Vietnam'da mesleki eğitim alan öğrencilerin öğrenim ücretlerini doğrudan ilgilendiren yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Eğitim ve Öğretim Bakanlığı, yaklaşık 200 mesleki eğitim programını kapsayan destek listesini güncellemek üzere taslak genelge yayımladı. Düzenleme kapsamında belirlenen riskli ve tehlikeli mesleklerde eğitim gören öğrenciler, öğrenim ücretlerinde yüzde 70 indirimden yararlanabilecek. Ancak yeni taslak, bazı meslekleri destek kapsamından çıkarırken sağlık, güvenlik ve savunma alanlarında yeni programları listeye ekliyor.
YÜZDE 70 EĞİTİM ÜCRETİ İNDİRİMİ KİMLERİ KAPSIYOR?
Vietnam hükümetinin 3 Eylül 2025 tarihinde yürürlüğe koyduğu 238/2025/ND-CP sayılı kararname, belirli mesleki eğitim programlarında öğrenim ücretlerinin yüzde 70 azaltılmasına imkân tanıyor. Kararnamenin 16. maddesi, ağır çalışma koşulları, zararlı maddelere maruz kalma veya tehlikeli faaliyetler içeren mesleklerde eğitim alan öğrencileri destek kapsamına alıyor.
İndirim, özellikle orta düzey mesleki eğitim ve meslek yüksekokulu düzeyindeki programlarda uygulanıyor. Yeni taslak ise hangi mesleklerin riskli ve tehlikeli kabul edileceğini yeniden belirliyor. Böylece destekten yararlanabilecek öğrencilerin kapsamı da değişebilecek.
Vietnam Eğitim ve Öğretim Bakanlığının 29 Ekim 2026 tarihinde hükümetin resmî bilgilendirme portalında yayımlanan açıklamasına göre, orta düzey mesleki eğitimden meslek yüksekokuluna geçiş yapan öğrenciler de belirlenen şartları karşılamaları durumunda yüzde 70 indirim hakkından yararlanabiliyor.
TURİZM VE AŞÇILIK PROGRAMLARI LİSTEDEN ÇIKARILIYOR
Taslağın turizm sektörünü ilgilendiren bölümünde önemli değişiklikler bulunuyor. Daha önce riskli meslekler arasında değerlendirilen turist rehberliği, konaklama hizmetleri, kat hizmetleri ve aşçılık gibi programlar yeni listede yer almıyor.
Bu değişiklik, söz konusu programlarda eğitim gören öğrencilerin riskli meslek statüsüne bağlı öğrenim ücreti indiriminden yararlanma koşullarını etkileyebilir. Ancak taslağın henüz kesinleşmemiş olması nedeniyle mevcut hakların sona erdiğini söylemek mümkün değil.
Turizm sektörünün önemli merkezlerinden Alanya açısından da mesleki eğitim politikaları yakından izlenen konular arasında bulunuyor. Bununla birlikte Vietnam'da hazırlanan düzenleme yalnızca bu ülkenin eğitim sistemini ilgilendiriyor. Türkiye'deki turizm meslek liseleri, meslek yüksekokulları ve üniversitelerin öğrenim ücretlerinde bu karara bağlı herhangi bir değişiklik söz konusu değil.
SAĞLIK ALANINDA YENİ MESLEKLER EKLENİYOR
Bakanlığın hazırladığı taslakta sağlık alanındaki bazı eğitim programlarının destek kapsamına alınması öngörülüyor. Önceki düzenlemede bulunmayan ilaç teknolojisi, beslenme, tıbbi görüntüleme teknolojisi ve rehabilitasyon teknolojisi yeni listeye eklenen alanlar arasında yer alıyor.
Bu programların değerlendirmeye alınmasında mesleki eğitim sırasında karşılaşılan çalışma koşulları ve potansiyel riskler esas alınıyor. Taslağa göre öğrencilerin eğitim sürecinde tehlikeli görevleri doğrudan yerine getirmesi veya zararlı etkenlere belirli düzeylerde maruz kalması, mesleğin riskli sınıfta değerlendirilmesinde temel ölçütler arasında bulunuyor.
