Cumhurbaşkanlığı tarafından hazırlanan 2027-2029 Dönemi Kamu Yatırım Programı Hazırlıkları Genelgesi, kamu yatırımlarında önümüzdeki dönemin temel çerçevesini belirledi. Genelgeyle birlikte kamu kaynaklarının ekonomik ve sosyal faydayı artıracak alanlara yönlendirilmesi, mevcut yatırımların daha etkin kullanılması ve projelerin maliyet-etkin biçimde tamamlanması hedefleniyor. Bu yaklaşım, Türkiye'nin önde gelen turizm merkezlerinden Alanya açısından özellikle altyapı, ulaşım ve turizm hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik projelerin nasıl hazırlanacağı konusunda önem taşıyor.
YENİ PROJELER İÇİN DAHA SEÇİCİ BİR DÖNEM
Yeni dönemin en önemli başlıklarından biri kamu yatırımlarında tasarruf ve proje seçiciliği olacak. Genelgede zorunlu durumlar dışında yeni projelerin yatırım programına alınmaması, kaynak tahsisinde devam eden ve kısa sürede tamamlanabilecek öncelikli yatırımlara ağırlık verilmesi öngörülüyor. Ayrıca mevcut kamu altyapısının kapasitesinden daha fazla yararlanılması amacıyla bakım ve onarım yatırımlarının önem kazanacağı belirtiliyor. Bu nedenle Alanya için hazırlanacak yatırım dosyalarında yalnızca yeni tesis veya altyapı talep edilmesi değil, mevcut sistemlerin kapasitesinin artırılması ve daha verimli kullanılmasına yönelik çözümlerin ortaya konulması da önem kazanacak.
ALANYA'NIN TURİZM KİMLİĞİ PROJELERDE ÖNE ÇIKABİLİR
Genelgenin dayandığı yatırım yaklaşımında ekonomik faaliyetleri destekleyen, iş ve yaşam ortamını iyileştiren nitelikli altyapı yatırımları öncelikli alanlar arasında bulunuyor. Turizmin kent ekonomisinin temel unsurlarından olduğu Alanya'da ise sezon dönemlerinde nüfus hareketliliğinin artması; ulaşım, içme suyu, kanalizasyon, atık su ve çevre altyapısı üzerindeki yükü büyütüyor. Bu nedenle hazırlanacak projelerde altyapı ihtiyacının yalnızca yerel hizmet sorunu olarak değil, turizm faaliyetlerinin sürdürülebilirliği ve bölgesel ekonomik kapasitenin korunması açısından da ortaya konulması yatırım dosyasını güçlendirebilecek unsurlar arasında yer alıyor.
BELEDİYE İLE MERKEZİ YÖNETİM ARASINDA PROJE ZEMİNİ
Alanya Belediyesi'nin CHP yönetiminde bulunması nedeniyle merkezi yönetim ile yerel yönetim arasındaki siyasi farklılıklar kamuoyunda zaman zaman yatırım tartışmalarının bir parçası haline geliyor. Ancak kamu yatırım programının hazırlık esaslarında projelerin siyasi değerlendirmesinden ziyade kalkınma planları, mali çerçeve, yatırım öncelikleri, ihtiyaç ve ekonomik-sosyal fayda kriterleri esas alınıyor. Bu çerçevede Alanya'nın turizm ve altyapı ihtiyaçlarına yönelik teknik olarak güçlü projeler hazırlanması, belediye ile ilgili bakanlıklar ve merkezi kamu kurumları arasında proje bazlı iş birliği için bir zemin oluşturabilir.
