisini belirleyen unsurların yalnızca fay hatları olmadığını belirten Ercan, yıkımın yaklaşık %65’inin zemin yapısına, %35’inin ise bina kalitesine bağlı olduğunu söyledi. Sulak, dolgu ve dere yatağı gibi zeminlerde sarsıntının daha şiddetli hissedileceğini; kayalık zeminlerin ise daha güvenli olduğunu dile getirdi.
Bu değerlendirmeler ışığında Ankara’nın büyük yıkıcı deprem olasılığı açısından düşük riskli bir şehir olduğunu savunan Ercan, Atatürk’ün başkent tercihini yaparken çok sayıda faktörü birlikte değerlendirdiğini öne sürdü.
Elbette başkent seçimi yalnızca jeolojik verilerle açıklanacak bir karar değil. Dönemin askeri ve siyasi koşulları da önemliydi.
SOSYAL MEDYADA İKİYE BÖLÜNME
Açıklama sonrası sosyal medyada farklı görüşler dile getirildi. Bazı kullanıcılar Ankara’nın deprem açısından görece daha güvenli olmasının stratejik bir tercih olabileceğini savunurken, bazıları ise başkentin Anadolu’nun ortasında, işgale karşı daha korunaklı bir noktada bulunmasının asıl neden olduğunu ifade etti.
Başkent tercihiyle ilgili tarihsel belgelerde doğrudan “deprem” vurgusu yer almasa da, Ankara’nın coğrafi konumu, Anadolu’nun merkezinde oluşu ve yeni bir devletin simgesel inşası açısından taşıdığı anlam uzun yıllardır akademik çevrelerde tartışılıyor.
Deprem konusu yeniden gündeme gelince, doğal olarak insanlar bugün İstanbul’da yaşanan yapılaşmayı da konuşuyor. Özellikle yüksek nüfus yoğunluğu ve ekonomik merkez olma özelliği düşünüldüğünde, olası bir İstanbul depremi yalnızca bir şehir meselesi değil. Ülke ekonomisi açısından da ciddi sonuçlar doğurabilir.
Atatürk’ün kararını tek bir başlık altında toplamak zor. Ama şu kesin ki Ankara tercihi…
Konuya ilişkin değerlendirme Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan tarafından sosyal medya üzerinden paylaşıldı.
Kaynak: Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan’ın sosyal medya paylaşımı
