Türk devletlerinin kamu denetiminde iş birliğini geliştirmek amacıyla oluşturduğu TURKSAI, Antalya'da gerçekleştirilen kuruluş tüzüğü imza töreniyle hukuki ve kurumsal yapısını resmileştirdi. Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'ın yüksek denetim kurumlarını bir araya getiren teşkilat, ortak denetim standartlarının geliştirilmesi ve kamu kaynaklarının kullanımında hesap verebilirliğin güçlendirilmesini hedefliyor.
TRT Avaz'ın 25 Ekim 2026 tarihli haberine göre tören, Adalet Teşkilatını Güçlendirme Vakfının (ATGV) Antalya Eğitim ve Sosyal Tesisi'nde düzenlendi. Üye ülkelerin temsilcileri tarafından imzalanan tüzük, teşkilatın çalışma esaslarının ve kurumsal işleyişinin belirlenmesi açısından önemli bir aşama oldu.
İSTANBUL'DA KURULDU, ANTALYA'DA KURUMSAL YAPISI GÜÇLENDİ
Türkiye Cumhuriyeti Sayıştay Başkanlığının 22 Kasım 2025 tarihli resmî duyurusuna göre TURKSAI'nin kuruluş bildirgesi, beş ülkenin yüksek denetim kurumu başkanlarının İstanbul'daki toplantıda attığı imzalarla kabul edildi. Antalya'daki son tören ise kuruluş kararının ardından teşkilatın hukuki yapılanmasını tamamlamaya yönelik yeni bir adım olarak kayıtlara geçti.
Sayıştay Başkanlığının 24 Kasım 2025 tarihli açıklamasında, Türkiye'nin TURKSAI'nin ilk dönem başkanlığına üç yıllığına seçildiği bildirilmişti. Böylece Türkiye Sayıştayı, teşkilatın kuruluş sürecinin ardından kurumsallaşma çalışmalarında da öncü görev üstlendi.
SAYIŞTAY BAŞKANI METİN YENER HEDEFLERİ AÇIKLADI
Törende konuşan TURKSAI ve Türkiye Cumhuriyeti Sayıştay Başkanı Metin Yener, yeni tüzüğün ülkeler arasındaki denetim iş birliğine kalıcı bir çerçeve sağlayacağını belirtti. Yener, mesleki deneyimlerin paylaşılması, teknolojik kapasitenin geliştirilmesi ve ortak denetim uygulamalarının yaygınlaştırılmasının teşkilatın öncelikleri arasında bulunduğunu ifade etti.
Yener ayrıca yüksek denetim kurumlarının görevlerinin yalnızca geçmiş dönem kamu harcamalarını incelemekten ibaret olmadığını vurguladı. Kamu politikalarının sonuçlarının değerlendirilmesi ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin izlenmesi de denetim kurumlarının sorumluluk alanları arasında gösterildi.
MANAVGAT'TAKİ PROGRAMA 43 KİŞİ KATILDI
Antalya'daki uluslararası buluşmanın önemli bölümlerinden biri Manavgat'ta gerçekleştirildi. Sayıştay Başkanlığının 19 Ekim 2026 tarihli resmî duyurusuna göre Manavgat Eğitim ve Dinlenme Tesisleri'nde düzenlenen beş günlük programa, TURKSAI üyesi ülkelerin Sayıştaylarından toplam 43 kişi katıldı.
19-23 Ekim tarihlerindeki eğitimlerde Birleşmiş Milletlerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, bu hedeflerin kamu denetimindeki yeri ve ülkelerin mevcut denetim uygulamaları ele alındı. Katılımcılar, farklı ülkelerde kullanılan yöntemleri değerlendirerek gelecekteki denetim çalışmalarında yararlanılabilecek ortak yaklaşımlar üzerinde çalıştı.
Sayıştay Başkanlığının 20 Ekim tarihli ikinci duyurusunda, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkiye temsilcilerinin deneyimlerini paylaştığı ve gelecekte uygulanabilecek denetim yöntemlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğü belirtildi. Eğitim programını tamamlayan katılımcılara Antalya'daki imza töreni öncesinde sertifikaları verildi.