MÜHENDİSLİK VE SANAYİDE DE KAPSAM DEĞİŞİYOR
Yeni düzenleme yalnızca sağlık ve turizm alanlarıyla sınırlı kalmıyor. Tekstil teknolojisi, moda tasarımı, gıda işleme ve muhafaza teknolojisi ile bazı metalurji programları da önceki listeden farklı olarak taslakta bulunmuyor.
Çelik yapı imalatı, gemi boru sistemlerinin montajı, deniz motorlarının onarımı ve ağır makine bakımı gibi teknik mesleklerin de listeden çıkarılması öngörülüyor. Endüstriyel atık arıtma ve atık su yönetimiyle ilgili bazı programlar da kapsam dışında bırakılan alanlar arasında.
Buna karşılık güvenlik ve savunma alanlarında özel kuvvetler, elektronik harp, askerî mühendislik, radar sistemleri ve askerî araçların bakımına yönelik çeşitli eğitim programları yeni taslağa dahil ediliyor.
İNDİRİMDEN YARARLANAN ÖĞRENCİLER İÇİN ÖNEMLİ AYRINTI
Vietnam hükümetinin resmî portalında 16 Haziran 2026 tarihinde yayımlanan bakanlık açıklaması, öğrenim ücreti indiriminin uygulanmasına ilişkin önemli bir ayrıntıyı ortaya koyuyor.
Buna göre orta düzey mesleki eğitim sırasında öğrenim ücreti muafiyetinden yararlanan bir öğrenci, daha sonra riskli meslekler listesinde bulunan bir programda meslek yüksekokulu eğitimine devam ederse yüzde 70 indirim hakkından yararlanabiliyor. Bakanlık, bu iki eğitimin farklı düzeylerde değerlendirilmesini uygulamanın gerekçesi olarak gösteriyor.
Aynı kararnamenin 19. maddesi ise aynı eğitim düzeyinde birden fazla program veya kurum üzerinden destek alınmasına sınırlama getiriyor. Kısa süreli mesleki kurslar da genel olarak bu indirim kapsamında değerlendirilmiyor.
YÜZDE 70 İNDİRİM NASIL HESAPLANACAK?
Düzenleme kapsamında yüzde 70 öğrenim ücreti indirimi hakkı kazanan bir öğrencinin ödemesi gereken tutar, normal eğitim ücretinin yüzde 30'una karşılık geliyor.
Örneğin yıllık öğrenim ücreti 10 milyon Vietnam dongu olan bir programda, yüzde 70 indirim uygulanması durumunda öğrencinin ödeyeceği tutar 3 milyon donga düşüyor. Bu hesaplama yalnızca indirim oranını açıklamak amacıyla verilmiş örnek bir tutar niteliği taşıyor.
Vietnam Eğitim ve Öğretim Bakanlığının Haziran 2026'da yayımlanan açıklamasına göre, 238/2025/ND-CP sayılı kararname 2025-2026 eğitim öğretim yılından itibaren uygulanıyor. Başvurularını mevzuata uygun şekilde tamamladığı hâlde desteğini zamanında alamayan öğrenciler için sonraki ödemelerde mahsuplaşma veya geriye dönük ödeme imkânı da bulunuyor.
YENİ MESLEK LİSTESİ HENÜZ KESİNLEŞMEDİ
Vietnam'da yürürlükte bulunan yüzde 70 öğrenim ücreti indirimi ile yeni meslek listesinin hazırlanması birbirinden ayrı süreçler olarak değerlendiriliyor. İndirim hakkının hukuki dayanağı mevcut kararnameye dayanırken hangi programların destek kapsamına gireceğini belirleyen yeni liste henüz taslak aşamasında bulunuyor.
Bu nedenle yaklaşık 200 mesleki eğitim programına ilişkin düzenlemenin kesin kapsamı, bakanlığın taslak üzerindeki çalışmalarını tamamlamasının ardından netleşecek. Öğrencilerin destekten yararlanıp yararlanamayacağı, eğitim gördükleri programın yürürlüğe girecek nihai listede bulunmasına ve ilgili mevzuattaki diğer koşulları karşılamalarına bağlı olacak.
