Alanya Belediyesi'ne yönelik 2024 Sayıştay denetimi, yönetim değişikliğinin ardından belediye şirketinin mali yapısında ortaya çıkan riskleri ve iki başkan dönemindeki uygulama farklarını gözler önüne serdi.
ADEM MURAT YÜCEL DÖNEMİ (OCAK–MART 2024)
2024 yılının ilk üç ayında Alanya Belediyesi Personel Ltd. Şti., önceki yönetim döneminin devamı niteliğinde çalışmalarını sürdürdü. Bu süreçte Sayıştay’ın kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmaması ve birikmiş izinlerin toplu ödemeye dönüşmesi gibi yapısal sorunlara dikkat çektiği görüldü. Rapor, bu dönemde özellikle personel yönetiminde birikmiş yüklerin arttığını ortaya koyuyor.
Sayıştay raporuna göre, belediye şirketinde görev yapan bazı personellerin yıllık izinlerini biriktirdiği ve yalnızca emeklilik aşamasında toplu olarak ödendiği tespit edildi. 2024 yılı içinde 50 personele toplam 2.314.965,90 TL izin ücreti ödenmesi, dönemsel personel yönetimi uygulamalarının şirkete ek mali yük oluşturduğunu gösteriyor.
Ayrıca, önceki yönetim döneminin bir devamı olarak hakedişlerin eksik ödenmesi sorunu da ilk üç ayda sürdü. Bu süreçte belediyenin şirkete yapması gereken ödemelerin bir kısmı yalnızca işçilerin net maaşları kadar yapıldı; SGK, vergi ve genel gider kalemleri ise ödenmedi. Bunun bir sonucu olarak 2024’ün ilerleyen aylarında ortaya çıkacak olan yüksek tutarlı gecikme zamlarının temeli atılmış oldu.
OSMAN TARIK ÖZÇELİK DÖNEMİ (NİSAN–ARALIK 2024)
Nisan ayında göreve başlayan Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik döneminde şirketin mali tablosu daha görünür bir kriz noktasına ulaşmış durumda. Sayıştay raporu, 2024 yılının geri kalanında şirketin SGK ve vergi borçlarının büyüdüğünü, gecikme zamlarının ciddi maliyet oluşturduğunu ve şirketin borca batık duruma geldiğini ortaya koyuyor.
Rapora göre:
- 2023–2024 yıllarına ait toplam SGK borcu: 483.693.238,14 TL
- Bu borca işleyen gecikme zammı: 203.439.833,96 TL
- Vergi borçlarının gecikme zammı: 28.700.122,58 TL
- 7440 sayılı yapılandırmada ödenen katsayı farkı (2024): 11.856.596,30 TL
Söz konusu tutarların tamamı “kanunen kabul edilmeyen gider” olarak kaydedildiği için belediye şirketinin vergi yükü daha da arttı. Rapor, şirket sermayesinin tamamının eridiğini ve şirketin borca batık hale geldiğini açık biçimde ortaya koyuyor. :contentReference[oaicite:4]{index=4}
Özçelik döneminde ayrıca belediye ile şirket arasında geçmiş alacakların kapatılmasına yönelik yeni bir yol haritası oluşturuldu. Bu kapsamda belediyeye ait 58 adet taşınmazın toplam 840.295.860 TL değerle SGK’ya devredilmesi için süreç başlatıldı. Sayıştay ise bunun geçici bir çözüm olduğunu, şirket borçlarının sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması gerektiğini vurguladı.
İKİ DÖNEMİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ
Sayıştay raporunun bütününe bakıldığında, 2024 yılı iki ayrı yönetim döneminde iki farklı tablo ortaya koyuyor:
- Yücel döneminde sorunların temeli niteliğindeki birikmiş izinler, karşılık ayrılmayan kıdem yükleri ve eksik hakediş ödemeleri devam etti.
- Özçelik döneminde bu birikmiş yükler hızla büyüyerek şirketin bilançosuna yansıdı ve borca batıklık tespiti yapıldı.
- Her iki dönemde de hakediş ödemelerinin zamanında yapılmaması en büyük mali risk unsuru olarak öne çıktı.
- Özçelik yönetimi, SGK borçlarını azaltmak için taşınmaz devri adımı atarak malî açığı kapatmaya odaklandı.
Sayıştay, her iki dönemin ortak sorununu şu şekilde özetliyor: Şirketin belediyeden olan alacaklarının takip edilmemesi, borçların zamanında ödenmemesi ve bu nedenle yüksek gecikme zamlarıyla karşılaşılması, mali yapıyı sürdürülemez hale getirmiştir.
ŞİRKETİN GELECEĞİ İÇİN ACİL MALİ İYİLEŞTİRME ÖNERİLERİ
Sayıştay, şirketin borca batık durumdan çıkması için:
- Hakediş alacaklarının düzenli tahsil edilmesi
- SGK ve vergi borçları için temerrüt oluşmayacak ödeme planı
- Karşılık ayrılması gereken tüm yükümlülüklerin muhasebeleştirilmesi
- Genel kurulun toplanarak sermaye kaybına ilişkin yasal süreci işletmesi
gibi adımların ivedilikle uygulanması gerektiğini belirtiyor.
Kaynak
2024 Yılı Alanya Belediyesi Personel Ltd. Şti. Sayıştay Denetim Raporu