YAPAY ZEKÂ VE BÜYÜK VERİ DENETİMDE KULLANILACAK
TURKSAI'nin çalışma alanları yalnızca geleneksel mali denetimlerle sınırlı değil. Türkiye Sayıştayının Kasım 2025'te yayımladığı kuruluş kararlarına göre üye ülkeler; yapay zekâ, büyük veri analizi, bilişim sistemleri denetimi, tarımsal üretim ve kaynak kullanımı gibi alanlarda ortak eğitimler ve konferanslar düzenlemeyi kararlaştırdı.
Bu kararlar, kamu kaynaklarının denetiminde dijital teknolojilerin kullanımını artırmayı amaçlıyor. Özellikle geniş veri kümelerinin incelenmesi ve kamu kurumlarının faaliyetlerinin değerlendirilmesinde geliştirilecek ortak yöntemler, üye ülkelerin denetim kapasitesine katkı sağlayabilecek.
2029 GENEL KURULU İÇİN ASTANA GÜNDEMDE
Antalya'daki toplantıda söz alan Kazakistan Yüksek Denetim Odası Başkanı Alihan Smailov, teşkilatın bir sonraki genel kuruluna ilişkin açıklamada bulundu. Smailov, Kazakistan'ın 2029 yılında yapılması öngörülen genel kurula başkent Astana'da ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu bildirdi.
Kırgızistan Sayıştay Başkanı Almazbek Akmatov, tüzüğün ülkeler arasındaki mesleki ilişkileri güçlendireceğini belirtirken Özbekistan Sayıştay Başkan Yardımcısı Mehriddin Abdullaev, yeni düzenlemenin kurumsal yapılanmaya katkısını değerlendirdi.
Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubaniçbek Ömüraliev de denetim kurumları arasındaki bilgi paylaşımının önemine öne çıktı. Azerbaycan Sayıştay Başkan Yardımcısı Nasir Sadigov ise toplantıya çevrim içi katılarak kuruluş tüzüğünün kabul edilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ELE ALINDI
İmza töreninin ardından düzenlenen Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Sempozyumu'nda iklim değişikliği ve sürdürülebilirliğin kamu denetimindeki yeri değerlendirildi.
TRT Avaz'ın aktardığına göre sempozyumda İklim Değişikliği Başkanı Prof. Dr. Halil Hasar, UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Sürdürülebilir Kalkınma 2030 Amaçları İhtisas Komitesi Başkan Vekili Prof. Dr. Barış Alpaslan ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Türkiye Portföy Yöneticisi Meral Mungan Arda sunum gerçekleştirdi.
YENİ YAPI BELEDİYELERİN DENETİMİNİ NASIL ETKİLEYECEK?
TURKSAI'nin kuruluşu, Türkiye'deki belediyeler ve diğer kamu kurumlarının denetimi açısından da önem taşıyan uluslararası bir iş birliği mekanizması oluşturuyor. Ancak teşkilatın kurulması, belediyeler üzerinde doğrudan yeni bir denetim yetkisi oluşturulduğu anlamına gelmiyor.
Türkiye'de belediyelerin mali faaliyetleri ve kamu kaynaklarının kullanımı, mevcut mevzuat kapsamında Sayıştay tarafından denetleniyor. TURKSAI ise üye ülkelerin yüksek denetim kurumları arasında bilgi paylaşımını ve ortak mesleki standartların geliştirilmesini amaçlıyor.
Bu kapsamda Antalya Büyükşehir Belediyesi, Alanya Belediyesi ve diğer yerel yönetimlerin denetim süreçleri mevcut ulusal mevzuata tabi olmaya devam ediyor. Uluslararası iş birliği sonucunda geliştirilecek yöntemlerin Türkiye'deki denetim uygulamalarına nasıl yansıyacağı ise ilerleyen dönemde yapılacak çalışmalarla şekillenecek.
Antalya'daki imza töreni ve Manavgat'taki eğitim programı, TURKSAI'nin kuruluşundan sonraki kurumsallaşma sürecinde iki önemli aşamayı oluşturdu. Teşkilatın bundan sonraki çalışmalarında ortak denetim yöntemleri, dijital teknolojiler ve sürdürülebilir kalkınma alanlarındaki iş birliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.