PROJENİN HAZIRLANMASI TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL
Kamu yatırım sisteminde bir ihtiyacın belirlenmesi, projenin doğrudan yatırım programına alınacağı anlamına gelmiyor. Tekliflerin ilgili kurumların stratejik planları, On İkinci Kalkınma Planı, Orta Vadeli Program ve Kamu Yatırım Programı Hazırlama Rehberi'ndeki esaslarla uyumlu olması gerekiyor. Bunun yanında yatırımın gerekçesi, uygulanabilirliği, maliyeti, sağlayacağı ekonomik ve sosyal fayda ile mevcut yatırımlarla ilişkisi değerlendirme sürecinde önem taşıyor. Kamu kurumlarının yatırım teklifleri ve gerekli değişiklikler Strateji ve Bütçe Başkanlığının Kamu Yatırımları Bilgi Sistemi üzerinden yürütülen süreç kapsamında değerlendiriliyor.
ALANYA İÇİN NASIL BİR YOL HARİTASI İZLENEBİLİR?
Bu çerçevede Alanya açısından öncelikle turizm sezonunda kapasite sorunu yaşanan altyapı alanlarının belirlenmesi önem taşıyor. İçme suyu ve atık su sistemlerinden ulaşım bağlantılarına, çevre altyapısından turistik bölgelerdeki kamu hizmetlerinin kapasitesine kadar ihtiyaçların ölçülebilir verilerle ortaya konulması gerekiyor. Ardından hazırlanacak projelerin turizm talebi, bölgesel kalkınma hedefleri ve ekonomik faaliyetlerle bağlantısının açık biçimde kurulması, yatırımın yalnızca bugünkü ihtiyacı değil gelecekte oluşabilecek kapasite ihtiyacını da karşılayabileceğinin gösterilmesi gerekiyor.
KAMU YATIRIMINDA ÖNCELİK TAMAMLANABİLİR PROJELERDE
Yeni genelge aynı zamanda yüksek maliyetli ve uzun süre sonuç üretmeyen yatırımlar yerine ekonomik ve sosyal faydaya daha hızlı dönüşebilecek projelere öncelik verilmesi yönündeki yaklaşımı sürdürüyor. Devam eden yatırımlardan kısa sürede tamamlanabilecek olanların öne çıkarılması, Alanya'da hazırlanacak talepler açısından da proje olgunluğunu önemli hale getiriyor. Teknik hazırlıkları tamamlanmış, ihtiyacı açık biçimde ortaya konulmuş ve mevcut altyapıyla bütünleşen projelerin kamu yatırım değerlendirmelerinde daha güçlü gerekçelerle sunulması mümkün olacak.
TURİZM YATIRIMI SADECE TESİSTEN İBARET DEĞİL
Yeni dönemde turizm bölgelerine ilişkin yatırım anlayışının yalnızca konaklama kapasitesinin artırılması üzerinden değerlendirilmemesi de önem taşıyor. Bir destinasyonun sürdürülebilirliği; ulaşım sisteminin işlerliği, su kaynaklarının verimli kullanılması, atık su altyapısının yeterliliği, çevrenin korunması ve kamusal hizmetlerin yoğun dönemlerde talebi karşılayabilmesiyle doğrudan bağlantılı. Bu nedenle Alanya'da turizmin oluşturduğu ekonomik hareketliliği destekleyen altyapı yatırımları, aynı zamanda kentte yaşayanların günlük yaşam koşullarını iyileştiren yatırımlar niteliği taşıyor.
GENELGE DOĞRUDAN YATIRIM GARANTİSİ VERMİYOR
Öte yandan yayımlanan düzenlemenin Alanya'ya belirli bir yatırımın yapılacağı veya herhangi bir belediye projesine doğrudan kaynak aktarılacağı anlamına gelmediğinin altını çizmek gerekiyor. Genelge esas olarak kamu kurumlarının yatırım tekliflerini hangi ilkeler doğrultusunda hazırlayacağını ve kaynakların hangi öncelikler çerçevesinde değerlendirileceğini belirliyor. Dolayısıyla Alanya açısından ortaya çıkan fırsatın somut yatırıma dönüşmesi; ihtiyaçların doğru belirlenmesine, projelerin teknik ve mali açıdan hazırlanmasına, ilgili kamu kurumlarıyla koordinasyon kurulmasına ve tekliflerin yatırım programının genel mali sınırları içinde kabul edilmesine bağlı olacak.
